เริ่มที่ตัวเรา

สัปดาห์ที่จะถึงนี้ เข้าสู่เทศกาลแห่งความสุขส่งท้ายปี มีวันหยุดยาวให้ชาวไทยได้เดินทางท่องเที่ยวและกลับบ้านพักผ่อนในต่างจังหวัด แต่อีกด้านที่เป็นปัญหาซ้ำซากสืบเนื่องทุกปีในช่วงเทศกาลหยุดยาวนี้
ก็คือ อุบัติเหตุที่คร่าชีวิตคนจำนวนมากที่ภาครัฐพยายามรณรงค์เพื่อลดเป้ายอดผู้เสียชีวิต 7 วันอันตรายกันทุกปี ถึงแม้ที่ผ่านมาจะลดลงในระดับหนึ่ง แต่ก็มีหลายปีที่ยอดเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะในปีที่แล้ว รัฐบาล คสช.แม้มีอำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาด แต่ก็ยังไม่สามารถลดปัญหานี้ลงได้

มาตรการลดอุบัติเหตุบนท้องถนนของรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้เริ่มใช้จริงจังเมื่อปีที่แล้ว และยังคงนำบังคับใช้ต่อในปีนี้ คือ คำสั่ง คสช.ฉบับที่ 46/2558 ที่ให้ยึดใบอนุญาตขับขี่ของผู้ที่เมาแล้วขับ เป็นการชั่วคราวไม่เกิน 30 วัน และนำรถยนต์และรถจักรยานยนต์ที่สงสัยว่าจะใช้ในการกระทำดังกล่าวมาเก็บรักษาไว้เป็นการชั่วคราวไม่น้อยกว่า 7 วัน จับกุมบุคคลนั้นไว้มาอบรมบ่มเพาะความประพฤติเป็นระยะเวลา 7-15 วัน และหากมีเหตุต้องดำเนินคดี ให้ส่งตัวบุคคลนั้นให้พนักงานสอบสวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

คำสั่งดังกล่าวแม้จะดูเข้มข้น แต่ก็พบว่าการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุก็ยังแก้ไม่ตก เพราะมาจากหลายส่วนโดยเฉพาะจากตัวผู้ขับขี่เอง โดยผลการสำรวจตอกย้ำว่า เกิดจากการดื่มสุราเป็นหลัก และขับขี่โดยจักรยานยนต์ รวมทั้งพฤติกรรมการขับขี่ที่ตัดหน้ากระชั้นชิด

หากดูตัวเลขช่วง 7 วันอันตราย เทศกาลปีใหม่เมื่อปี 2559 ภาพรวมมีอุบัติเหตุสะสมอยู่ที่ 3,379 ครั้ง มากกว่าช่วงเวลาเดียวกันในปี 2558 ถึง 12.75% ขณะที่ยอดผู้เสียชีวิตอยู่ที่ 380 ราย ก็ยังมากกว่าปี 2558 ที่ 11.44% โดยจังหวัดที่เกิดอุบัติเหตุสะสมสูงสุด คือ จ.เชียงใหม่ จำนวน 139 ครั้ง และจังหวัดที่มีผู้เสียชีวิตสะสมสูงสุด คือ จ.นครราชสีมา จำนวน 15 ราย

เมื่อย้อนลึกๆ ตัวเลข 9 ปี สถิติอุบัติเหตุทางถนน ช่วงเทศกาลปีใหม่ 2551-2559 พบว่า โดยเฉลี่ยในเทศกาลแห่งความสุขนี้ คนไทยจะเสียชีวิตปีละ 360 ราย ปี 2551 เสียชีวิต 401 ราย ปี 2552 เสียชีวิต 367 ราย ปี 2553 เสียชีวิต 347 ราย ปี 2554 เสียชีวิต 358 ราย ปี 2555 เสียชีวิต 336 ราย ปี 2556 เสียชีวิต 366 ราย ปี 2557 เสียชีวิต 367 ราย ปี 2558 เสียชีวิต 341 ราย และปี 2559 เสียชีวิต 380 ราย

แม้ว่าที่ผ่านมาจะมีข้อเสนอจากองค์กรต่างๆ ให้ลดการดื่มสุราขณะขับขี่ช่วงเทศกาล ขณะที่ภาครัฐก็บังคับใช้กฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 ที่กำหนดมาตรการต่างๆ ในการจําหน่าย เพื่อลดผลกระทบด้านอุบัติเหตุ ทั้งการห้ามขายสุราในปั๊ม การลงโทษรุนแรงกับผู้ขับขี่ที่ดื่มแล้วเมา แต่ก็ยังไม่สามารถลดปัญหานี้ได้ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ที่ครองสัดส่วนการดื่มสุรามากที่สุด ขณะที่บริษัทน้ำเมาก็ออกโฆษณากระตุ้นการดื่มมาแข่งเข้มข้นต่อเนื่อง 

มีการประมาณการว่า ถ้าประเทศไทยสามารถลดไม่ให้ผู้ขับขี่ดื่มสุราลงได้ถึงครึ่งหนึ่ง จะสามารถป้องกันการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุตลอดทั้งปีได้ปีละ 3,000 ราย คิดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจไม่ต่ำกว่า 1 แสนล้านบาท

เราเห็นว่า ในช่วงเทศกาลสิ้นปี ผู้ขับขี่เองต้องปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด และสนับสนุนให้เจ้าหน้าที่รัฐตั้งด่านตรวจคุมเข้มการดื่มแอลกอฮอล์ให้ลงลึกไปถึงระดับหมู่บ้าน ตำบล ตามแหล่งชุมชนและจุดเสี่ยงที่คาดว่าจะเกิดอุบัติเหตุเป็นประจำ เพราะต้นเหตุของปัญหามาจาก “คน” พึงระลึกด้วยว่า หากเกิดความสูญเสียขึ้น ไม่ได้เกิดกับตัวเราเพียงลำพัง แต่กระทบกับประชาชนที่ไม่รู้อิโหน่อิเหน่ เช่น ชาวบ้านที่สัญจรข้างทาง ผู้ขับขี่รายอื่น ตลอดจนผู้โดยสารบนรถ อาจได้รับลูกหลงจากการไม่สร้างสรรค์เพราะการดื่มที่เมามายแล้วมาขับขี่บนท้องถนน