เทรนด์ใหม่นายทุนยืมมือชาวบ้านรุกป่า

แม้ว่าการตื่นตัวเพื่อปกป้องทรัพยากรธรรมชาติกำลังกลายเป็น “เทรนด์ใหม่” ของสังคมไทย จนทำให้หลายหน่วยงาน รวมถึงชาวบ้านออกอาการตื่นตัว เร่งแก้ปัญหามอดไม้ที่รุกทำลายพื้นที่ป่ามากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

โดย....วัสยศ งามขำ

 

แต่แทบไม่น่าเชื่อว่าจากข้อมูลของตำรวจกองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (บก.ปทส.) กลับพบว่าการตัดไม้ยังคงอยู่ในหลายพื้นที่ แต่รูปแบบ วิธีการ และการเคลื่อนย้ายไม้ผิดกฎหมายกำลังเปลี่ยนแปลงไป ทำให้การดมกลิ่นของตำรวจต้องแปรเปลี่ยนด้วย

หลังการจากไปของ สืบ นาคะเสถียร เมื่อ 20 ปีก่อน วันที่ 1 ก.ย. 2533 ทำให้เจ้าหน้าที่ทุกหน่วยงานให้ความใส่ใจกับการลักลอบตัดไม้ทำลายป่ามากขึ้น แม้เวลาจะผ่านไป 2 ทศวรรษ การรุกพื้นที่ป่ากลับไม่ได้ลดน้อยลง แต่กลับพบว่ามีการแผ้วถางป่าเพื่อยึดพื้นที่โดยมีนายทุนรายใหญ่อยู่เบื้องหลังมากขึ้น

พล.ต.ต.มิสกวัน บัวรา ผบก.ปทส. เป็นหนึ่งในนายตำรวจที่เกาะติดปัญหานี้ เขายืนยันหนักแน่นว่าการตัดไม้ทำลายป่ายังคงมีอยู่ในหลายพื้นที่ของทุกภูมิภาค แต่เป็นการตัดไม้ทำลายป่าเพื่อเข้าไปครอบครองพื้นที่เพื่อออกเอกสารสิทธิให้ถูกต้องตามกฎหมาย โดยใช้ชาวบ้านหรือคนต่างด้าวเป็นเครื่องมือ

“เมื่อก่อนปัญหาการตัดไม้ทำลายป่าเกิดจากการลักลอบนำไม้ไปขายในลักษณะธุรกิจนอกกฎหมาย แต่ทุกวันนี้ตัดไม้เพื่อยึดครองที่ดินเพื่อผลประโยชน์ต่างๆ แม้วัตถุประสงค์จะต่างกันไป แต่ในรอบหลายสิบปีมานี้กลับพบว่าป่าไม้ยังถูกทำลายเหมือนเดิม” พล.ต.ต.มิสกวัน บอก

หากแยกพื้นที่ประเทศไทยออกเป็นภูมิภาคแล้ว พล.ต.ต.มิสกวัน จำแนกให้เราเห็นภาพได้ชัดเจนว่า ในภาคเหนือยังเต็มไปด้วยการบุกรุกพื้นที่ป่าต้นน้ำ โดยเฉพาะในเขต จ.เชียงราย เชียงใหม่ แพร่ และน่าน พฤติกรรมส่วนใหญ่จะมีนายทุนจ้างชาวบ้านหรือคนต่างด้าวให้เข้าบุกรุกแผ้วถางเพื่อนำพื้นที่ไปทำเกษตรกรรม ส่วนไม้ที่ตัดหากมีราคา เช่น ไม้สัก หรือไม้แดง ก็จะนำไปขาย

ขณะที่ภาคอีสานก็มีการบุกรุกป่าในพื้นที่มากพอๆ กับภาคเหนือ โดยเฉพาะใน จ.เลย มีการบุกรุกพื้นที่ป่าเพื่อทำเหมืองแร่เหล็ก จ.ศรีสะเกษ สุรินทร์ และอุบลราชธานี กำลังถูกมอดไม้เข้ากัดกินตัดไม้พะยูง ไม้เศรษฐกิจที่ประเทศจีนกำลังต้องการอย่างมาก เมื่อตัดไม้เสร็จนายทุนก็จะเข้าฮุบพื้นที่ปลูกสวนยางพารา

ส่วนที่ภาคกลางก็ไม่ต่างกัน ใน จ.ลพบุรี นครสวรรค์ และเพชรบูรณ์ เป็น 3 จังหวัดในลำดับต้นๆ ที่พื้นที่ป่าถูกตัดทำลายเพื่อนำพื้นที่ไปทำเหมืองและพื้นที่เกษตรกรรม สำหรับภาคใต้ก็ไม่น้อยหน้า มีนายทุนค้ำอยู่เบื้องหลังชัดเจนโดยเฉพาะ จ.ระนอง และสุราษฎร์ธานี กำลังกลายเป็นเป้าหมายหลักของนายทุนที่เข้าไปตัดป่าไม้ โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อทำสวนปาล์มน้ำมันและรีสอร์ตหรู

พล.ต.ต.มิสกวัน บอกว่า นายทุนจะใช้วิธีใกล้เคียงกัน คือ การบุกพื้นที่ป่า จากนั้นก็จะให้ชาวบ้านเข้าครอบครองสิทธิการทำกิน โดยนายทุนจะคอยอำนวยความสะดวกและวิ่งเต้นในการเดินเรื่องกับหน่วยงานที่รับผิดชอบให้ทุกอย่าง เมื่อพื้นที่ถูกฟอกจนสามารถออกเอกสารสิทธิได้แล้วก็จะทำเรื่องซื้อขายกับชาวบ้าน ก่อนจะครอบครองพื้นที่นั้นอย่างถูกต้อง

“การดำเนินคดีที่จะสาวถึงตัวนายทุนที่อยู่เบื้องหลังเป็นไปได้ยาก เพราะยากที่จะหาหลักฐานดำเนินคดี เป็นการเล่นแง่กันของกฎหมาย ตำรวจทำได้ดีที่สุดก็คือยึดพื้นที่นั้นคืนมาเท่านั้น” เขากล่าว พร้อมกับบอกว่าไอ้นายทุนที่พูดถึงนั้นมีอยู่เต็มไปหมดทั่วประเทศ ตั้งแต่เศรษฐีธรรมดาไปจนถึงมหาเศรษฐี หรือไม่ก็นักการเมืองท้องถิ่นไปจนถึงนักการเมืองระดับชาติ แม้กระทั่งนักเลงในท้องถิ่นไปจนถึงผู้มีอิทธิพลก็มีส่วนในการฮุบพื้นที่ป่าไม้ทั้งนั้น

 

สาเหตุที่เป้าหมายของการลักลอบตัดไม้เปลี่ยนแปลงไป ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความเข้มงวดของหน่วยงานต่างๆ ที่เอาจริงเอาจังกับการจับกุมรถบรรทุกไม้ที่ลำเลียงผ่านบนทางหลวง ในอดีตการขนไม้เถื่อนจะทำโดยการปลอมแปลงเอกสารต่างๆ รวมทั้งการติดสินบนเจ้าหน้าที่ แต่ปัจจุบันเมื่อเจ้าหน้าที่ตรวจสอบอย่างรอบคอบมากขึ้น ทำให้การเคลื่อนย้ายไม้ที่ผิดกฎหมายทำได้ยากมาก การขนไม้เถื่อนเพื่อนำมาขายในเมืองหลวงหรือส่งออกจึงมีน้อยลงจนแทบไม่มีเหลือ

ขณะที่ไม้พะยูงกำลังเป็นที่ต้องการของประเทศจีนเพื่อนำไปทำเฟอร์นิเจอร์ ส่วนใหญ่แล้วไม้ที่ถูกตัดจะถูกลำเลียงมาที่ท่าเรือคลองเตยเพื่อส่งออกขาย แต่ระยะหลังถูกตำรวจและศุลกากรจับมากขึ้น บางส่วนจึงลักลอบนำไม้พะยูงออกจากไทยทาง จ.หนองคาย ก่อนที่จะนำเข้าสู่ประเทศลาว และนำไปลงเรือที่ประเทศเวียดนามเพื่อส่งต่อไปยังประเทศจีนต่อไป

อย่างไรก็ตาม เมื่อไม่นานมานี้ศุลกากรยังเคยตรวจพบเป็นครั้งแรกด้วยว่ามีการลักลอบส่งไม้พะยูงจากไทยไปจีนโดยเครื่องบิน แม้ค่าขนส่งจะสูงก็ตาม