ส่องเหยี่ยวผ่านดาวเทียม

โดย...ปริญญา ผดุงถิ่น

มูลนิธิศึกษาธรรมชาติเขาดินสอ (The Flyway Foundation) นอกจากมีผลงานเป็นรูปธรรม นับเหยี่ยวและนกอพยพผ่านเขาดินสอ จ.ชุมพร ปีนี้ ได้จำนวนทะลุเกิน 1 ล้านตัวไม่พอ ยังมีงานวิจัยเชิงลึก ด้วยการติดวิทยุติดตามตัวทางดาวเทียมไปกับเหยี่ยว 5 ตัว

ทพญ.ชื่นชม หังสสูต ประธานกรรมการมูลนิธิ มาเล่าเบื้องหลังการทำงาน ที่ต้องเรียกว่า “ระดับโลก” นี้ให้ฟังกัน

“วิทยุ” ที่ติดจะอยู่บนตัวนกเหมือนนกมีเป้หลังค่ะ เล็กมากจนมองบนนกที่บินไปแทบไม่เห็น เหมือนจุดสี่เหลี่ยมบนหลังนกในท่าบิน นกที่เราศึกษาก็ต้องมีน้ำหนักพอ เหยี่ยวสาวจะตัวโต
กว่า แข็งแรงกว่าหนุ่ม ดังนั้นเหยี่ยวนกเขา 5 ตัวที่ได้รับการคัดเลือกติดวิทยุเป็นสาวสวยหุ่นแข็งแรงทั้งสิ้น ได้แก่ “อาภัสรา” “บรอนวิน” และ “ชม” ซึ่งเป็นเหยี่ยวนกเขาพันธุ์ญี่ปุ่น ส่วน “ดารา” และ “อีริน” เป็นเหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีน

ตามดูการเดินทางของสาวๆ ได้ทาง https://www.facebook.com/TheFlywayFoundationThailand/ ทางอัลบั้มชื่อ “เหยี่ยวนกเขาติดวิทยุติดตามทางดาวเทียม Satellite Tagged Accipiters” ค่ะ วิทยุเป้นี้ใช้พลังงานแสงอาทิตย์นะคะ ส่งสัญญาณตำแหน่งมาทุก 2 วัน แต่ถ้าเขาอยู่ในพุ่มหนา แสงไม่พอ สัญญาณก็เคยขาดหายไป

วิทยุ ของอีรินเคยเงียบไปให้เราเป็นห่วง แต่กลายเป็นว่าตอนนี้อีรินบินไปไกลที่สุดค่ะ เลยบาหลีไปแล้ว (ดูภาพประกอบ) น่าจะเคลื่อนที่ตามอาหารคือจักจั่น ตัวอื่นๆ ก็ยังอยู่ในเขตอินโดนีเซีย อยู่คนละเกาะ เกาะใหญ่บ้างเล็กบ้าง แต่อาภัสรา ชม ดารา หากินอยู่ในรัศมี 1 กิโลเมตร ไม่เดินทางไกลมาตั้งแต่วันที่ 20 ต.ค. 2559

ผลการศึกษานี้น่าสนใจมาก เทียบกับห่วงขานก ทีมของอาจารย์ฟิลกับแอนดี้ติดห่วงขาเหยี่ยวไปเป็นร้อยแล้ว แต่เราก็ไม่รู้ว่ามันไปไหนบ้าง เห็นภาพห่วงขาบนตัวนกในภาพถ่ายบ้าง ยังไม่มีทีมห่วงขาอื่นในโลกจับมันได้ ยังไม่มีซากให้ใครพบ แต่ด้วยวิทยุติดตามตัวเราทราบรายละเอียด

น่าเสียดายที่วิทยุของบรอน วิน

หยุดส่งสัญญาณ โดยทั่วไปแล้วนกพบอันตรายขณะอพยพทำให้ถึงตายบ่อยค่ะ โครงการได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาลไทย ทาง สวทช. (สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ) และเป็นโครงการร่วมของ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มูลนิธิศึกษาธรรมชาติเขาดินสอ และ จ.ชุมพร วิทยุแพงมากค่ะ หาก สวทช.ไม่ช่วยจะไม่สามารถศึกษาแบบนี้ได้

น่าติดตาม ดูการบินอพยพของเหยี่ยวนกเขาพันธุ์ญี่ปุ่นและพันธุ์จีน 4 ตัวนี้ ต้นปีหน้าเขาจะกลับขึ้นเหนือไปทำรังวางไข่ รายละเอียดการบินนี้เป็นข้อมูลใหม่ของโลกค่ะ”