ใจเกินร้อยนับนกเกินล้าน

โดย...ปริญญา ผดุงถิ่น

ฤดูกาลเหยี่ยวอพยพปีนี้ มูลนิธิศึกษาธรรมชาติเขาดินสอ (The Flyway Foundation) ได้สร้างสถิติน่าตื่นเต้นในการนับเหยี่ยวและนกอพยพที่บินผ่านบริเวณเขาดินสอ อ.ปะทิว จ.ชุมพร ในช่วงเวลา 2 เดือนครึ่ง ระหว่างวันที่ 1 ก.ย.-15 พ.ย. โดยสามารถนับนกได้เกิน 1 ล้านตัว!

ทพญ.ชื่นชม หังสสูต ประธานกรรมการมูลนิธิ จะมาเล่าเบื้องหลังการทำงานของทีม ที่กล่าวได้ว่า “ใจเกินร้อย” จนเกิดเป็นผลงาน “นกเกินล้าน”

“10 ชั่วโมงต่อวัน ตั้งแต่ 7 โมงเช้า-5 โมงเย็น ตลอด 2 เดือนครึ่ง คือเวลาทำงานของทีมนับเหยี่ยว แปลว่าเราตื่นตี 5 ออกจากบ้าน แวะไปตลาดซื้อข้าวขึ้นไปกินเป็นมื้อเช้าและมื้อเที่ยงบนเขา แล้วเดินขึ้นเขาไปให้ถึงทัน 7 โมงเช้า อยู่บนนั้นทั้งวัน เดินลงมาหลังนับจบวันเวลา 5 โมงเย็น

ผู้จัดการนับนกภาคสนาม 2 คนผลัดช่วงกัน คุณวิชญนันท์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ ตั้งแต่วันที่ 1-30 ก.ย. และคุณอายุวัต เจียรวัฒนกนก ตั้งแต่วันที่ 1 ต.ค.-15 พ.ย. ผู้ช่วยนักวิจัยจำนวน 4 ตำแหน่ง คือ คุณสมเกียรติ์ ภคภิญโญ Tracy Maffett Briones Prado, Patricia Kaye T. Dumandan และ Anisha Pokharel เราได้อาสาสมัครจากทั้งไทยและต่างประเทศอีก 20 คนมาช่วยให้การนับเป็นไปได้ ช่วยนับช่วยแยก และช่วยให้ผู้นับหลัก 6 คน ได้มีวันพัก

สำหรับจุดนับนกแบ่งออกเป็น 2 สถานี สถานีนับผาชมทะลกับสถานีนับผาอินทรี นอกจากนับนกแล้ว เรายังเก็บข้อมูลสภาพอากาศ ประกอบด้วย อุณหภูมิ ความเร็วลม ทิศทางลม ความกดอากาศ และความหนาแน่นของเมฆ บันทึกทุกต้นชั่วโมง

ปีนี้ทีมของเราใหญ่ขึ้น และบริษัท นิคอน เซลส์ (ประเทศไทย) ให้เรายืมกล้องและเลนส์ 300 มม. มา 2 ชุด เพราะนกอพยพมาเร็วไปเร็ว จากเหนือลงใต้ กล้องถ่ายภาพจะช่วยในการแยกชนิดนกที่บินเร็วมาก โดยเราใช้วิทยุติดต่อกันระหว่างสถานีนับ ฝูงไหนสถานีไหนนับ ไม่มีการนับเกิน

ผู้ที่เคยไปเขาดินสอจะทราบดีถึงแดดและฝนเขาดินสอ แปรปรวนสูงมากในช่วงนับนกวันละ 3 ฤดู ทำงานกันกลางแจ้ง มีเพียงผ้ากันน้ำช่วยบัง ทีมต้องเข้มแข็งมาก 2 เดือนครึ่งนี้ มีวันที่เราต้องยอมแพ้ฝน นับนกได้ไม่เต็มวันเพียง 2 วันเท่านั้น

ผลออกมาเป็นนกที่เรานับไปถึง 1,017,692 ตัว ในจำนวนนี้ 790,840 ตัวเป็นเหยี่ยวและอินทรี โดยนกล่าเหยื่อชนิดไหนจำนวนมากเป็น 10 อันดับแรก ดูได้จากภาพประกอบเลย

เขาดินสอเป็นตัวอย่างของความร่วมมือร่วมใจกันมาตลอด เราจะพยายามทำกันต่อไปค่ะ”