ทรัพย์สินทางปัญญาในพระปรมาภิไธย และรางวัลสดุดีพระเกียรติคุณ (จบ)

โดย...พวงรัตน์ อัศวพิศิษฐ์

พระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในเรื่องทรัพย์สินทางปัญญานั้น หากจะเขียนให้ครบถ้วนลงในรายละเอียดก็จะเขียนต่อไปได้อีกหลายสิบตอน เนื่องจากพระองค์ทรงมีผลงานในเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาจำนวนมาก โดยเฉพาะในประเภทใหญ่ๆ ที่คนไทยพอจะทราบดี คือ ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร และเครื่องหมายการค้า ซึ่งในส่วนของเครื่องหมายการค้านั้น เช่น เครื่องหมายการค้า และบริการกลุ่ม THAM MA-CHAD ธรรมชาติ ที่มีกิจกรรมหลัก คือ การผลิต แปรรูป พัฒนา และจำหน่ายผลิตผลทางการเกษตร จากโครงการพัฒนาส่วนพระองค์ ทั้งสินค้าพืชผัก สินค้าเพื่อสุขภาพ และสินค้าที่ใช้กับสัตว์เลี้ยง และ Golden Place ที่เป็นที่รู้จักกันดี เป็นเครื่องหมายการค้าสำหรับการจัดการขายผักสด ผลไม้สด เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม บทความนี้จะเน้นหนักไปในทรัพย์สินทางปัญญาในพระปรมาภิไธยเพียง 2 ประเภท คือ ลิขสิทธิ์ ซึ่งได้เขียนไปในฉบับก่อนๆ เป็นจำนวนหลายตอนมากแล้ว และทรัพย์สินทางปัญญาประเภทสิทธิบัตร ซึ่งได้เขียนโดยหยิบยกสิ่งประดิษฐ์ของพระองค์มาเป็นตัวอย่าง และบรรยายไว้หลายตอนมากแล้วเช่นกัน เพื่อให้เห็นถึงพระอัจฉริยภาพของพระองค์ และพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อราษฎรไทย

ในฉบับนี้จึงจะขอยกตัวอย่างสิ่งประดิษฐ์อีกเพียงบางอย่าง เช่น

- พลังงานเพื่อการพึ่งพาตัวเอง ซึ่งเป็นการแสดงถึงสายพระเนตรที่ยาวไกล พระราชวิสัยทัศน์ที่เล็งเห็นถึงความจำเป็นในการผลิตพลังงานทดแทน พระองค์ทรงมีพระราชดำริเกี่ยวกับการพัฒนาเชื้อเพลิงจากวัสดุการเกษตรมาเป็นระยะเวลากว่า 20 ปี และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการทดลอง วิจัยและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อค้นหาพลังงานทางเลือกที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นแก๊สโซฮอล์ ดีโซฮอล์ และน้ำมันปาล์มบริสุทธิ์ สำหรับเครื่องยนต์ดีเซล

ในส่วนของน้ำมันปาล์มนี้ ได้ทรงริเริ่มตั้งแต่ปี 2543 โดยให้นำมาใช้กับเครื่องจักรกลการเกษตร ปรากฏว่าได้ผลดี ต่อมาได้ทรงให้มหาวิทยาลัยร่วมกับสำนักงาน กปร.ทำการวิจัยโครงการต่างๆ และมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จนได้มีการจัดสร้างเครื่องแยกกลีเซอรีนเหลว ขนาด 140 ลิตร เพื่อแยกกลีเซอรีนออกจากกรดไขมัน เมื่อปี 2548 มีการติดตั้งสถานีบริการน้ำมันและหัวจ่ายน้ำมันไบโอดีเซลที่โรงงานผลิตเมทิล
เอสเตอร์ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มีกำลังการผลิตไบโอดีเซลครั้งละประมาณ 300-500 ลิตร โดยมีต้นทุนการผลิต 18.526 บาท/ลิตร

การทดลองใช้น้ำมันปาล์มกลั่นบริสุทธิ์กับเครื่องยนต์ดีเซลที่ใช้ในเกษตร เครื่องยนต์รถปิกอัพ และเครื่องยนต์รถตู้ และทดลองเปรียบเทียบกับการใช้น้ำมันดีเซลธรรมดา รวมทั้งการใช้น้ำมันบริสุทธิ์ 100% ในงานปกติ ระยะทาง 1 หมื่นกิโลเมตร ปรากฏว่าน้ำมันปาล์มกลั่นบริสุทธิ์ช่วยลดเขม่าและสารพิษในไอเสียของเครื่องยนต์ดีเซลได้ถึง 4 เท่า เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้น้ำมันดีเซลธรรมดา น้ำมันปาล์มบริสุทธิ์ยังมีคุณสมบัติหล่อลื่นสูง ไม่ต้องใช้เครื่องกรองและกำจัดไอเสีย ไม่ต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ของเครื่องยนต์และระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง เพิ่มกำลังให้แก่เครื่องยนต์โดยไม่ต้องติดตั้งเครื่องยนต์และเครื่องอัดอากาศ

การใช้น้ำมันปาล์มบริสุทธิ์เป็นเชื้อเพลิง จึงเป็นทางเลือกทางหนึ่งเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและช่วยพยุงราคาผลผลิตปาล์มให้แก่เกษตรกรและช่วยทดแทนการนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงด้วย สำนักสิทธิบัตร กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ น้อมเกล้าฯ ถวายการจดสิทธิบัตรการประดิษฐ์เลขที่ 10764 แด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เมื่อเดือน ม.ค. 2544 ชื่อที่แสดงถึงการประดิษฐ์ คือ การใช้น้ำมันปาล์มกลั่นบริสุทธิ์เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ดีเซล

สำหรับรางวัลที่องค์การระหว่างประเทศได้ทูลเกล้าฯ ถวาย ซึ่งผู้เขียนได้เขียนถึงไปบ้างแล้วในหลายๆ ฉบับที่ผ่านมา อาจสรุปเฉพาะรางวัลสำคัญๆ ได้โดยสังเขปดังนี้

1.WIPO Global Leaders Award องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (World Intellectual Property Organization - WIPO) นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส ทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญรางวัลผู้นำโลกด้านทรัพย์สินทางปัญญา สดุดีพระเกียรติคุณในฐานะที่ทรงอุทิศพระองค์และใช้ทรัพย์สินทางปัญญาในการพัฒนาประเทศ และทรงส่งเสริมชีวิตความเป็นอยู่ของพสกนิกรไทยให้ดีขึ้นอย่างโดดเด่นเป็นที่ประจักษ์ เมื่อวันที่ 14 ม.ค. 2552 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกในโลกที่ได้รับรางวัลนี้

2.Glory of the Greatest Inventorสหพันธ์สมาคมนักประดิษฐ์นานาชาติ (The International Federation of Inventors’ Associations IFIA) สาธารณรัฐฮังการี ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลพระอัจฉริยภาพทางการประดิษฐ์ “Glory to the Greatest Inventor in the Year of Creativity & Innovation 2009” แด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เมื่อวันที่ 9 ก.ย. 2552 ในฐานะที่ทรงมีพระปรีชาสามารถหลายด้าน และทรงมีผลงานการประดิษฐ์คิดค้นกว่า 1,000 ชิ้น

สหพันธ์สมาคมนักประดิษฐ์นานาชาติ เป็นองค์กรด้านการประดิษฐ์ที่มีสมาชิกกว่า 300 องค์กร จาก 86 ประเทศทั่วโลก รางวัลดังกล่าวจึงสร้างความภาคภูมิใจให้กับคนไทยทั้งประเทศ เพราะทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกและพระองค์เดียวในโลกที่ได้รับรางวัลนี้

3.Special Prize สมาคมส่งเสริมการประดิษฐ์แห่งสาธารณรัฐเกาหลี (Korea Invention Promotion Association: KIPA) ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัล Special Prize พร้อมประกาศนียบัตรแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ให้กับผลงานกังหันน้ำชัยพัฒนา ทฤษฎีใหม่เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง เมื่อวันที่ 9 ก.ย. 2552

4.Special Commemorative Gold Medal องค์กรการประดิษฐ์ของสหพันธรัฐรัสเซีย ทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญทอง Special Commemorative Gold Medal พร้อมประกาศนียบัตรแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ให้แก่ผลงานการประดิษฐ์กังหันน้ำชัยพัฒนา เมื่อวันที่ 9 ก.ย. 2552

5.เหรียญรางวัล Mérite de L’Invention สมาคมนักประดิษฐ์แห่งราชอาณาจักรเบลเยียม กรุงบรัสเซลส์ ราชอาณาจักรเบลเยียม จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2418 ทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญรางวัล “Mérite de L’Invention” เพื่อสดุดีพระเกียรติคุณในฐานะที่ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจสร้างสรรค์สรรพสิ่งนานัปการอันเป็นคุณประโยนช์แก่อาณาประชาราษฎร์ เมื่อวันที่ 5 มิ.ย. 2543