เอสเอ็มอีไทยกับ การพัฒนาบุคลากร

โดย...ธรรมนูญ มิตรเทวิน ที่ปรึกษาอาวุโส บริษัท เดอะไนล์

จากการที่ภาครัฐได้ให้ความสำคัญกับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ในฐานะหน่วยธุรกิจที่จะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ โดยออกนโยบาย รวมทั้งโครงการต่างๆ เพื่อสนับสนุนและเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับธุรกิจเหล่านี้

ไม่ว่าจะเป็นการให้แหล่งเงินทุนสนับสนุนผ่านธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย หรือการพัฒนาผู้ประกอบการใหม่ รวมทั้งการปรับปรุงและพัฒนาธุรกิจของผู้ประกอบการเดิมที่กำลังดำเนินการอยู่ในปัจจุบันผ่านโครงการเอสเอ็มอี เทิร์น อะราวด์ หรือ เอสเอ็มอี สปริง อัพ ผ่านกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม เป็นต้น

มีข้อสังเกตที่ได้พบ ซึ่งเป็นประเด็นที่ทำให้เกิดอุปสรรคต่อการปรับปรุงและพัฒนาธุรกิจของผู้ประกอบการเอสเอ็มอีไทย หนึ่งในเรื่องที่สำคัญนั่นคือปัญหาด้านการจัดการและพัฒนาบุคลากร

ผลสรุปจากหลายสถาบัน พบว่าปัญหาด้านนี้ที่พบหลักๆ ส่วนใหญ่มี 4 เรื่อง ได้แก่

1.พนักงานหรือบุคลากรลาออกบ่อยและไม่สามารถรักษาพนักงานเก่งๆ เอาไว้ได้

2.พนักงานขาดแรงจูงใจ ไม่รักษาระเบียบวินัยในการเข้าทำงาน

3.พนักงานไม่สามารถพัฒนาทักษะ ความรู้ได้ทันหรือมีความเชี่ยวชาญเพียงพอต่อการทำงาน

4.พนักงานไม่ได้รับรู้ถึงทิศทางองค์กร ทำให้ไม่เห็นโอกาสความก้าวหน้า

ก็ต้องบอกว่าปัญหาด้านการจัดการและพัฒนาบุคลากรทั้ง 4 เรื่องนี้ผู้ประกอบการเอสเอ็มอีสามารถแก้ไขได้ โดยขอแลกเปลี่ยนจากประสบการณ์ที่เคยเข้าไปทำงานให้กับธุรกิจเอสเอ็มอีเหล่านี้ มี 2 สิ่งสำคัญที่จะช่วยแก้ปัญหาเหล่านี้ คือ การสร้างบุคคลต้นแบบ และการสร้างระบบที่ชัดเจน

ขออธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องการสร้างบุคคลต้นแบบนั้น เป็นสิ่งที่ต้องทำสำหรับผู้ประกอบการเอสเอ็มอีไทย ซึ่งในความหมายนี้คือตัวเจ้าของกิจการนั่นเอง ต้องแสดงออกในการปฏิบัติตัวที่ดี รวมทั้งทำงานใกล้ชิดในฐานะบุคคลต้นแบบ ให้พนักงานได้เห็น เพราะต้องยอมรับว่า ถ้าเราต้องการรักษาพนักงานที่เก่งๆ ไว้ นอกจากเรื่องเงินแล้ว กลุ่มคนเหล่านี้ยังต้องการเรื่องการเรียนรู้และพัฒนาตนเองจากการได้ทำงานกับเจ้าของกิจการด้วย

หากมีความกังวลว่าถ้าคนเหล่านี้เก่งแล้วจะไปเปิดกิจการแข่ง ก็ขอเสนอมุมมองใหม่ว่าให้ไปเปิดกิจการในฐานะพันธมิตรร่วมธุรกิจแทน จะเป็นประโยชน์มากกว่า

สำหรับเรื่องการสร้างระบบที่ชัดเจน ในความหมายนี้คือการเขียนโครงสร้างองค์กรที่ชัด คำอธิบายบทบาทความรับผิดชอบ เกณฑ์การประเมินผลงาน และโอกาสในการเติบโตก้าวหน้า รวมทั้งวิธีการที่จะเก็บรวบรวมองค์ความรู้ ซึ่งเรื่องเหล่านี้ตัวผู้ประกอบการ หรือเจ้าของกิจการเอง อาจมองว่าไม่สำคัญเพราะคิดว่าเป็นบริษัทเล็กๆ มีไม่กี่คนไม่จำเป็นต้องมีระบบก็ได้ แต่ขอให้ลองกลับมามองในมุมของลูกจ้างหรือพนักงานดูบ้างว่า ใครจะอยากอยู่บริษัทที่เมื่อเข้าไปทำงานแล้วมองไม่เห็นอนาคตของตนเอง หรือไม่รู้ว่าจะได้ผลตอบแทนจากผลงานอะไร

หวังว่าบทความที่ได้แลกเปลี่ยนนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้ประกอบการเอสเอ็มอีไทยที่ภาครัฐคาดหวังว่าจะเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสร้างความเจริญให้กับประเทศไทยต่อไปไม่มากก็น้อยนะครับ