จุดความคิดสร้างสรรค์ผ่าน 5 ธุรกิจ ตามรอย‘กษัตริย์นักคิด นักพัฒนา’

โดย...ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC)

เพื่อเป็นการดำเนินรอยตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร ในฐานะที่ทรงเป็น “กษัตริย์นักคิด นักพัฒนา” ผู้ประกอบการและนักออกแบบต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนา “ความคิดสร้างสรรค์” ให้สอดรับกับกระแสยุคปัจจุบัน

ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC) ในฐานะหน่วยงานที่ส่งเสริมสนับสนุนผู้ประกอบการภายในประเทศ ซึ่งได้จัดทำนิทรรศการ “Baht & Brain”เพื่อนำเสนอตัวอย่างความสำเร็จของผู้ประกอบการ 5 กลุ่มธุรกิจที่สามารถนำความคิดสร้างสรรค์มาสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าและบริการได้

อย่างกลุ่มแรกเป็นเรื่องเกษตรและอาหาร (Agriculture and Food) โดยตัวอย่างของความคิดสร้างสรรค์ที่ประยุกต์ใช้กับกลุ่มธุรกิจนี้ และประสบผลสำเร็จคือ สมาร์ทฟาร์ม ระบบเทคโนโลยีวิเคราะห์สภาพภูมิอากาศและอุตุนิยมวิทยา เพื่อกำหนดรูปแบบการเพาะปลูกที่เน้นเพิ่มผลผลิตและประหยัดทรัพยากร ถัดมากลุ่มหัตถกรรม (Craft) ความสำเร็จของกลุ่มนี้ เช่น การผลิตผ้าทอจากเส้นใยสเตนเลสที่นำเสนอความแปลกใหม่ และสามารถนำไปใช้ต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ อาทิ เสื้อผ้าดีไซน์แปลกใหม่ กระเป๋าถือป้องกันคลื่นรบกวน และวัสดุบุผนังป้องกันคลื่นรบกวน

ต่อมาคือกลุ่มบริการ (Service) เป็นธุรกิจบริการโดยเฉพาะการท่องเที่ยว ซึ่งอยู่ในแพลตฟอร์มทัวร์ชุมชนที่เน้นวิเคราะห์ความต้องการของนักท่องเที่ยวในแต่ละกลุ่ม และประสานงานกับชุมชนท้องถิ่น เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสกับความเป็นไทยขยับมาอีกคือ กลุ่มไลฟ์สไตล์ (Lifestyle) หนึ่งในธุรกิจใหม่ที่สร้างรายได้ และสร้างชื่อเสียงให้กับประเทศไทยในยุคปัจจุบัน ถือว่ามีความสำเร็จจากการขายลิขสิทธิ์รายการเกมโชว์ของบริษัท เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ วงดนตรีหมอลำที่สร้างชื่อเสียงระดับโลก เดอะ พาราไดซ์ บางกอก (The Paradise Bangkok MolamInternational Band) และภาพยนตร์แอนิเมชั่นที่ประสบความสำเร็จในเวทีนานาชาติจาก The Monk Studios

สุดท้ายคือกลุ่มกีฬา (Sport) กีฬาไทยที่มีชื่อเสียงระดับโลกอย่าง“มวยไทย” เป็นที่รู้จักและได้รับความสนใจจากคนทั่วโลกมีค่ายฝึกที่ขึ้นทะเบียนกับสภามวยโลกกระจายอยู่ใน 128 ประเทศทั่วโลก แต่ปัญหาหลักคือหลักสูตรขาดมาตรฐานสภามวยไทยโลก จึงได้แต่งตั้งคณะทำงานมวยไทยไอกล้าขึ้น เพื่อจัดทำหลักสูตรออนไลน์ (iGLA Muaythai Animation Education System -iMAES) ผ่านการประยุกต์นวัตกรรมเทคโนโลยีต่างๆ เพื่อให้มวยไทยกลายเป็น “ทรัพย์สินทางปัญญาประจำชาติ” ที่ถ่ายทอดผ่านหลักสูตรการสอนที่ได้มาตรฐานแบบออนไลน์ แอนิเมชั่น และเกมที่เป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงของชาติได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ทั้ง 5 ธุรกิจข้างต้นล้วนเป็นธุรกิจที่ไทยมีความได้เปรียบเป็นทุนเดิมในด้านต่างๆ ทั้งความหลากหลายด้านกลุ่มเป้าหมายและความหลากหลายทางประเภทธุรกิจ หากผู้ประกอบการและนักออกแบบสามารถคว้าโอกาสใช้ความได้เปรียบประยุกต์เข้ากับแนวคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรมเทคโนโลยีที่ทันสมัยจะสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์และบริการอย่างทวีคูณ

เช่นเดียวกับมุมมองของ จารุพัชร อาชวะสมิต นักออกแบบและพัฒนาสิ่งทอที่คิดว่าความมุ่งมั่นในการพัฒนาธุรกิจการออกแบบสิ่งทอของประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรมเริ่มต้นขึ้น จากครั้งได้รับโอกาสในการทำงานเป็นที่ปรึกษาด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ให้กับมูลนิธิชัยพัฒนา เพราะได้สัมผัสกับมุมมองของความยั่งยืนในการพัฒนาประเทศจากโครงการพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ได้เรียนรู้ถึงความเป็นนักพัฒนาที่ไม่มีวันหยุดของพระองค์ท่าน จึงได้ตั้งมั่นว่าจะใช้ความรู้ความสามารถและประสบการณ์ทางด้านออกแบบสิ่งทอเพื่อพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะทางด้านงานหัตถกรรมสนับสนุนการสร้างมูลค่าผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นของไทยไปสู่การสร้างงานและรายได้อย่างยั่งยืนสู่ชุมชนตามรอยพระราชดำริ

อย่างไรก็ตาม การปรับตัวให้สอดรับกับกระแสโลกที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา โดยยังคงตัวตนของท้องถิ่นไว้เป็นสิ่งที่สำคัญมากสำหรับการพัฒนางานหัตถกรรมสิ่งทอ ความสร้างสรรค์และความแตกต่าง การทำความรู้จักและเปิดรับนวัตกรรมและเทคโนโลยี เพื่อเข้าไปพัฒนาและต่อยอดผลิตภัณฑ์จะทำให้หัตถกรรมโดยเฉพาะสิ่งทอของไทยสามารถแข่งขันได้ดี

ตัวอย่างเช่น การทอผ้าจากโลหะมาจากไอเดียที่จะใช้วัสดุที่ก้าวข้ามความเชื่อเดิมๆ ก้าวข้ามการผลิตและการใช้งานเดิมๆ และโลหะเป็นวัตถุดิบที่มีความแข็งแกร่ง แต่สามารถทำให้เป็นเส้นที่นิ่มนวลและเล็กได้ในระดับไมครอน มีความหรูหรามันวาว แต่สามารถผ่านกรรมวิธีการทำให้เป็นคราบ (Patina) ให้ดูเก่าดิบได้ และเป็นวัสดุที่มีระบบธุรกิจทั้งมหภาคและจุลภาครองรับการรีไซเคิลอย่างกว้างขวาง ซึ่งผลงานเหล่านี้อยู่ภายใต้แบรนด์ Ausara Surface ซึ่งได้รับการตอบรับอย่างดีจากนักออกแบบตกแต่งภายในนำไปใช้ในการตกแต่งโรงแรม คอนโดมิเนียม สนามกอล์ฟและบ้านพักอาศัยทั้งในประเทศไทย เอเชีย และยุโรป

กระนั้นก็ตาม จารุพัชร มีความเชื่อมั่นเป็นอย่างยิ่งว่า หากผู้ประกอบการและนักออกแบบไทยมุ่งมั่นในการพัฒนาตนเอง ไม่หยุดอยู่กับที่เปิดใจรับนวัตกรรมและเทคโนโลยีที่ทันสมัยต่างๆ และนำมาปรับใช้ให้เกิดประโยชน์ในการเพิ่มมูลค่าเข้าสู่ผลิตภัณฑ์จะสามารถพัฒนาธุรกิจ ด้วยการเปลี่ยนมันสมองและภูมิปัญญาไทยให้กลายเป็นจุดเด่น และเป็นที่ยอมรับในสายตาของคนทั่วโลกได้