เปลี่ยนพฤติกรรม เป็นคนดีเพื่อ ‘พ่อหลวง’

โดย...บัณฑิต นิจถาวร

ความโศกเศร้าเสียใจของคนไทยจากข่าวการเสด็จสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้แสดงให้เห็นถึงความจงรักภักดีที่ประชาชนชาวไทยมีต่อพระมหากษัตริย์ที่เป็นที่รักและเคารพเทิดทูนของปวงชนชาวไทย ผู้ครองแผ่นดินโดยธรรมมาตลอดระยะเวลา 70 ปี ในรัชสมัยของพระองค์ที่ทรงเป็นตัวอย่างของการปฏิบัติหน้าที่โดยทรงทุ่มเท ตรากตรำราชกรณียกิจ ไม่ย่อท้อต่อความเหนื่อยยาก เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยามอย่างแท้จริง

พระมหากรุณาธิคุณและผลงานด้านต่างๆ ของพระองค์ท่านที่ได้ทรงพระราชทานไว้เป็นมรดกให้กับประชาชนชาวไทยนั้น ได้มีส่วนอย่างสำคัญในการเปลี่ยนประเทศไทยจากประเทศด้อยพัฒนาเล็กๆ ที่ไม่มีใครรู้จัก ไม่มีความสำคัญในเวทีโลกเมื่อ 70 ปีก่อน มาเป็นประเทศที่มีการพัฒนาเติบโตอย่างรวดเร็วจนเป็นประเทศรายได้ปานกลางระดับสูงของโลก มีระบบเศรษฐกิจ และระบบสถาบันต่างๆ ที่เข้มแข็ง เป็นที่ยอมรับในเวทีเศรษฐกิจและการเมืองโลก และตลอดช่วงเวลา 70 ปีนี้ พระองค์ท่านได้เป็นเสาหลักให้กับการสร้างความมีเสถียรภาพ และความเป็นปึกแผ่นของสังคมไทย ทรงประคับประคองการพัฒนาการเมืองของประเทศไปสู่ระบบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และทรงให้ความสำคัญกับการสร้างรายได้และความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของประชาชนที่อยู่ห่างไกลหรือด้อยโอกาส เพื่อเป็นรากฐานที่สมดุลให้กับการเติบโตและการพัฒนาประเทศ ผ่านโครงการพระราชดำริ การพัฒนาทฤษฎีความรู้ด้านการเกษตร และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมทรงขัดเกลาความคิดของคนในสังคมในเรื่องของความเป็นคนดี มีวิริย
อุตสาหะและความเพียร เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต เช่น ในพระราชนิพนธ์ของพระองค์ท่าน เรื่อง พระมหาชนก

ในช่วงของความเศร้าโศกนี้ สิ่งหนึ่งที่เราได้เห็นและเป็นกำลังใจให้คนไทยทุกคนที่อยากร่วมกันนำพาประเทศชาติของเราให้รุดหน้าต่อไปก็คือ ความสมานฉันท์ในจิตใจของคนไทยที่ต้องการทำดี เพื่อสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ท่าน

การทำความดีอย่างน้อยในช่วงหนึ่งปีข้างหน้า เพื่อถวายเทิดทูนพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่าน หรือ “พ่อหลวง” จึงอยู่ในใจของคนไทยทุกคนเป็นสิ่งที่ทุกคนควรทำ แต่การทำดีอย่างเดียวอาจไม่พอ แต่การเป็นคนดีสำคัญกว่ามาก เพราะคนดีจะต้องทำดีในทุกสิ่งที่ทำมีความระมัดระวัง ไม่ยกเว้น ทำดีทั้งกาย วาจา ใจ นำไปสู่พฤติกรรมที่ดีด้วยสติ ด้วยความตระหนักรู้ และด้วยปัญญา ซึ่งสำคัญมากสำหรับบริบทและความเป็นจริงในสังคมไทยขณะนี้ ที่มีคนพร้อมที่จะทำดีเพียงครั้งคราว แต่ส่วนใหญ่ยังอยากแสวงหาอำนาจ ผลประโยชน์ ความร่ำรวย ความมีหน้ามีตาในสังคมเพื่อตนเองและพวกพ้อง แม้ด้วยพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมต่างๆ ทำให้ประเทศของเรามีปัญหามาก แต่ถ้าพฤติกรรมของคนในสังคมเปลี่ยนเป็นการพยายามทำดีในทุกโอกาส สังคมไทยก็จะเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เป็นสังคมที่จะมีปัญหาน้อยลงมีความสุขมาทดแทน

ความต้องการที่จะทำหน้าที่พลเมืองที่สมบูรณ์ และเรื่องที่อยู่ในวิสัยที่พวกเราทุกคนสามารถทำได้ ก็คือ

หนึ่ง เคารพกฎหมายบ้านเมือง ไม่ทำผิดกฎหมาย ไม่ใช้อำนาจ ไม่ใช้ระบบอุปถัมภ์ เส้นสายในทางที่ผิด ไม่โกง ไม่ทุจริตคอร์รัปชั่นไม่ใช้อำนาจเศรษฐกิจ หรือความร่ำรวยเอาเปรียบผู้อื่น หรือทำในสิ่งที่ขัดต่อจริยธรรม หรือสร้างความขัดแย้งทางผลประโยชน์เพื่อตนเองสิ่งเหล่านี้ได้สร้างปัญหาให้กับประเทศมามาก การเคารพกฎหมายจึงเป็นหน้าที่ที่สำคัญที่สุดของพลเมือง

สอง การแบ่งปัน การเคารพในสิทธิของผู้อื่น ลดความฟุ้งเฟ้อด้วยความพอดี ช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสให้มีรายได้ มีอาชีพ ที่จะเลี้ยงตัวเองได้ ประเด็นนี้พระองค์ท่านได้พระราชทานเป็นวิทยาทานให้แก่ประชาชนชาวไทยตั้งแต่ปี 2517 ว่าการพัฒนาประเทศต้องทำเป็นขั้นเป็นตอน เริ่มด้วยการสร้างความเข้มแข็งในระดับปัจเจกบุคคล ให้คนส่วนใหญ่มีรายได้เพียงพอที่จะดูแลตัวเอง โดยช่วยกันแนะนำวิธีการผลิตและการใช้เครื่องมือการผลิตที่ถูกต้อง และเมื่อฐานทางเศรษฐกิจของคนส่วนใหญ่เข้มแข็ง การเติบโตและการสร้างฐานะความมั่งคั่งให้กับประเทศในขั้นตอนต่อๆ ไปก็จะเกิดขึ้นได้อย่างมั่นคง การแบ่งปันจึงเป็นหน้าที่ของพลเมืองที่ต้องช่วยเหลือกัน และที่พระองค์ท่านได้ทรงวางรากฐานไว้แล้วก็คือ โครงการในพระราชดำริต่างๆ ที่คนไทยต้องช่วยกันสานต่อให้เดินหน้าได้ต่อไป

สาม ก็คือ ความเพียร ที่คนไทยทุกคนควรมีวิริยอุตสาหะ มีความมุ่งมั่นในสิ่งที่ตัวเองทำ เพื่อให้เกิดความสำเร็จในงานที่ทำและในชีวิตของตน ความเพียรเป็นพื้นฐานของความดีงาม เป็นพื้นฐานที่จะขัดเกลาจิตใจของคนเราให้ประเสริฐ นำไปสู่ความสำเร็จและผลดีที่จะเกิดในอนาคต ดังที่พระราชนิพนธ์ พระมหาชนก ได้ให้ข้อคิดที่ทรงคุณค่าว่า “เป็นคนแล้ว ทำอะไรต้องหมั่นพยายามต่อไป จนกว่าชีวิตจะสิ้น ผลดีที่จะได้ก็จะบังเกิดขึ้นแน่นอน”

การทำหน้าที่พลเมืองด้วยการเคารพกฎหมาย แบ่งปัน และปฏิบัติหน้าที่การงานของตัวเองด้วยความเพียรนั้นตรงกับพระราชปณิธานของ “พ่อหลวง” ที่ได้พระราชทานให้ประชาชนชาวไทยในหลายโอกาส จึงเป็นหน้าที่ของคนไทยทุกคนที่ต้องร่วมกันเปลี่ยนพฤติกรรม เป็นพลเมืองไทยที่ดีกว่าที่เคยเป็น เพื่ออนาคตของประเทศ ด้วยสำนึก
ในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอันหาที่สุดมิได้