เบเกอรี่เพื่อสังคมจากฮ่องกง

โดย...ชญานิศ ส่งเสริมสวัสดิ์

ฮ่องกงมีธุรกิจเพื่อสังคมจำนวนมาก และหนึ่งในนั้นคือการเปิดร้านเบเกอรี่ที่ใช้ลูกจ้างทั้งผู้ที่ต้องการดูแลเป็นพิเศษ เช่น ผู้มีอาการออทิสติกและดาวน์ซินโดรม หรือแม้กระทั่งผู้ต้องการโอกาสที่สอง อย่างฆาตกรและพ่อค้ายา

ช่วงเช้าของวันก่อนเวลาอาหารเที่ยง เจอร์รี่ เชง เจ้อ-ชิง ผู้จัดการร้านไอเบเกอรี่ (iBakery) กำลังประชุมกับลูกทีมที่สาขาทามาร์ ในฮ่องกงเช่นเดียวกับร้านเบเกอรี่ทั่วๆ ไป อย่างไรก็ตาม ลูกทีมของร้านไอเบเกอรี่เป็นผู้ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ ซึ่งประกอบด้วยผู้มีอาการออทิสติกและดาวน์ซินโดรม

ร้านไอเบเกอรี่ ซึ่งเป็นร้านคาเฟ่ที่มีหลายสาขาในฮ่องกง ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2010 โดย ตองวา กรุ๊ป ออฟ ฮอสปิทอล องค์กรการกุศลรายใหญ่ที่สุดของฮ่องกง ในฐานะธุรกิจเพื่อสังคม ซึ่งเริ่มเปิดสาขาแรกที่เคนเนดี้ ทาวน์ ก่อนขยายไปอีก 70 สาขาทั่วฮ่องกง โดย 80% ของพนักงานทั้งหมดเป็นผู้ที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ ซึ่งนับเป็นความท้าทายของไอเบเกอรี่อย่างมาก

“พวกเราต้องพร้อมทั้งในและนอกร้านเพื่อลูกค้า เมนูหลักของร้านเป็นอาหารร้อน ดังนั้นจะต้องเสิร์ฟให้ถึงมือลูกค้าอย่างเร็วที่สุด เพื่อให้ลูกค้ามีความสบายใจและช่วยให้ธุรกิจของเราไปได้ดี ผมมีความสุขที่ได้สอนพวกเขา ซึ่งเป็นความท้าทายมาก การฝึกสอนต้องใช้เวลามากในเมื่อยามเริ่มต้น พวกเขาไม่รู้เลยว่าต้องเสิร์ฟอาหารหรือจัดวางโต๊ะอย่างไร พวกเขาไม่มีความรู้เกี่ยวกับอาหารเลย ดังนั้นในทุกเช้าผมจะบอกพวกเขาว่า พวกเขาทำได้ดีตรงไหน และต้องเพิ่มอะไรอีกถึงจะทำได้ดี” เชง กล่าว

ฟลอเรนซ์ ฉาน ปุย-ซาน ผู้ช่วยผู้กำกับศูนย์ปรับพฤติกรรมของตองวา กรุ๊ป ออฟ ฮอสปิทอล และผู้จัดการทั่วไปของไอเบเกอรี่ เปิดเผยว่า ภารกิจของไอเบเกอรี่คือฝึกฝนผู้คน และแสดงให้เห็นว่าผู้คนที่มีข้อจำกัดสามารถมีความสุขและมีศักยภาพเช่นเดียวกับคนทั่วไป

ก่อนหน้าที่จะกลายมาเป็นไอเบเกอรี่ ทางตองวา กรุ๊ป ออฟ ฮอสปิทอล เคยทดลองแนวคิดดังกล่าวที่ศูนย์ปรับพฤติกรรม เมื่อปี 2007 ก่อนเปิดสาขาแรกในปี 2010 โดยได้รับใบรับรองความปลอดภัยไอเอสโอ และยังทำงานร่วมกับนักอบขนม เชฟขนมหวาน และภาคเอกชนอื่นๆ ทั่วเอเชีย

ตัวอย่างความร่วมมือดังกล่าว เช่น การร่วมงานกับ ไฮแอท รีเจนซี เกียวโต ที่ร่วมกันผลิตคุกกี้ชาเขียวในฮ่องกงโดยใช้ชาเขียวจากอูจิมัทฉะ ผงชาเขียวขึ้นชื่อจากญี่ปุ่น ขณะเดียวกัน ไอเบเกอรี่ยังทำงานร่วมกับโซลาริซึ่ม เบเกอรี่ ร้านเบเกอรี่จากไต้หวันที่ผลิตขนมปังจากวัตถุดิบธรรมชาติทั้งหมด

นอกเหนือจากไอเบเกอรี่แล้ว ฮ่องกงยังมีร้านเบเกอรี่ ซึ่งเป็นแนวธุรกิจเพื่อสังคมอีกแห่ง คือ เลอ ฟูร์นิล (Le Fournil) ที่พนักงานในร้านดังกล่าวต่างเป็นผู้ต้องการโอกาสที่สองอย่างผู้ที่เคยกระทำผิดทางอาญาทั้งค้ายาเสพติดและฆาตกรรม

รีเบคกา ชาน มี-กี ก่อตั้งเลอ ฟูร์นิล เมื่อปี 2015 โดยจ้างพนักงานมากกว่าครึ่งที่เป็นผู้เคยกระทำความผิดทางอาญารุนแรงมาก่อน โดยระบุว่า ผู้คนมักละเลยคุณค่าของบุคคลที่เคยกระทำความผิด

“ผู้คนมักไม่ให้ความสำคัญกับการจ้างผู้ที่เคยกระทำผิด เพราะคิดว่าพวกเขาไม่มีทักษะและไม่มีคุณสมบัติเพียงพอ แต่ถ้าคุณลองให้โอกาส พวกเขาไม่ได้มีความมุ่งมั่นและศักยภาพน้อยกว่าคนอื่นเลย” ชาน วัย 30 ปี กล่าว

ชานยกตัวอย่างพนักงานคนหนึ่งชื่อ พอล ชอง วัย 53 ปี ซึ่งต้องโทษจำคุกตลอดชีวิตจากการค้ายาเสพติดในประเทศเมื่อตอนอายุ 24 ปี ก่อนได้รับการลดโทษและออกจากคุกมาเมื่อเดือน พ.ย. 2015 โดยชาน ระบุว่า ชองไม่สามารถหางานได้เลยหากไม่มีธุรกิจนี้

อย่างไรก็ตาม พนักงานบางคนและเชฟของร้านไม่พอใจที่จะรับผู้ร่วมงาน ซึ่งเป็นอดีตผู้กระทำผิดทางอาญามาก่อน โดยหนึ่งในนั้นเป็นเชฟอาวุโสที่ถึงขั้นกดดันให้ชานต้องเลือกระหว่างการรับพนักงานที่ไม่เคยทำความผิดมาก่อนกับชอง

แม้จะโดนกดดัน แต่ชานก็เลือกที่จะให้เชฟอาวุโสผู้นั้นลาออกไป

“ผมดีใจมากๆ” ชอง กล่าวด้วยความิีติที่ได้รับการสนับสนุนและความเชื่อใจจากชาน ซึ่งทำให้ชองรู้สึกว่าได้รับการยอมรับเป็นส่วนหนึ่งของสังคมอีกครั้ง