สงสัยสัมพันธ์ไทย-จีน

ชอน คริสปิน คอลัมนิสต์ ประจำดิโพลแมท สื่อวิเคราะห์การเมืองรายงานว่า จากกรณีการส่งตัว โจชัว หว่อง นักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยของฮ่องกงกลับประเทศ เมื่อช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา จุดประเด็นความสนใจไปยังความสัมพันธ์ระหว่างไทยและจีน โดยมีกระแสวิจารณ์มากขึ้นว่า รัฐบาลไทยได้ยอมโอนอ่อนต่อรัฐบาลจีนมากเกินไปหรือไม่ เพื่อพยายามถ่วงดุลกระแสวิจารณ์จากชาติตะวันตกในประเด็นเรื่องรัฐประหาร

ก่อนหน้านี้ เมื่อเดือน ก.ค.ปีที่แล้ว รัฐบาลไทยได้ส่งตัวชนกลุ่มน้อยชาวอุยกูร์กว่า 100 คนกลับไปให้ทางการจีน ซึ่งจีนมองว่าเป็นผู้ลักลอบอพยพผิดกฎหมายและมีความเกี่ยวข้องกับการก่อการร้าย

หลังจากนั้นในเดือน พ.ย. เจ้าหน้าที่ไทยร่วมมือกับทางการจีนส่งตัว ต่งกวงผิง และเจียงอี้เฟย นักเคลื่อนไหวเรียกร้องประชาธิปไตยในจีนกลับประเทศ ซึ่งสหประชาชาติได้ถือว่าทั้งสองเป็นผู้ลี้ภัยทางการเมืองที่ได้รับการอนุญาตลี้ภัยในแคนาดาแล้ว

นอกจากนี้ ดิโพลแมทยังยกอีกเหตุการณ์หนึ่ง ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าเจ้าหน้าที่ไทยยินยอมให้เกิดกรณีการลักพาตัวของ กุยมินไฮ่ เจ้าของสำนักพิมพ์ในฮ่องกงและพลเมืองสวีเดน ที่หายตัวไปจากไทยเมื่อเดือน ต.ค.ปีที่แล้ว และไปปรากฏตัวอีกครั้งที่จีนในอีกไม่กี่เดือนถัดมา

แองเจลา กุย ลูกสาวของกุยมินไฮ่ กล่าวให้การต่อคณะกรรมการรัฐสภาสหรัฐ ในเดือน พ.ค.ที่ผ่านมาว่า ไม่มีประวัติการเข้าเมืองบันทึกว่า กุยมินไฮ่เดินทางออกจากประเทศไทย พร้อมทั้งเรียกร้องให้สหรัฐกดดันจีนในประเด็นการดำเนินการที่ไม่ถูกกฎหมายในแผ่นดินประเทศอื่นๆ

ทั้งนี้ ดิโพลแมทรายงานอ้างนักวิเคราะห์หลายรายว่า มีโมเมนตัมที่ไทยเข้าหาจีนมากขึ้น และดำเนินความสัมพันธ์แนบแน่นกับสหรัฐน้อยลง หลังจากการรัฐประหารในปี 2014

หนึ่งในอานิสงส์ทางเศรษฐกิจที่ชัดเจนที่สุดจากการกระชับความสัมพันธ์จีนของรัฐบาลไทย คือประเด็นเรื่องการท่องเที่ยว โดยหลังรัฐประหารไม่นาน รัฐบาลไทยได้ผ่อนคลายเงื่อนไขวีซ่าสำหรับนักท่องเที่ยวชาวจีน ซึ่งกระตุ้นการท่องเที่ยวในไทยได้อย่างมาก ทำให้นักท่องเที่ยวจีนเข้ามาในไทยเพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่า อยู่ที่เกือบ 1 ล้านราย/เดือน จากราว 3 แสนราย ในช่วงกลางปี 2014 แต่ก็ยังมีหลายปัจจัยชี้ว่าการท่องเที่ยวเป็นฉากบังหน้าในการส่งชาวจีนมาทำงานในไทย ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจในจีนชะลอตัว โดยเริ่มมีรายงานพบการขยายตัวของกลุ่มชุมชนชาวจีนทำธุรกิจในกรุงเทพฯ

อย่างไรก็ดี นักวิเคราะห์มองว่าความสัมพันธ์ระหว่างไทยและจีนกลับมีปัญหามากขึ้นในช่วงปีที่ผ่านมา เนื่องจากการรับความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจจากจีน ล้วนส่งผลต่อการตัดสินใจในประเด็นที่อ่อนไหวหลายอย่าง