วงเสวนามองโทษประหารไม่ช่วยลดอาชญากรรม

วงเสวนา "โทษประหารชีวิต... ลดการทำผิด หรือควรคิดใหม่" มองโทษประหารไม่ใช่ทางแก้ปัญหาอาชญากรรม

เมื่อวันที่ 10 ต.ค. คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ร่วมกับกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ และแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย ได้จัดงานเสวนา เรื่อง “โทษประหารชีวิต... ลดการทำผิด หรือควรคิดใหม่” ที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เนื่องในวันยุติโทษประหารชีวิตสากล

นายวัส ติงสมิตร ประธานกสม. กล่าวเปิดงานเสวนาว่า ในปัจจุบันวัตถุประสงค์การลงโทษได้เปลี่ยนแปลงไปเน้นการลงโทษ เพื่อแก้ไขปัญหาฟื้นฟูผู้กระทำความผิดเป็นสำคัญ แต่เมื่อมีคดีสะเทือนขวัญเกิดขึ้นก็จะเกิดการถกเถียงว่าควรจะมีโทษประหารชีวิตหรือไม่ โดยความเห็นก็จะแบ่งเป็น 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายที่เห็นว่าโทษประหารชีวิตยังจำเป็น เพราะเป็นวิธีการทำให้เกิดความมั่นใจ ความรู้สึกความปลอดภัยในสังคมไทย

ส่วนอีกฝ่ายจะไม่เห็นด้วยกับโทษประหารชีวิต ด้วยเหตุผลที่ว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานในการมีชีวิตอยู่ ขัดกับหลักของศาสนา และไม่ช่วยให้อาชญากรรมลดลง ซึ่งการยกเลิกโทษประหารชีวิตจะเป็นไปได้หรือไม่ เสียงของสังคมจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยส่วนตัวหวังว่างานเสวนาครั้งนี้สังคมไทยจะมีความเข้าใจมากขึ้น ลดการขัดแย้งกันและหันมาคุยกันด้วยเหตุผล

นายวีรพงษ์ รามางกูร อดีตรองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า จุดประสงค์หลักของโทษประหารชีวิตมี 3 ประการ 1. ประหารชีวิตเพื่อแก้แค้น รัฐเหมือนเป็นตัวแทนในการแก้แค้นของเหยื่อหรือครอบครอบครัวของเหยื่อ เช่น สิ่งที่สังคมแค้นมาก คือ การค้าเสพติด มีการร้องเรียนให้ต้องโทษประหารบุคคลที่ค้ายาเสพติด

2. ประหารชีวิตเพื่อข่มขวัญให้คนกลัวต่อการทำความผิด ซึ่งจากการศึกษางานวิจัยหลายแห่งพบว่าไม่เป็นความจริง เพราะมีการประหารชีวิตมานานแล้ว แต่อาชญากรรมไม่เคยลดลง และ 3. การประหารเพื่อกำจัดออกไปจากสังคมอย่างถาวร จะได้ไม่มากระทำความผิดซ้ำอีก ถือว่าเป็นการทำผิดมนุษยชน และผิดหลักศาสนา โดยถ้ามองตามหลักเศรษฐศาสตร์ ผลประโยชน์กับต้นทุน ไม่มีความคุ้มค่า การประหารไม่ได้มีประโยชน์อะไร

ขณะที่ นายน้ำแท้ มีบุญสร้าง อัยการจังหวัดประจำสำนักงานอัยการสูงสุด กล่าวว่า ส่วนตัวได้ทำงานวิจัยเรื่องหนึ่ง ซึ่งทำให้ค้นพบว่า วิธีการปรับโทษประหารชีวิตสามารถทำได้หลายแนวทาง เช่น วิธีแรก ความผิดตามประเภทที่มีโทษประหารชีวิตสถานเดียว ก็สามารถปรับให้มีโทษประหารชีวิตเป็นอัตราโทษสูงสุด หมายความว่าเปิดดุลพินิจให้กับทางศาลได้ตัดสินโทษได้ว่า จำเลยสมควรได้รับโทษประหารชีวิตหรือไม่ โดยไม่บังคับศาลให้ประหารชีวิตเพียงอย่างเดียว

นายน้ำแท้ กล่าวต่อว่า และวิธีที่ 2 คือ การลดโทษฐานความผิด เช่น ความผิดฐานการปล้นทรัพย์และเป็นเหตุให้คนตาย ประเทศไทยจะดำเนินคดีเหมือนกันทั้งหมด แต่ในต่างประเทศแยกออกว่าผู้ใดเป็นคนลงมือฆ่าจะได้รับโทษสูงสุด รวมทั้งการจำคุกตลอดชีวิต โดยไม่มีการลดหย่อนโทษ ซึ่งเป็นวิธีที่มีการคัดค้านและควรปรับเปลี่ยน เพราะนักโทษเหล่านี้จะควบคุมยากมาก ตัวนักโทษพร้อมที่จะกระทำความผิดได้ตลอดเวลาในคุก ซึ่งอันตรายมากทั้งต่อตัวผู้คุมเอง

ด้าน นายปณิธาน กิจสกุล ผู้เขียนหนังสือ เรื่อง “เดิน...สู่แดนประหาร” กล่าวว่า จากการที่ได้ไปสอบถามพูดคุยกับนักโทษประหาร เพราะยาเสพติดกว่า 70 คน พบว่าเป็นคนยากจนทั้งสิ้น โดยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม 1.ทำผิดจริงและรู้ว่าสิ่งที่ทำนั้นผิด แต่ที่ทำเพราะต้องดิ้นรนสู้ชีวิต 2.ถูกหลอกให้กระทำผิด และ 3.จับผิดตัว ซึ่งคนเหล่านี้ไม่ใช่คนเลวร้าย แต่ทำเพื่อต้องการให้ชีวิตครอบครัวดีขึ้น และบุคคลเหล่านี้ไม่ใช่ผู้ผลิต เพราะผู้ที่จะผลิตเป็นอาชีพสงวนของคนรวยและมีอำนาจ ดังนั้น สมควรได้รับโทษถึงประหารชีวิตหรือไม่

นางกาญจนา ภัทรโชค รองอธิบดีกรมองค์การระหว่างประเทศ กล่าวว่า ปัจจุบันมีการตระหนักถึงการยุติการลงโทษประหารชีวิตมากขึ้น เห็นได้จากตัวเลขที่ที่เพิ่มขึ้นของประเทศที่ยุติการใช้กฎหมายนี้ โดยประเทศไทยได้เปลี่ยนท่าทีจากการคัดค้านการยกเลิกโทษประหารชีวิต มาเป็นงดออกเสียงตั้งแต่ปี 2010

ขณะเดียวกัน ประเทศไทยไม่ได้มีลงโทษประหารชีวิตมากกว่า 7 ปี ก่อนที่จะลงโทษประหารชีวิตนักโทษค้ายาเสพติดเมื่อปี 2012 แล้วหลังจากนั้นก็ยังไม่พบว่ามีการประหารชีวิตใครอีก ซึ่งประเทศไทยมีการรับพิจารณาเกี่ยวกับการยกเลิกโทษประหารชีวิตเกี่ยวกับการกระทำความผิดฐานการค้ายาเสพติดอีกด้วย

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ระหว่างเสวนาตัวแทนแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย ได้ระบุว่า ประเทศ 2 ใน 3 ของโลกยุติการลงโทษประหารชีวิตแล้ว ซึ่งมี 2 ประเทศในอาเซียน ได้แก่ กัมพูชาและฟิลิปปินส์ ซึ่งภาพรวมโทษประหารชีวิตจากทั่วโลกในปี 2558 มีผู้ถูกประหารชีวิตอย่างน้อย 1,634 คน ส่วนใหญ่เป็นคดีการก่อการร้าย โดยไม่รวมผู้ถูกประหารในชีวิตในจีน เนื่องจากข้อมูลเป็นความลับทางข้าราชการ แต่ทางหน่วยงานเชื่อว่าจากการติดตามพัฒนาการของระบบยุติธรรมทางอาญาประเทศจีน เป็นประเทศมีการลงโทษประหารชีวิตสูงสุด