ติงคุณหมอธีระวัฒน์ ด้วยรักและหวังดี

อย่างไรก็ดี ทัศนะของท่านที่ปรากฏในคอลัมน์ “ชักธงรบ” ของกิเลน ประลองเชิง ในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันที่ 14 ส.ค. และในคอลัมน์ “ทอล์ค ออฟ ทาวน์” ในหนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันที่ 15 ส.ค. อาจทำให้เกิดการเข้าใจผิดและอาจทำให้เกิดความเสียหายทั้งต่อสังคมและตัวคุณหมอธีระวัฒน์เอง จึงขอติงไว้ด้วยรักและหวังดี

ประการแรก โดยภาพรวม แม้คุณหมอจะกล่าวถึงระบบบริการสุขภาพโดยรวมทั้งหมด แต่เนื้อหาส่วนใหญ่มุ่งวิพากษ์โครงการ “30 บาทรักษาทุกโรค” หรือโครงการ “บัตรทอง” ว่า “รัฐบาล นักการเมือง อาศัยการแพทย์สาธารณสุขเป็นช่องทางหาเสียง โดยโหมประโคมความดีพร้อมการรักษา” และไม่สนใจด้านการป้องกันโรค

ความจริงในเรื่องนี้คือ นโยบาย “หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า” ซึ่งต่อมามีการออกเป็นกฎหมายเพื่อให้นโยบายมีความยั่งยืน คือ พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ 2545 ได้ให้ความสำคัญกับงานด้านการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคมาตั้งแต่ต้น โดยปีแรกๆ ซึ่งกำหนดค่ารายหัวเพียง 1,202 บาทต่อคนต่อปี แต่ได้จัดสรรเป็นงบด้านสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคถึง 18%

โครงการบัตรทอง ซึ่งเริ่มต้นด้วยสโลแกน “30 บาทรักษาทุกโรค” มาตั้งแต่ปี 2545 ต่อมาได้ปรับโฉมเป็น “30 บาท ช่วยคนไทยห่างไกลโรค” มาตั้งแต่ปี 2550 แล้ว อย่างไรก็ดี เพราะสิทธิประโยชน์ด้านการรักษาพยาบาลเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และมีราคาแพง ทำให้สัดส่วนงบประมาณด้านป้องกันและสร้างเสริมลดลงเหลือราว 10% ในปัจจุบัน

ประการที่สอง ข้อความที่ว่า “การผ่าตัดไส้ติ่ง หรือโรคไม่ร้ายแรง ก็เลือกส่งต่อโรงพยาบาลใหญ่ คนไข้ไส้ติ่งแตกมากขึ้น” ข้อความดังกล่าวทำให้เกิดความเข้าใจผิด เพราะละม้ายคล้ายคลึงกับคำพูดของกรรมการแพทยสภาบางคนที่พูดว่า เวลานี้โรงพยาบาลชุมชนเลิกผ่าตัดไส้ติ่งแล้ว ส่งไปโรงพยาบาลจังหวัดหมด ทำให้คนไข้เกิดโรคแทรกซ้อน ไส้ติ่งแตกมากขึ้น เพราะผ่าช้า

นอกจากนี้ คำกล่าวที่ว่า “คนไข้ไส้ติ่งแตกมากขึ้น” ก็เป็นการกุข้อมูลสร้างข่าวลือต่อๆ กันมา ความจริงอัตราไส้ติ่งแตกในโครงการบัตรทองมิได้เพิ่มขึ้นเลย มีแต่ลดลง (ดูตารางที่ 2)

ประการที่สาม คุณหมอธีระวัฒน์ กล่าวถึงเรื่องการทำซีแอลว่า “เป็นเอดส์ เป็นมะเร็ง ประกาศสิทธิเหนือสิทธิบัตรยา ละเมิดกฎเพื่อเอายามาช่วยชีวิต ซึ่งไม่ผิด แต่ถ้าทำเช่นนี้ตลอดขาดการป้องกันควบคุมโรคอย่างรัดกุม เคร่งครัดมีผู้ป่วยงอกเงยเป็นแสนคนเป็นล้านคน มิต้องละเมิดสิทธิบัตรไปตลอดชาติ”