แก้หาบเร่ต่างด้าว

โดย...น่านฟ้า

ที่ผ่านมาประเทศไทยอนุญาตให้คนต่างด้าวจากประเทศเพื่อนบ้าน เข้ามาทำงานในกิจการบางประเภทที่ ขาดแคลนแรงงานและคนไทยไม่สนใจ คือ งานกรรมกรและคนรับใช้ในบ้าน จึงมีแรงงานต่างด้าวจากประเทศเพื่อนบ้านเข้ามาเป็นจำนวนมาก จากสถิติของกรมการจัดหางาน ณ เดือน ก.ค. 2559 มีคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานทั่วประเทศ จำนวน 1,564,106 คน แต่ตัวเลขจริงคนต่างด้าวในบ้านเราอาจสูงกว่านั้นมาก ซึ่งแรงงานต่างด้าวเหล่านี้เข้ามาเป็นลูกจ้างในกิจการของคนไทย

เมื่อเวลาผ่านไปบางส่วนเห็นช่องทาง จึงผันตัวจากลูกจ้างมาเป็นเจ้าของกิจการ ค้าขายแข่งกับคนไทยเสียเอง เห็นได้จากแผงขายของตามท้องถนน รถเข็นขายของ หาบเร่ แผงลอย พบว่าคนขายเป็นคนต่างด้าวเป็นจำนวนมากและมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ

หากมองกันลึกๆ ปัญหาหาบเร่ แผงลอย รถเข็นต่างด้าว เป็นภัยเงียบที่ทำร้ายระบบเศรษฐกิจรากหญ้า ซึ่งถือเป็นพื้นฐานของเศรษฐกิจในภาพรวมของประเทศ เพราะกิจการหาบเร่ แผงลอย รถเข็น เป็นอาชีพที่ลงทุนน้อย ไม่ต้องอาศัยความชำนาญและเทคนิคขั้นสูง เพียงรถเข็นคันเดียว หรือแผงค้าเล็กๆ กับเงินลงทุนอีกเล็กน้อยก็เป็นเจ้าของกิจการได้แล้ว จึงเป็นอาชีพของคนหาเช้ากินค่ำ ปัญหาที่เกิดขึ้นจึงกระทบกับคนกลุ่มนี้โดยตรง และเกี่ยวพันถึงประชาชนในวงกว้าง ส่งผลถึงระบบเศรษฐกิจในภาพรวมของประเทศ

ที่ผ่านมามีหลายหน่วยงานเข้ามาแก้ไขปัญหาดังกล่าว รวมถึงสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (สตม.) หน่วยงานหลักที่ควบคุมคนเข้าออกประเทศ และควบคุมคนต่างชาติที่อยู่ในประเทศให้เป็นไปตามกฎหมาย ซึ่งทาง สตม.ได้สั่งการให้ทุกหน่วยงานกวาดล้างจับกุมคนต่างด้าวที่ประกอบอาชีพผิดกฎหมาย กวดขัน ตรวจตราสถานประกอบการ ร้านอาหาร ตลาดสด ตลาดนัด ห้างร้าน โรงงาน หาบเร่ แผงลอย ตามชุมชน ตลอดจนแผงค้าที่มีคนต่างด้าวเป็นเจ้าของ

ทั้งนี้ เพราะปัญหาดังกล่าวเป็นนโยบายที่รัฐบาลให้ความสำคัญ และถือเป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างจริงจังและเร่งด่วน เนื่องจากกระทบต่อปากท้องของพี่น้องประชาชนที่หาเช้ากินค่ำโดยตรง กิจการแผงค้า รถเข็น เป็นอาชีพที่สงวนไว้สำหรับคนไทย ซึ่งงานขายของหน้าร้านได้ผ่อนปรนให้เป็นกรรมกร เพราะถือเป็นการช่วยเหลือนายจ้างเท่านั้น แต่การเป็นเจ้าของแผงค้า ร้านค้า ถือว่าผิดกฎหมายอย่างชัดเจน

จากการลงพื้นที่ตรวจสอบทั้งในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล รวมถึงในจังหวัดหัวเมืองพบต่างด้าวเป็นเจ้าของกิจการ หาบเร่ แผงลอย บางส่วนใช้คนไทยเป็นนอมินี บางส่วนมีการจดทะเบียนสมรสอำพรางกับคนไทย ซึ่งเรื่องนี้ได้มีการตรวจสอบมาตลอด หากพบจะดำเนินการเพิกถอนและส่งกลับทันที และจากการตรวจสอบเชิงลึกพบว่ามีต่างด้าวบางส่วนมีการสวมบัตรประชาชนไทย แล้วนำมาประกอบคำขออยู่ต่อเพื่อทำงานหรือประกอบธุรกิจ เป็นเจ้าของกิจการ รวมไปถึงครอบครองทรัพย์สินและอสังหาริมทรัพย์โดยผิดกฎหมาย

เรื่องนี้ สตม.ได้มีการตรวจสอบ เฉพาะปี 2559 ที่ผ่านมา มีสถิติการเพิกถอนการอนุญาตให้อยู่ต่อและผลักดันออกนอกประเทศทันทีเป็นจำนวนถึง 814 ราย และยังอยู่ระหว่างตรวจสอบเพื่อเพิกถอนอีกจำนวนมาก

อย่างไรก็ตาม การแก้ไขปัญหาดังกล่าวต้องทำทั้งระบบ ครบทั้งวงจร ตั้งแต่การเข้มงวดในการคัดกรองคนเข้าประเทศ การพิจารณาคำขออยู่ต่อของคนต่างด้าว ตลอดจนการลงพื้นที่กวดขันจับกุมควบคู่ไปกับการประชาสัมพันธ์เพื่อขอความร่วมมือและทำความเข้าใจกับคนต่างด้าว การกวดขันจับกุมจะเน้นหนักไปยังต่างด้าวที่เป็นเจ้าของแผงค้าผิดกฎหมาย แต่จะไม่กระทบกับผู้ประกอบการคนไทยที่มีลูกจ้างเป็นคนต่างด้าวและได้รับอนุญาตถูกต้อง

นอกจากนี้ จะมีการบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ ตำรวจท้องที่ เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง ฝ่ายความมั่นคง และกระทรวงแรงงาน ซึ่งต้องร่วมมือกันก่อนที่อาชีพหาบเร่ แผงลอย จะตกอยู่มือของคนต่างด้าว หมดช่องทางทำมาหากินของลูกหลานไทย