วงศาคณาญาติ ‘วรนุส’
อาทิตย์ก่อนผมเขียนถึงเหี้ยตอนหนึ่ง ว่า เมื่อโตเป็นเหี้ยใหญ่แล้ว จะมีศัตรูทางธรรมชาติน้อยมาก
โดย...ปริญญา ผดุงถิ่น
อาทิตย์ก่อนผมเขียนถึงเหี้ยตอนหนึ่ง ว่า เมื่อโตเป็นเหี้ยใหญ่แล้ว จะมีศัตรูทางธรรมชาติน้อยมาก อาจมีงูเหลือมที่กินเหี้ย อย่างไรก็ดี ผมเพิ่งไปเห็นทางยูทูบ พบว่าหมาเป็นศัตรูตัวฉกาจของเหี้ยใหญ่ เพราะมีคลิปหมากัดเหี้ยอยู่หลายคลิป ทั้งหมาไทยหมาฝรั่ง
จริงๆ ผมเคยเห็น “หมาหมู่” แห่รุมสกรัมเหี้ยในโครงการแหลมผักเบี้ย แต่เหี้ยนั้นตัวใหญ่จนมั่นใจมาก มันปักหลักกลางวงล้อม พร้อมสะบัดหางฟั่บๆ รุนแรงเหมือนฟาดแส้ จนหมาแตกกระเจิงหนี
เมื่อผมย่องรถเข้าไปจอดเทียบเหี้ยที่กำลังบ้าดีเดือดตัวนั้น มันก็ฟาดหางใส่ล้อรถผมดังตุบๆๆ ฟาดโดนตัวถังรถก็ดังป๊องๆๆ ฟังแล้วขนลุกซู่ๆ (แล้วจะเอารถไปให้เหี้ยฟาดหางใส่ทำไมก็ไม่รู้ 555)
การเห็นหมาหมู่แตกพ่ายให้กับเหี้ยตัวเดียว ทำให้ผมเข้าใจผิดว่าหมาไม่เก่งกาจพอจะคว่ำเหี้ยได้ แต่จริงๆ แล้ว ไม่ใช่เลย หมาโหดใจถึง ปราบเหี้ยที่ตัวใหญ่กว่ามันได้แน่นอน (ไปเสิร์ชเอาเหอะ ทำใจก่อนชมด้วยนะ)
เชื่อว่าหลายคนแยกไม่ออกระหว่างเหี้ยกับตะกวด คำแนะนำให้สังเกตลวดลายหนัง ดูจะไม่เวิร์กนัก จุดแยก “จับตาย” จริงๆ อยู่ที่ตำแหน่งของรูจมูก ถ้ารูจมูกอยู่ใกล้ปลายปากก็เหี้ย อยู่กลางๆ ปากก็ตะกวด ธรรมชาติดีไซน์ความแตกต่างนี้มาตามแหล่งหากินที่ต่างกัน คือน้ำกับบก
ภาพประกอบวันนี้ เป็นตะกวดที่ถ่ายได้บนถนนผ่านป่าที่ห้วยขาแข้ง ซึ่งตามประสบการณ์แล้ว ผมอยากจะเชื่อว่าห้วยขาแข้งนี่แหละ คือเมืองหลวงของเหล่าตะกวด อย่างไรก็ดี บางเวลาก็มีเหี้ยมาแทรกซึมดงตะกวดห้วยขาแข้งเหมือนกัน
Camera Trap ของผมที่บ่อนกชายป่าแก่งกระจาน ถ่ายติดมาครบในจุดเดียว ทั้งเหี้ยและตะกวด แต่ทั้งสองชนิดนี้ ไม่เคยมาที่กล้องในเวลาเดียวกัน
นอกจากเหี้ยและตะกวด บ้านเรายังมีเห่าช้างและตุ๊ดตู่อีก 2 ชนิด ลำพังดูแต่ชื่อ ผมเชื่อว่าคนที่ไม่มีความรู้เรื่องสัตว์ แทบร้อยทั้งร้อย น่าจะนึกทายหน้าตาของเจ้าสองตัวนี้ผิด ทั้งที่ในวัยเด็ก หลายคนก็เคยร้องเพลง “ตุ๊ดเอ๋ยตุ๊ดตู่ ในเรี่ยวในรูช่างอยู่ได้”
หลายปีแล้ว ที่ป่าเขานอจู้จี้ จ.กระบี่ ผมคนเดียวเดินไกลเป็นกิโลๆ ไปกางบังไพร จัดแฟลช 3 ดวง รอถ่ายภาพนกแต้วแล้วลาย ปรากฏว่าตอนนกจะเข้า ดันมีเหี้ยลึกลับตัวดำปื๋อมาเดินอยู่หน้าบังไพร ส่องดูผ่านเลนส์ก็งงๆ ทำไมแถวหัวมันเป็นตะปุ่มตะป่ำมากมาย มีสีแดงเรื่อๆ ด้วย ตอนนั้นใจผมเต้นระทึกจดจ่ออยู่แต่นกแต้วแล้วลาย เลยไม่สนใจเหี้ยหัวปูดโปนตัวนี้เลย
สุดท้าย ผมแห้วหมด ไม่ได้รูปทั้งนกทั้งเหี้ย มารู้ทีหลังว่าที่เจอนั่นคือ เห่าช้าง วรนุสเทพแห่งป่าดงดิบปักษ์ใต้ วิสัยทัศน์แบบ “นกมาก่อน” แท้ๆ โอกาสทองในรอบพันปีต้องหลุดลอยไป ชีวิตนี้จะได้เจอเห่าช้างอีกหรือเปล่า ผมก็ยังสงสัยอยู่