วิธีพัฒนาทักษะ สร้างนวัตกรรม

โดย...ธรรมนูญ มิตรเทวิน  ที่ปรึกษาอาวุโส บริษัท เดอะไนล์

บทความครั้งที่แล้วได้เขียนถึงสถานการณ์ “ประเทศไทย 4.0” ที่จะต้องเปลี่ยนแปลงในทุกๆ ด้าน รวมทั้งเรื่องการพัฒนาบุคลากร ทั้งในมุมของตนเองและในมุมขององค์กรให้เป็นบุคลากรสมัยใหม่ โดยทักษะที่สามารถตอบโจทย์เรื่องนี้ได้เป็นเรื่องของ “ทักษะในศตวรรษที่ 21” (21st Century Skills) ซึ่งประกอบด้วยทักษะหลักที่สำคัญ 5 ด้าน

1.ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม (Learning and Innovation) 2.ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และการแก้ปัญหา (Critical Thinking and Problem Solving) 3.ทักษะด้านการสื่อสารและการร่วมมือกัน (Communication and Collaborative) 4.ทักษะด้านข้อมูลข่าวสาร สื่อ และเทคโนโลยี (Information, Media and Technology Skills) 5.ทักษะด้านชีวิตและการประกอบอาชีพ (Life and Career Skills)

สำหรับในบทความตอนนี้ขอเริ่มต้นด้วยการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ของผู้เขียนเกี่ยวกับแนวทางในการพัฒนาทักษะด้านที่ 1 คือทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม (Learning and Innovation)

ที่ผ่านมา จะเห็นได้ว่ามีการพูดถึงทักษะด้านนี้กันมานานแล้ว บางองค์กรใช้เป็นเรื่องหลักในการขับเคลื่อนธุรกิจกันเลยทีเดียว สำหรับทักษะด้านนี้เราควรเริ่มต้นการพัฒนาด้วยการสำรวจตัวเองก่อนว่าเรามีบุคลิกลักษณะแบบใด สามารถเป็นคนที่มีทักษะด้านนี้ได้ขนาดไหน

ผลจากแบบทดสอบเชิงจิตวิทยา พบว่าคนที่มีบุคลิกลักษณะชอบคิด ชอบทำอะไรใหม่ๆ และกล้ายอมรับความผิดพลาด ไม่กลัวความล้มเหลว ยอมรับคำวิพากษ์วิจารณ์แล้วนำมาปรับปรุงแก้ไข จะมีโอกาสฝึกฝน พัฒนา และเกิดทักษะด้านนี้ได้เป็นอย่างดี

ดังนั้น องค์กรหรือหน่วยงานที่ดูแลเรื่องการพัฒนาบุคลากรหรือตัวท่านเอง อันดับแรกต้องตรวจสอบก่อนว่าบุคลากรในองค์กรหรือตนเองมีบุคลิกลักษณะตามที่กล่าวมาข้างต้นแล้วมากน้อยขนาดไหน ก่อนที่จะพัฒนาทักษะด้านนี้เราต้องถามตัวเองก่อนว่า อะไรสามารถเป็นตัวกระตุ้นให้เราแสดงบุคลิกลักษณะเหล่านี้ หรืออะไรเป็นอุปสรรคฉุดรั้งไม่ให้เราแสดงบุคลิกลักษณะเหล่านี้

จากนั้นหาวิธีเสริมแรงกระตุ้น หรือขจัดสิ่งที่เป็นอุปสรรคเหล่านี้ออกไป เพื่อให้เราได้แสดงบุคลิกลักษณะเหล่านี้บ่อยๆ จนเกิดความเคยชินเป็นนิสัย ถ้าทำได้ตามนี้ การฝึกฝนและพัฒนาทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรมก็จะเกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สิ่งสำคัญอันดับต่อมา คือ สภาพแวดล้อมรอบตัวเราและการสนับสนุนจากบุคคลรอบข้างที่อำนวยความสะดวกให้เราได้ฝึกฝนและพัฒนาทักษะด้านนี้ ตัวอย่างคือบางองค์กรที่ต้องการสร้างเรื่องการเรียนรู้และนวัตกรรมเป็นวัฒนธรรมองค์กร ได้มีการส่งเสริมให้บุคลากรในองค์กรได้รับการอบรมให้มีความรู้ สร้างวิธีทำงานร่วมกันระหว่างหัวหน้ากับลูกน้อง ให้นำความรู้นั้นไปใช้ในการทำงานประจำวัน และสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ที่ช่วยให้เกิดบรรยากาศการทำงานที่ช่วยการพัฒนาทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรมเพิ่มขึ้น เหล่านี้ เป็นต้น

จะสังเกตเห็นได้ว่า ทักษะด้านนี้เราทุกคนสามารถฝึกฝนและพัฒนาให้เกิดขึ้นเองได้ โดยที่ไม่ต้องลงทุนอะไรมาก เพียงแค่เรารู้จักตนเอง ริเริ่มที่จะหาวิธีสร้างนิสัย และเข้าไปอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ช่วยเสริมการฝึกฝนและพัฒนา ถ้าเราสามารถทำตามได้แบบนี้ตัวเราก็จะเริ่มมีทักษะด้านที่ 1 นี้สำหรับการเป็นบุคลากรสมัยใหม่ของหน่วยงาน องค์กร ที่สนับสนุนประเทศไทย 4.0 แล้ว