ร้องทวนกฎหมายหมิ่น

สื่อต่างชาติหันมาให้ความสนใจประเด็นเรื่องเสรีภาพในการแสดงความเห็นของไทยอย่างมาก จากกรณีที่ศาลอาญากรุงเทพใต้มีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 20 ก.ย.ที่ผ่านมา สั่งจำคุก 3 ปี โดยรอลงอาญาและปรับ 1.5 แสนบาท ต่อ อานดี้ ฮอลล์ พลเมืองชาวอังกฤษ นักเคลื่อนไหวเรียกร้องสิทธิแรงงานในไทย ข้อหาหมิ่นประมาทและเผยแพร่ข้อมูลเท็จผ่านคอมพิวเตอร์

คำพิพากษาดังกล่าว เป็นผลมาจากการยื่นฟ้องของบริษัท เนเชอรัล ฟรุต โรงงานแปรรูปผลไม้ จ.ประจวบคีรีขันธ์ ในข้อหาหมิ่นประมาทและจงใจทำลายชื่อเสียงบริษัทจากการที่ ฮอลล์ มีส่วนร่วมจัดทำรายงาน “Cheap Has a High Price” เมื่อปี 2013 ของกลุ่มเอ็นจีโอ ฟินน์วอทช์ ซึ่งบรรยายถึงการละเมิดสิทธิแรงงานของบริษัทสามแห่งในไทย

จากคำตัดสินดังกล่าว กระตุ้นให้บรรดาเอ็นจีโอและกลุ่มเรียกร้องสิทธิ หลายฝ่ายออกมาแสดงความกังวลถึงเรื่องเสรีภาพในการแสดงความเห็นในไทย รวมถึงเรียกร้องให้มีการทบทวนข้อจำกัดในตัวกฎหมาย

ซอนญา วาเทียร์ล่า ผู้อำนวยการบริหารขององค์กรฟินน์วอช กล่าวว่า อานดี้ ฮอลล์ ถูกทำให้กลายเป็นแพะรับความผิดเพื่อที่จะปราบปรามเสียงเรียกร้องให้กับแรงงานต่างชาติ

ด้านนิตยสารไทมส์ รายงานอ้างการสัมภาษณ์ของฮอลล์ ระบุว่า ก่อนมีการตัดสินของศาล ฮอลล์เชื่อมั่นว่าศาลจะตัดสินเป็นคุณต่อตน โดยผู้คนที่ถูกอ้างถึงในรายงาน 24 ราย รวมถึงแรงงานต่างชาติ ได้รับการตรวจสอบแล้วว่ามีการเอาเปรียบแรงงานเกิดขึ้นจริง

ขณะที่นักกฎหมายหลายฝ่ายและกลุ่มเรียกร้องสิทธิก็ได้ออกมาวิจารณ์คำตัดสินดังกล่าว อ้างว่า อาจจะก่อให้เกิดปัญหาการชะงักงันและไม่กล้าแสดงออกในสังคมไทย และอาจยิ่งทำให้ภาพลักษณ์ของไทยในสายตาของประชาคมโลกแย่ลง

คิงส์ลีย์ แอ็บบอต ที่ปรึกษาทางกฎหมายของคณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากล (ไอซีเจ) ระบุกับไทมส์ว่า คำตัดสินดังกล่าวเป็นการบั่นทอนสิทธิมนุษยชนอย่างแท้จริง

“คดีนี้เป็นอีกตัวอย่างที่ตอกย้ำเหตุผลว่า ไทยจำเป็นต้องลดโทษคดีหมิ่นประมาท รวมทั้งจำเป็นต้องยกเลิกหรือทบทวนกฎหมายอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ที่มีปัญหาหลายแง่มุม เพื่อป้องกันไม่ให้มีการนำกฎหมายดังกล่าวมาเป็นเครื่องมือปิดปากผู้ต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชน และสื่อมวลชนที่ทำหน้าที่เผยแพร่เรื่องราวต่อสาธารณชน” แอ็บบอต ระบุ

ทั้งนี้ ไทยเผชิญแรงกดดันจากปัญหาการค้ามนุษย์ที่ฝังรากลึกมายาวนาน โดยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ไทยหันมาเข้มงวดกับการละเมิดสิทธิแรงงานที่เข้มงวดขึ้น โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมประมง แต่บรรดาผู้เรียกร้องสิทธิหลายฝ่ายก็ยังกังวลถึงสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในหลายอุตสาหกรรม