ต้องแก้ทั้งระบบ

กรณีเรือ 2 ชั้น “สมบัติมงคลชัย” บรรทุกผู้โดยสารชาวมุสลิมที่ไปร่วมงานบุญ เกิดอุบัติเหตุจมลงที่ จ.พระนครศรีอยุธยา จนมีผู้เสียชีวิตล่าสุด 18 ราย บาดเจ็บและสูญหายอีกจำนวนหนึ่ง ถือเป็นอุบัติเหตุทางเรือครั้งล่าสุด ที่สร้างความสูญเสียแก่ชีวิตและทรัพย์สิน ที่เกิดจากความประมาทของผู้ขับเรือ และมาตรฐานในการกำกับดูแลระบบขนส่งสาธารณะของไทย ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ตำรวจแจ้งข้อหาผู้ขับเรือ รวม 3 ข้อหา ได้แก่ 1.ขับเรือโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย 2.ขับเรือโดยบรรทุกผู้โดยสารมากกว่าที่ได้รับอนุญาต ซึ่งเรือขึ้นทะเบียนรับอนุญาตเพียง 50 คน แต่กลับมีคนบนเรือช่วงเกิดเหตุถึง 150 คน และข้อหาที่ 3 ใบอนุญาตขับเรือหมดอายุ

กรณีนี้ไม่ใช่กรณีแรกของเรือโดยสารที่เกิดอุบัติเหตุ ก่อนหน้านี้ เรือแสนแสบระเบิดเพราะถังก๊าซไม่ได้มาตรฐาน เรือสปีดโบตเกิดอุบัติเหตุในทะเล และอีกหลายกรณีที่เกิดขึ้น จึงมีคำถามถึงหน่วยงานที่กำกับดูแลอย่างกรมเจ้าท่า กระทรวงคมนาคม ว่าที่ผ่านมาได้ดำเนินการกำกับดูแล ตรวจสอบมาตรฐานทั้งเรือ และผู้ขับเรือมากน้อยเพียงใด ไม่ใช่ปล่อยให้เกิดกรณีวัวหายแล้วล้อมคอกอยู่ร่ำไป เพราะความสูญเสียที่เกิดขึ้นใหญ่กว่านั้นมาก

ขณะที่กรมเจ้าท่าออกมาตรการเบื้องต้น โดยจะออกประกาศให้การแห่ขบวนเรือในลักษณะนี้ ต้องประสานมายังกรมเจ้าท่า เพื่อจัดเจ้าหน้าที่นำทางให้ พร้อมกำชับและเข้มงวดกับเจ้าหน้าที่ประจำเรือและผู้ควบคุมเรือทุกรายทั้งเรื่องการบรรทุกน้ำหนักเกิน หรือขับเรือด้วยความเร็ว รวมทั้งจะมีการจัดฝึกอบรมเป็นระยะๆ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุทางเรือที่อาจจะเกิดขึ้น

เหตุการณ์แบบนี้ไม่ใช่ครั้งแรกเช่นเดียวกัน กรมเจ้าท่าระบุว่ากรณีเรือแสวงบุญของชาวมุสลิมล่มเคยเกิดขึ้นมาแล้วเมื่อ 9 ปีก่อน และยังเกิดขึ้นอีกในวันนี้ สะท้อนว่าเราไม่เคยนำบทเรียนนั้นมาวางแผน เพื่อหามาตรการป้องกันสิ่งที่จะเกิดขึ้น ซึ่งการออกประกาศกรมเจ้าท่าในการดูแลขบวนเรืออาจไม่เพียงพอ เพราะเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ

โดยเฉพาะยิ่งเป็นระบบบริการขนส่งสาธารณะ ที่ต้องมีมาตรฐานความปลอดภัยอย่างยิ่งยวด เพราะเกี่ยวข้องกับคนจำนวนมาก มีโอกาสสร้างความสูญเสียมหาศาล หากไม่ดำเนินการวางระบบให้เป็นมาตรฐาน ทั้งอุปกรณ์ต่างๆ เสื้อชูชีพ รวมถึงลำเรือที่ต้องบำรุงรักษา และมีการตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับผู้ขับขี่ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญ ที่ต้องมีระบบตรวจสอบ ทั้งเรื่องใบอนุญาต ประสิทธิภาพ ความพร้อมก่อนการปฏิบัติหน้าที่

กลุ่มผู้ขับขี่เรือโดยสารสาธารณะ จะต้องมีมาตรฐานสูงไม่น้อยกว่าผู้ขับขี่พาหนะประเภทอื่นๆ ที่ต้องมีกระบวนการตรวจสอบใบอนุญาตอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งไม่รู้ว่าที่ผ่านมาได้ดำเนินการมากน้อยเพียงใด แต่กรณีเรือล่มที่ จ.พระนครศรีอยุธยา ชัดเจนว่า ผู้ขับขี่ใบอนุญาตขับเรือหมดอายุ สะท้อนว่าขาดการตรวจสอบ เพราะฉะนั้น กรมเจ้าท่าต้องเร่งยกเครื่องขบวนการตรวจสอบเรื่องใบอนุญาตอย่างเร่งด่วน และดำเนินการทั้งระบบ ทั้งเรือโดยสาร เรือเช่าเหมาลำ เรือท่องเที่ยวต่างๆ ก่อนที่ความสูญเสียจะมากกว่านี้