มีพรรคการเมืองทำไม

โดย...เจษฏ์ โทณะวณิก

เมื่อคราวที่แล้วได้เขียนเรื่อง “ทำไมเรามีพรรคการเมือง” วันนี้มาเล่นลิ้น เล่นคำ เป็น “เรามีพรรคการเมืองทำไม” ซึ่งอันที่จริงไม่ได้เป็นการสลับที่คำโดยไร้ความหมาย ทำไมเรามีพรรคการเมือง เป็นเรื่องของประวัติความเป็นมา ส่วนเรื่องเรามีพรรคการเมืองทำไมนี้เป็นเรื่องของการตั้งคำถามว่า เราจะมีพรรคการเมืองกันเพื่ออะไร หรือเราจะต้องมีพรรคการเมืองกันหรือไม่ และถ้ามี ทำไมเราต้องมี

ถ้าย้อนดูประวัติของการมีพรรคการเมืองในประเทศต่างๆ แล้ว จะพบว่าพื้นฐานประการสำคัญของการมีพรรคการเมืองก็เพื่อการดำเนินการทางการเมือง ซึ่งในประเทศที่ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยอันมีการเลือกตั้งเป็นหนึ่งในวิธีการเข้าสู่การทำงานทางการเมืองระดับต่างๆ โดยเฉพาะระดับประเทศ ก็เป็นเรื่องของการส่งตัวแทนของพรรคเข้าสมัครรับเลือกตั้ง เพื่อจะเป็นผู้แทนของราษฎรในการทำงาน เหตุที่เป็นเช่นนี้ก็เนื่องจากประเทศชาติบ้านเมืองในสมัยปัจจุบัน หรือแม้กระทั่งเมื่อประมาณหลายพันปีที่ผ่านมา เริ่มมีประชากรในแต่ละประเทศมากขึ้นเรื่อยๆ การที่คนแต่ละคนจะสามารถทำหน้าที่ร่วมกันได้ทุกอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการบริหารราชการแผ่นดินย่อมเป็นไปได้ยาก ดังนั้นจึงต้องมีระบบการได้มาซึ่งตัวแทน หรือผู้แทนในการทำหน้าที่แทนประชาชนทุกคน

เมื่อต้องมีการทำหน้าที่แทนกัน แน่นอนไม่ใช่ทุกคนที่จะทำหน้าที่ได้ และไม่ใช่ใครก็ตามจะเป็นที่ต้องตา ถูกใจประชาชนในการทำหน้าที่แทนพวกเขากันหมด และที่สำคัญคงจะไม่ใช่เอาใครก็ได้ เมื่อเป็นเช่นนี้จึงต้องมีการคัดเลือก ซึ่งหนึ่งในการคัดเลือกที่เป็นที่นิยมกันในปัจจุบัน แต่อันที่จริงได้เริ่มก่อตัวในหลายๆ ประเทศมาเมื่อหลายร้อยปีก่อน คือ การเลือกตั้ง ที่จะต้องมีระบบการให้ประชาชนได้มีโอกาสเลือกคนที่เห็นว่าเหมาะสมที่สุดในการทำหน้าที่เป็นตัวแทน หรือถ้าจะว่ากันแบบโลกความเป็นจริงมากหน่อย ก็คือ คนที่ตนเองถูกใจที่สุด

ในการเข้าสู่การคัดเลือก เพื่อที่จะเป็นที่สนใจของประชาชน ก็คงจะต้องมีการแสดงตนในลักษณะต่างๆ ซึ่งเมื่อทำคนเดียวก็ย่อมจะขลุกขลัก และลำบากอยู่พอสมควร แต่ละคนที่จะเสนอตนเองก็คงจะต้องมีผู้ช่วย และเริ่มคิดเรื่องของการที่จะรวมตัวกันกับผู้ที่มีความคิดเห็นไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อจะได้ช่วยกัน เมื่อต่างก็ได้เป็นผู้แทนก็จะได้สนับสนุนกันและกัน จึงได้เกิดเป็นพื้นฐานของการสร้างแหล่งที่จะชุมนุมร่วมกัน และจนกระทั่งกลายมาเป็นกลุ่มทางการเมือง จนสุดท้ายกลายมาเป็นพรรคการเมือง