'สุรินทร์โมเดล' ช่วยชาวนา

หลายคนคิดว่าการทำเกษตรกรรมแบบสมัยใหม่นั้นไม่เหมาะกับผู้ทำเกษตรรายย่อยแบบดั้งเดิม โดยแม้ภาคธุรกิจจะต้องการผลผลิตจำนวนมากที่มีคุณภาพในราคาถูก แต่เกษตรกรรายย่อยกลับขาดศักยภาพในการผลิตให้ได้ผลลัพธ์ดังกล่าวแก่ภาคธุรกิจ และหลายฝ่ายยังคิดว่า ธุรกิจไม่สามารถลดต้นทุนการผลิตเพื่อให้ได้สินค้าเกษตรราคาถูก ไปพร้อมกับการช่วยให้เกษตรกรรายย่อยหลุดพ้นจากความยากจนและความเหลื่อมล้ำได้

อย่างไรก็ตาม จอห์น โดนัลด์ซันผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐศาสตร์และนักวิจัยอาวุโสของสถาบัน เลียน เซนเตอร์ฟอร์ โซเชียล อินโนเวชั่น มหาวิทยาลัยการจัดการแห่งสิงคโปร์ เปิดเผยว่า นวัตกรรมสมัยใหม่สามารถช่วยให้ภาคธุรกิจได้สินค้าเกษตรราคาถูกและช่วยให้เกษตรกรรายย่อยหลุดพ้นจากความยากจนได้ โดยยกตัวอย่างรูปแบบการจัดการการปลูกข้าวออร์แกนิกใน จ.สุรินทร์ เป็นหนึ่งในตัวอย่าง

โดนัลด์ซัน ระบุว่า ความท้าทายสำหรับเกษตรกรไทยโดยเฉพาะในแถบภาคตะวันออกเฉียงเหนือในการผลิตข้าวออร์แกนิก คือ การได้รับใบประกาศนียบัตรผ่านเกณฑ์มาตรฐานการปลูกพืชออร์แกนิก
ซึ่งเกษตรกรจำเป็นต้องส่งเอกสารและสาธิตในหลายขั้นตอนที่เป็นเรื่องยากสำหรับเกษตรกรรายย่อย ส่งผลให้เกษตรกรรายย่อยพลาดที่จับตลาดข้าวออร์แกนิกที่กำลังเติบโตในต่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม โดนัลด์ซัน ระบุว่า จ.สุรินทร์ กลับเป็นจังหวัดที่สามารถจับตลาดเกษตรกรรมรายย่อยได้ โดยแม้ผู้เข้ามาช่วยเหลือในส่วนนี้จะไม่ใช่ธุรกิจเกษตรกรรายใหญ่ แต่เป็นกลุ่มองค์กรไม่แสวงผลกำไร หรือเอ็นจีโอ ที่เข้ามาช่วยเหลือ แต่โมเดลที่เกิดขึ้นที่ จ.สุรินทร์ ก็แสดงให้เห็นโอกาสในการพัฒนาเกษตรกรรมให้ได้ประโยชน์ร่วมกันทั้งสองฝ่าย

โมเดลดังกล่าว คือ การที่เอ็นจีโอเข้าไปช่วยเหลือเกษตรกรชาวสุรินทร์มานานนับหลายทศวรรษ ทำให้เอ็นจีโอมีความสัมพันธ์ที่ดีกับท้องถิ่น ดังนั้นเอ็นจีโอจึงทำงานร่วมกับเกษตรกรรายย่อยได้ง่าย ในการยกระดับคุณภาพข้าวให้เพียงพอต่อการได้รับประกาศนียบัตรข้าวออร์แกนิก

เอ็นจีโอเหล่านั้นมีเจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญซึ่งสามารถช่วยในเรื่องเอกสารต่างๆ สำหรับเกษตรกร พร้อมทั้งให้ความรู้แก่เกษตรกรและจัดหาวัตถุดิบอุปกรณ์ปริมาณมากในราคาถูก รวมถึงช่วยในเรื่องการสร้างแบรนด์ให้เป็นที่รู้จักและส่งออกไปยังหลายประเทศในเอเชีย

“เอ็นจีโอร่วมกับความช่วยเหลือของรัฐบาลท้องถิ่นและนโยบายระดับชาติ ทำให้ จ.สุรินทร์ ทำในสิ่งที่จังหวัดอื่นยังทำไม่สำเร็จ นั่นคือ การจับตลาดข้าวออร์แกนิกในต่างประเทศที่กำลังเติบโตอย่างมาก และทำให้ครัวเรือนนับพันหลุดพ้นจากความยากจน” โดนัลด์ซัน กล่าว