พลิกโฉม SFIs กับภารกิจที่ตอบโจทย์และตรงจุด เพื่อเศรษฐกิจไทยเติบโตต่อเนื่อง (2)

คณะรัฐมนตรีจึงมอบหมายให้ธนาคารแห่งประเทศไทยทำหน้าที่กำกับดูแลความมั่นคงของ SFIs ด้วย โดยกำหนดให้ธนาคารแห่งประเทศไทยทำหน้าที่ใน 4 เรื่องหลัก ได้แก่

(1) การออกหลักเกณฑ์กำกับดูแลที่เหมาะสม

(2) การตรวจสอบความเหมาะสมของผู้บริหารและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ

(3) การติดตามและตรวจสอบการดำเนินงาน 

(4) การสั่งการให้มีการแก้ไขปัญหา ในกรณีที่พบว่ามีการดำเนินงานที่ผิดพลาด หรือสร้างความเสี่ยงที่จะกระทบต่อความยั่งยืนของ SFIs

นอกจากนี้ ในการปฏิรูป SFIs ยังได้แบ่งบทบาทของหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับ SFIs ให้ชัดเจน คือ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ หรือ สคร. ทำหน้าที่คล้ายกับเป็นผู้แทนเจ้าของ SFIs แทนประชาชนคนไทย สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง หรือ สศค. ทำหน้าที่กำกับนโยบายให้ SFIs ธนาคารแห่งประเทศไทยทำหน้าที่กำกับดูแลความมั่นคงของ SFIs และที่สำคัญตัว SFIs เองทำหน้าที่เป็นผู้ดำเนินการตามพันธกิจให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งการแบ่งแยกหน้าที่ดังกล่าวอย่างชัดเจนจะเอื้อให้แต่ละหน่วยงานสามารถทำหน้าที่ของตนได้อย่างเต็มที่ ลดการทับซ้อนและความขัดแย้งในบทบาทของตนเอง และสิ่งสำคัญคือช่วยสร้างความโปร่งใสในการดำเนินนโยบายของรัฐผ่าน SFIs อีกด้วย

การสัมมนาในครั้งนี้ วิทยากรจากสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจจะได้ร่วมแบ่งปันประสบการณ์เกี่ยวกับการปฏิรูป SFIs เพื่อให้เห็นมิติของการวางโครงสร้างการกำกับดูแลของSFIs ที่ชัดเจนขึ้นด้วย แม้ว่าจะมีการกำหนดบทบาทหน้าที่ของผู้กำกับดูแลความมั่นคงที่ชัดเจนขึ้นแล้วก็ตาม จะเห็นว่าการทำหน้าที่ของธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นเพียงแค่องค์ประกอบหนึ่งของภาพแห่งความยั่งยืนและการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพของSFIs

ความยั่งยืนของ SFIs จะสมบูรณ์ได้ยังต้องประกอบด้วยองค์ประกอบอีกหลายประการ เพื่อให้ SFIs สามารถตอบโจทย์ของประเทศและของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผมคิดว่าองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดก็คือตัวของ SFIs เอง เพราะเป็นผู้ขับเคลื่อนปัจจัยของความสำเร็จทั้ง 4 ประการให้เกิดขึ้นได้จริง ในทางปฏิบัติ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการดูแลฐานะทางการเงิน การบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ การมีระบบปฏิบัติงานที่ดี และการสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชน โดยหัวใจสำคัญที่สุดคือ การมีผู้บริหารและพนักงานที่มีความมุ่งมั่นกับพันธกิจของ SFIs ปฏิบัติงานอย่าง ตรงไปตรงมา และมีวัฒนธรรมองค์กรที่ให้ความสำคัญกับการมองระยะยาว และสร้างความยั่งยืนให้กับองค์กร การปฏิรูปหรือการยกระดับศักยภาพของ SFIs เป็นเรื่องสำคัญต่อการพัฒนาประเทศในระยะยาวและมีหลายมิติที่หลายหน่วยงานต้องเร่งร่วมกันทำงาน

แต่ในระยะข้างหน้านี้อย่างที่ทราบกันว่าโลกไม่ได้หยุดรอเรา การปฏิรูป SFIs จะต้องเกิดขึ้นไปพร้อมๆ กับการเปลี่ยนแปลงสภาวะแวดล้อมทางเศรษฐกิจการเงินหลายด้าน ซึ่งกำลังเปลี่ยนแปลงอย่าง รวดเร็ว คิดว่ามีความท้าทายอย่างน้อย 3 ประการที่ SFIs และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะต้องให้ความสำคัญ ความท้าทายประการแรกที่เกิดมาตลอดช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา และจะรุนแรงมากขึ้นในอนาคต คือความผันผวนในระบบเศรษฐกิจการเงินโลก ไม่ว่าจะเป็นความผันผวนในเรื่องอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจ อัตราดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน ราคาสินค้าโภคภัณฑ์ หรือกระทั่งความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ ซึ่งมีผลต่อรายได้ของกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของ SFIs โดยเฉพาะกลุ่ม SMEs ผู้ส่งออก และกลุ่มเกษตรกร ตลอดจนธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับสินค้าโภคภัณฑ์ในระยะต่อไป ความผันผวนเหล่านี้จะยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่องด้วยความรวดเร็ว ซับซ้อน และเชื่อมโยงกันมากขึ้นเรื่อยๆ จึงนับเป็นความท้าทายต่อการทำหน้าที่ตามพันธกิจของ SFIs เป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบผลิตภัณฑ์การเงิน การให้บริการ และการบริหารความเสี่ยงให้สอดคล้องกับความต้องการและความเสี่ยงของกลุ่มลูกค้าเป้าหมายที่เปลี่ยนแปลงไป

ความท้าทายประการที่สอง คือ พัฒนาการของเทคโนโลยี ซึ่งนับเป็นโอกาสของลูกค้าที่จะสามารถเลือกใช้เป็นช่องทางเข้าถึงบริการการเงินได้หลากหลายและง่ายขึ้นในราคาที่เหมาะสม ขณะเดียวกันยังเป็นเรื่องดีที่สถาบันการเงินจะใช้เทคโนโลยีเพิ่มขึ้นเพื่อลดต้นทุนการปฏิบัติงาน

นอกจากนี้ จำเป็นอย่างยิ่งที่ SFIs จะต้องพัฒนาระบบฐานข้อมูลขนาดใหญ่ ทั้งข้อมูลลูกค้าและข้อมูลที่เกี่ยวกับสภาวะแวดล้อมภายนอก เพื่อให้กระบวนการบริหารความเสี่ยง ทั้งของ SFIs เอง และของลูกค้ามีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น แต่การใช้เทคโนโลยีดังกล่าวก็เป็นความท้าทายทั้งในด้านการแข่งขันและการบริหารจัดการไปพร้อมๆ กัน การยกระดับด้านเทคโนโลยีนั้นเป็นปัญหาใหญ่ของ SFIs ในช่วงที่ผ่านมา