สกัดแทรกแซง

หลังที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 23 ส.ค. ได้เห็นชอบร่าง พ.ร.บ.การพัฒนาการกำกับดูแลและบริหารรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. ... ตามที่กระทรวงการคลังเสนอ ซึ่งกฎหมายดังกล่าวจะครอบคลุมถึงการตั้งบรรษัทวิสาหกิจแห่งชาติ หรือซูเปอร์โฮลดิ้ง รวมถึงการกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจในภาพรวมให้มีความโปร่งใสมากขึ้น โดยที่หลายฝ่ายหวังด้วยว่าจะช่วยให้การบริหารงานมีประสิทธิภาพ ประสิทธิผลมากขึ้น ที่สำคัญควรมีกลไก ไม่ให้ผู้มีอำนาจ กลุ่มการเมือง เข้ามาแสวงหาประโยชน์ได้ง่าย เพราะแทนที่จะเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ก็อาจจะกลายเป็นขุมทรัพย์หลายล้านล้านบาทให้ทุจริตครั้งมโหฬาร

อย่างที่ทราบกันว่าการจัดสรรงบประมาณลงทุนของรัฐช่วงเกือบสิบปีที่ผ่านมา การลงทุนส่วนใหญ่สัดส่วนจะไปอยู่ในโครงการลงทุนของรัฐวิสาหกิจเป็นส่วนมาก แต่ประสิทธิผลของงบประมาณที่ลงทุนไปถือว่าออกมาต่ำมาก หากเทียบกับการลงทุนเฉลี่ยทั่วไป โดยเฉพาะถ้าเทียบกับเอกชนจะห่างกันเป็นหลายเท่าตัว

ปัญหาดังกล่าวส่วนหนึ่งต้องยอมรับด้วยว่ารัฐวิสาหกิจหลายแห่งที่สังกัดกระทรวงหรือหน่วยงานรัฐต่างๆ ต้องทำงานภายใต้ปัจจัยทางการเมือง ที่เข้ามาหาประโยชน์ทุจริตฉ้อราษฎร์บังหลวงกันเกือบทุกโครงการลงทุน มีการส่งคนของการเมืองเข้ามาทำตามนโยบายที่พรรคการเมืองหาเสียงไว้ ด้วยเหตุผลเพื่อความเหมาะสม อ้างผู้บริหารรัฐวิสาหกิจเดิมไม่สนองนโยบาย ทำให้รัฐวิสาหกิจที่ผ่านมาต่างเสียหายมากน้อยต่างกันไปตามการป้องกันแต่ละองค์กร

ดังนั้น เมื่อร่าง พ.ร.บ.การพัฒนาการกำกับดูแลและบริหารรัฐวิสาหกิจ ผ่าน ครม. ก็หวังว่าการบริหารรัฐวิสาหกิจต่อไปจะมีประสิทธิภาพมากขึ้น ตั้งแต่การสรรหาผู้บริหารองค์กรที่ต้องโปร่งใส ได้คนดี เก่ง มีประสบการณ์ รู้จริงในกิจการนั้นๆ มีการประสาน 12 รัฐวิสาหกิจเพื่อลดความซ้ำซ้อนลงทุน หรือร่วมมือลงทุนให้มีประสิทธิภาพ เช่น ขุดทางเท้า ขุดถนนเพื่อวางสาธารณูปโภคต่างๆ ทั้งการประปา การไฟฟ้า ทีโอที กสท โทรคมนาคม ควรประสานกัน ขุดทีเดียวแล้ววางท่อประปา ไฟฟ้า โทรศัพท์ บรอดแบนด์อินเทอร์เน็ตให้ครบในคราวเดียว ไม่ใช่ต่างหน่วยงานต่างขุดทำให้การจราจรติดขัด ขุดกันทั้งปีทั้งชาติ หรือรวมกันจัดซื้อบางอย่างให้ได้ราคาสมเหตุสมผล

ทั้งนี้ เพราะด้วยขนาดของรัฐวิสาหกิจที่ร่วมกันอยู่ในซูเปอร์โฮลดิ้ง 12 ราย มีสินทรัพย์มากถึงกว่าล้านล้านบาท มีรายได้กว่าล้านล้านบาท และกำไรปีละหลายหมื่นล้านบาท ผลประโยชน์ดังกล่าวนับว่ามากพอให้เกิดการรั่วไหลได้ง่าย ซึ่งทางคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.) หรือซูเปอร์บอร์ด เชื่อว่าร่าง พ.ร.บ.ดังกล่าวจะลดการแทรกแซงจากฝ่ายการเมือง หลังยกระดับ คนร. หรือซูเปอร์บอร์ด ที่ปัจจุบันอยู่ใต้ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ไปเป็นบรรษัทรัฐวิสาหกิจ และการแต่งตั้งคณะกรรมการ (บอร์ด) แต่ละรัฐวิสาหกิจต่อไปจะโปร่งใสตรงกับคุณสมบัติ เพราะมีคณะกรรมการขึ้นมา 1 ชุด ทำหน้าที่คัดเลือกผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสม และส่งไปให้รัฐวิสาหกิจคัดเลือกต่อ เพื่อจะได้คนที่เหมาะสมกับรัฐวิสาหกิจมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ถึงจะได้คนเหมาะสมเพียงไร แต่ถ้าหากไม่มีเกราะคุ้มกันมีการถ่วงดุลที่มากพอ ก็อาจจะรอดจากการแทรกแซงจากฝ่ายต่างๆ ยาก แต่หากมีเกราะปกป้องมากไปก็อาจอิสระจนหลุดโลกไปได้ จึงอยากให้มีการสร้างเกราะตรงนี้ให้สมดุล เพื่อให้การปฏิรูปรัฐวิสาหกิจครั้งนี้มีประสิทธิภาพประสิทธิผลสมเจตนารมณ์ของกฎหมาย