ของฝากจากมองโกเลีย (3)

16 สิงหาคม 2559

โดย...นพ.วิชัย โชควิวัฒน

ปัจจุบันการท่องเที่ยวกลายเป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ ทั่วโลก จีนก็เช่นกัน จีนเห็นความสำคัญของการท่องเที่ยวมาตั้งแต่แรกสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน เมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2492 โดยก่อตั้ง “สำนักบริหารการท่องเที่ยวแห่งชาติจีน” (China National Tourism Administration) ขึ้นตั้งแต่ปลายปี 2492

จนกระทั่งจีนเริ่มเปิดประเทศหลังนโยบาย “การทูตปิงปอง” และ “การเปิดม่านไม้ไผ่” ของประธานาธิบดีนิกสันในปี 2515 ชาวต่างประเทศในฐานะ “แขกรับเชิญของรัฐบาลจีน” ก็เริ่มเดินทางเข้าจีน

นักท่องเที่ยวเริ่มหลั่งไหลเข้าจีนหลังนโยบายเปิดประเทศและนโยบายสี่ทันสมัยของเติ้งเสี่ยวผิง ซึ่งทำให้จีนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกขึ้นมาโดยลำดับ ความสำเร็จอย่างต่อเนื่องในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศจีนที่เติบโตเกินกว่าร้อยละสิบหลายปีติดต่อกัน ประกอบกับสันติภาพและเอกภาพภายใน ทำให้จีนสามารถสร้างถนนหนทาง การคมนาคมสื่อสาร และสิ่งอำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวโดยเฉพาะโรงแรม ภัตตาคาร สถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ตลอดจนระบบความปลอดภัยที่จัดอยู่ในเกณฑ์ดีมาก ทำให้จำนวนนักท่องเที่ยวเดินทางเข้าไปเยี่ยมจีนสูงเป็นอันดับ 3 ของโลก ตามสถิติในปี 2553 ซึ่งมีนักท่องเที่ยวจากภายนอกรวม 55.98 ล้านคน และองค์การการค้าโลกคาดว่า ในปี 2563 จีนจะมีนักท่องเที่ยวต่างชาติสูงที่สุดในโลก

นักท่องเที่ยวต่างชาติที่มีจำนวนมากที่สุดในปีนั้น คือ เกาหลี 4.44 ล้านคน รองลงไป คือ ญี่ปุ่น 2.5 ล้าน เวียดนาม 2.16 ล้าน สหรัฐ 2.09 ล้าน รัสเซีย 1.55 ล้าน มาเลเซีย 1.08 ล้าน มองโกเลีย 1.01 ล้าน ฟิลิปปินส์ 1.0 ล้าน สิงคโปร์ 0.9 ล้าน และอินเดีย 0.73 ล้านคน

แต่นักท่องเที่ยวที่มากที่สุดคือคนจีนในประเทศเอง ซึ่งตัวเลขสูงถึง 1,610 ล้านคน

ระบบความปลอดภัยของจีนน่าสนใจมาก ปัจจุบันบนทางด่วนกำหนดความเร็วของรถบัสไม่เกิน 70 กิโลเมตร/ชั่วโมง มีกล้องวงจรปิดติดไว้อย่างกว้างขวางทั้งในรถและนอกรถ มีจุดตรวจเวลาขึ้นลงทางด่วนของรถแต่ละคัน คนขับรถที่จะขับรถบัสโดยสารได้จะต้องผ่านการเรียนและการสอบอย่างเข้มงวด เมื่อทำผิดกฎจราจรและเกิดอุบัติเหตุจะมีโทษแรง

สถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ มีการวางระบบและจัดระเบียบไว้ค่อนข้างดี มีสถานที่จอดรถกว้างขวางและเป็นระเบียบ มีจุดห้ามรถนักท่องเที่ยวเข้าสถานที่ท่องเที่ยวอย่างที่จางเจี่ยเจี้ยที่โด่งดัง จากการเป็นสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องอวตาร ซึ่งสภาพเป็นภูเขาสูง รถที่ใช้บริการภายในอุทยานเป็นรถของทางการที่จัดไว้เป็นการเฉพาะ ไม่อนุญาตให้รถท่องเที่ยวจากภายนอกเข้าไป จึงสามารถจัดระเบียบและให้ความปลอดภัยแก่นักท่องเที่ยวได้อย่างดี ไม่มีปัญหาเรื่องอุบัติเหตุจากคนขับรถไม่คุ้นทางหรือหลับใน

ป้ายคำอธิบายนักท่องเที่ยวทั้งเรื่องราวของสถานที่และกฎเกณฑ์กติกาต่างๆ จัดทำไว้ค่อนข้างดี ทั้งภาษาจีนและภาษาอังกฤษ สำหรับมองโกเลียในมีคำอธิบายเป็นอักษรมองโกลด้วย โดยหากเป็นป้ายชื่อสถานที่จะกำหนดให้ตัวอักษรมองโกลอยู่ข้างบน เป็นการให้เกียรติชนกลุ่มน้อยอย่างเป็นรูปธรรม

มองโกเลียในมิใช่แหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของจีนเพราะมิใช่เมืองหลวงเก่าอย่างซีอาน หนานจิง หางโจว ไคฟง หรือเป็นนครหลวงปัจจุบันอย่างเป่ยจิง หรือปักกิ่ง และไม่ใช่เมืองเก่าที่มีชื่อเสียงอย่างจ่งชิ่ง กว่างโจว หวู่ฮั่น ซูโจว เทียนจิน ตาลี สิบสองปันนา ฯลฯ และไม่มีสถานที่มีชื่อเสียงมากๆ อย่างกำแพงเมืองจีน เส้นทางสายไหม พระราชวังฤดูร้อน ทะเลสาบตะวันตกของหางโจว เขาไท้ซาน เขื่อนสามผา ฯลฯ แต่จีนก็สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้ไปเยือนได้ไม่น้อย โดยเฉพาะคนจีนในประเทศเอง

ในทุ่งหญ้า (Steppe) อันกว้างใหญ่ไพศาล ปัจจุบันมีรีสอร์ทซึ่งสร้างเป็นรูปกระโจมทรงมองโกล แต่ทำให้สะดวกแก่นักท่องเที่ยว มีห้องน้ำภายในและมีเครื่องทำความเย็น-ความอุ่น ให้เข้าไปพักแรม มีสิ่งดึงดูดนักท่องเที่ยวคือการขี่ม้ามองโกลไปดู “เจดีย์” ที่สักการบูชาเทพยดาของชาวมองโกล ซึ่งก่อด้วยหินมีผ้าพันคอสีฟ้าแบบมองโกลและสีขาวตามคติของพุทธศาสนานิกายวัชรยานของทิเบตสักการะอยู่เต็ม ไปดูบึงน้ำ เป็นต้น ผู้ที่ขี่ม้าไม่ได้ ก็มีรถที่ใช้ม้าลากให้นั่งไปดูสถานที่ต่างๆ ให้มีโอกาสได้สัมผัสกับชีวิตและทัศนียภาพของท้องทุ่งอันกว้างใหญ่ไพศาล มีระบบรักษาความปลอดภัยพอสมควร ผู้เขียนซึ่งเป็นผู้สูงอายุวัยใกล้ 70 ปี อยากขี่ม้ามองโกล แต่หัวหน้าหน่วยบริการวัย 44 ปี ซึ่งเป็นชาวมองโกล บอกว่า ม้าที่นำมาให้ขี่แม้จะเชื่อง แต่บางครั้งก็พยศ จึงอาจมีอันตราย แม้จะบังคับให้ทุกคนต้องสวมหมวกนิรภัย จึงขอไม่รับเป็น “ลูกค้า” ผู้เขียนเลยไม่ได้รับอนุญาตให้ขี่ม้ามองโกล แต่เพราะเคยขี่ม้ามาบ้างและมั่นใจว่าปลอดภัยเพราะเคยเรียนวิชายูโด รู้วิธีล้มที่ปลอดภัยมาแล้ว จึงขอขึ้นขี่ระหว่างทางกลับมาได้อย่างปลอดภัย

ในรีสอร์ทแห่งนี้มีที่ชมพระอาทิตย์ตกดินกลางทุ่งกว้างและกลางคืนก็สามารถชมดาวนับล้านดวง แต่คงเพื่อสนองนักท่องเที่ยวซึ่งแทบทั้งหมดเป็นชาวจีน กลางคืนจึงมีการแสดงดนตรีเสียงดังมาก และมีการจุดพลุจำนวนมาก แสงไฟที่สว่างทั่วอาณาบริเวณก็ทำให้ไม่สามารถมองเห็นดวงดาวระยิบระยับได้

รีสอร์ทลักษณะดังกล่าวนี้ มีนับสิบแห่งกระจายไปทั่ว

นอกจากทุ่งหญ้าแล้ว ทะเลทรายโกบีที่นั่นจีนก็นำมาทำเป็นสถานที่ท่องเที่ยว โดยมีกระเช้าทั้งแบบปิดและแบบเปิด (แบบปิดคือมีผนังปิดทุกด้าน แบบเปิดคือให้นั่งบนม้านั่งยาวเปิดโล่ง นั่งได้ม้านั่งละสองคน) พานักท่องเที่ยวข้ามแม่น้ำกว้างใหญ่จากฝั่งหนึ่งซึ่งมีสภาพค่อนข้างอุดมสมบูรณ์ไปยังอีกฟากหนึ่งซึ่งเป็นทะเลทราย ให้นักท่องเที่ยวนั่งรถเปิดหลังคา “ลุย” ทะเลทราย ขากลับให้นั่งรถไฟ มีบริการให้นักท่องเที่ยวขี่อูฐเล่นสไลด์บนผาทรายซึ่งสูงชัน โดยนั่งสไลด์ลงมาบนแผ่นไม้ ใช้มือสองข้างสวมถุงมือกดบนทรายเพื่อชะลอความเร็ว มีการแสดงและดนตรีแบบพื้นเมืองของมองโกลในอาคารซึ่งอัฒจันทร์ที่นั่งเป็นทราย หลังคาเป็นทรงโดม และเพื่อสนองความต้องการที่หลากหลาย ยังมีสระน้ำขนาดใหญ่กลางทะเลทรายให้เล่นได้ด้วย

เพื่อป้องกันทราย มีรองเท้าผ้าหุ้มน่องกันทรายเข้ารองเท้าให้บริการ และมีผ้าบางยืดสวมคอปิดจมูก-ปากกันฝุ่นทรายขายให้ในราคาย่อมเยาด้วย

นักท่องเที่ยวทุกคนดูเหนื่อยล้าจากการเดินทางและท่องเที่ยวแต่หน้าอิ่มสุข