คุณภาพประชาธิปไตย

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ

เนื่องในโอกาสที่โพสต์ทูเดย์ปรับโฉมใหม่ จึงมีคอลัมน์ใหม่ๆ รวมถึงคอลัมน์เดิมที่เคยหายไป ได้กลับมารับใช้ท่านผู้อ่านอีกครั้ง เช่นเดียวกับหน้า “วิเคราะห์ต่างประเทศ B7” และคอลัมน์ “โลกทูเดย์” ที่กลับมาเสนอมุมมองและบทวิเคราะห์ประเด็นต่างประเทศที่น่าสนใจอีกครั้งค่ะ

ในช่วงนี้นอกจากประเด็นโอลิมปิกแล้ว สื่อหลักในหลายประเทศโดยเฉพาะฝั่งสหรัฐ ต่างก็สนใจไปที่ประชามติร่างรัฐธรรมนูญของไทยมากที่สุด เห็นได้จากการเกาะติดรายงานสถานการณ์ และมีกระทั่งบทบรรณาธิการในหนังสือพิมพ์กระแสหลักอย่าง วอชิงตัน โพสต์

ทว่าที่น่าสนใจกว่าก็คือ บทบรรณาธิการในหนังสือพิมพ์ประเทศเพื่อนบ้าน เมียนมา อาลินน์ ที่แสดงทัศนะในทำนองที่บางคนเรียกว่าเป็นการ “หยัน” ว่า ประชาธิปไตยของไทยอาจต่ำลงกว่ามาตรฐาน หากมีการลงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้

บทบรรณาธิการหนังสือพิมพ์รายวันภาษาเมียนมา แต่ได้รอยเตอร์สรายงานไว้ ระบุว่า จากช่วงหลายทศวรรษที่ไทยเป็นเสือเศรษฐกิจ ในขณะที่เมียนมาประสบภาวะชะงักงันทางเศรษฐกิจ ภายใต้การปกครองอันเข้มงวดของกองทัพ แต่สถานการณ์ปัจจุบันกลับพลิกผันไป

ในขณะที่เมียนมามีรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งเมื่อเดือน พ.ย.ปีที่แล้ว ไทยกลับถูกปกครองโดยรัฐบาลทหาร และหากร่างรัฐธรรมนูญที่ร่างโดยทหารผ่านความเห็นชอบในประชามติ 7 ส.ค. ก็อาจสะท้อนถึงประชาธิปไตยของไทยที่ต่ำกว่ามาตรการและจะยิ่งถูกจำกัดมากขึ้น

นับว่าเป็นเรื่องแปลกไม่น้อยที่สื่อในการดูแลของกระทรวงสารสนเทศเมียนมา พูดง่ายๆ ก็คล้ายกับช่อง 11 ของบ้านเราในรูปแบบหนังสือพิมพ์ จะเขียนบทนำวิพากษ์วิจารณ์การเมืองในประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนักกับเมียนมา อาลินน์ หรือหนังสือพิมพ์กระบอกเสียงของรัฐฉบับอื่นๆ

เชื่อว่าผู้อ่านหลายคนอาจตั้งคำถามว่า “เรามาถึงจุดนี้ได้อย่างไร” จุดที่เมียนมาซึ่งอยู่ใต้การปกครองของรัฐบาลทหารมาหลายสิบปี และเพิ่งมีรัฐบาลจากการเลือกตั้งไปหมาดๆ ได้ไม่ถึงปี มาวิพากษ์วิจารณ์ถึง “คุณภาพประชาธิปไตยของไทย” 

ที่จริงแล้วบทนำนี้อาจดูแปลกเพียงเพราะเป็นการวิจารณ์จากสื่อของรัฐในประเทศเพื่อนบ้าน ที่กำลังสลับสถานะกับไทย แต่ในเนื้อหาจริงๆ ก็ไม่ได้มีอะไรแปลกใหม่ไปจากการวิพากษ์ของบรรดาสื่อตะวันตก ที่ตั้งคำถามถึงร่างรัฐธรรมนูญที่เขียนโดยทหาร การสืบทอดอำนาจ และการเปิดช่องนายกรัฐมนตรีคนนอกที่มาจากคำถามพ่วง

ประชาธิปไตยของไทยนั้นเสื่อมถอยลงจริง แต่ไม่ใช่เพราะเพิ่งเกิดในยุคของรัฐบาลทหาร หากแต่มีมาตั้งแต่ก่อนรัฐประหารโค่นล้มอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร ในปี 2006 แล้ว และนับตั้งแต่นั้นมา คุณภาพของการเมืองไทยและประเทศไทยโดยรวมก็ถอยหลังมาโดยตลอดในช่วง “ทศวรรษที่หายไป” หรือ Lost Decade และไม่อาจแก้ได้ด้วยหลักการทั่วไป ดังที่เกิดขึ้นตลอด 10 ปีที่ผ่านมา

ทว่าอย่างน้อยที่สุด คนไทยจำนวนหนึ่งก็ยอมแลกคุณภาพนั้นกับเดิมพันว่า ประเทศจะสามารถก้าวต่อไปข้างหน้าได้ในช่วงหนึ่งอย่างไม่สะดุด ไม่ต้องมีการประท้วงและฆ่าฟันกันให้สะเทือนใจบนหน้าหนังสือพิมพ์ ประเทศมีความต่อเนื่องในการดำเนินนโยบายระยะยาว และมีการแก้ปัญหาบางเรื่องแบบเบ็ดเสร็จเด็ดขาดที่ไม่อาจแก้ได้ในยามปกติ