แก้ก่อนบานปลาย

แผนรับมือของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย หรือ ททท. ซึ่งมีการคาดการณ์ว่าแนวโน้มนักท่องเที่ยว โดยเฉพาะจากประเทศจีนในอีก 5-10 ปีข้างหน้า อาจจะเพิ่มมากถึงกว่าเท่าตัวเป็น 25 ล้านคน จากปัจจุบันนักท่องเที่ยวต่างชาติปีละกว่า 28-30 ล้านคน แบ่งเป็นนักท่องเที่ยวจีนกว่า 10 ล้านคน

ผลจากแนวโน้มนักท่องเที่ยวจีนจะเพิ่มขึ้นอีกกว่าเท่าตัวดังกล่าว ททท.จึงเตรียมประสานกับเอกชน หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อบูรณาการแผนรับมือนักท่องเที่ยวจีนที่เติบโตในอนาคต โดยเบื้องต้นแผนเร่งด่วนจะทำ 3 เรื่องหลัก คือ 1.การปลุกจิตสำนึกให้คนไทยเป็นเจ้าบ้านที่ดี 2.การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่ง เชื่อมโยงเส้นทางการท่องเที่ยวระหว่างภูมิภาคและชาติอาเซียน รวมทั้ง 3.มาตรการด้านความปลอดภัย เพื่อสร้างความเชื่อมั่น สร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทย

นอกจากนี้ ททท.จะมุ่งเจาะกลุ่มนักท่องเที่ยวจีนคุณภาพเพิ่มมากขึ้นจากปัจจุบันสัดส่วนนักท่องเที่ยวจีนคุณภาพมี 10-15% ของท่องเที่ยวจีนปีนี้ ที่คาดว่าจะมาไทยกว่า 13 ล้านคน ให้เป็น 50% หรือครึ่งหนึ่งของนักท่องเที่ยวที่จะเพิ่มเป็น 25 ล้านคน

แนวคิดดังกล่าวนับเป็นเรื่องดี ซึ่งหน่วยงานรัฐจะมีการวางแผนระยะยาวเพื่อรับมือกับจำนวนนักท่องเที่ยวที่เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวจีนในกลุ่มนักท่องเที่ยวไม่มีคุณภาพ ซึ่งยังมีความแตกต่างทางวัฒนธรรมระดับสากลค่อนข้างน้อย สร้างผลกระทบให้แหล่งท่องเที่ยวกับผู้อยู่อาศัยท้องถิ่นอยู่เป็นระยะ ยังไม่นับสองปัญหาใหญ่ของนักท่องเที่ยวจากปัญหาทัวร์ศูนย์เหรียญและนักลงทุนจีนใช้การถือหุ้นแทนหรือนอมินี มาลงทุนธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ธุรกิจขนส่งรถโดยสารนำเที่ยว เรือโดยสาร สถานที่จำหน่ายสินค้าของที่ระลึก สถานบันเทิงกลางคืน โรงแรมที่พัก เรียกว่าไม่ให้ประโยชน์เกิดกับทุนไทยแต่ละท้องถิ่นเลย

ทั้งนี้ ในส่วนของทัวร์ศูนย์เหรียญ ซึ่งเป็นทัวร์ที่ซื้อหัวนักท่องเที่ยวจีนในราคาถูกนำมาเที่ยวในประเทศไทย แล้วบีบบังคับให้นักท่องเที่ยวต้องมาซื้อกิจกรรมท่องเที่ยวต่างๆ เพิ่มเติม เช่น เที่ยวกลางคืน ดูโชว์ต่างๆ บีบให้ซื้อสินค้าของที่ระลึก ซื้อเครื่องประดับราคาแพงเกินจริงมากๆ เพื่อนำกำไรที่ได้ไปชดเชยกับค่าใช้จ่ายที่ลงทุนซื้อหัวนักท่องเที่ยวมาฟันกำไร โดยกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับทัวร์ศูนย์เหรียญนับว่ามีอิทธิพลมาก เกี่ยวข้องกับคนมีสีและนักการเมือง จึงทำให้ที่ผ่านมารัฐไม่สามารถปราบปรามได้หมด และยังขยายไปเกิดทัวร์ศูนย์เหรียญประเทศอื่นนอกจากจีนด้วย

ขณะที่ปัญหานอมินีทุนจีนเข้ามากินรวบอุตสาหกรรมเกี่ยวกับนักท่องเที่ยวจีนหลังจากปูพรมลงตรวจสอบ ที่ผ่านมายังจัดการได้เพียงไม่กี่รายด้วยช่องว่างของกฎหมายนอมินี ซึ่งต้องการจูงใจให้ต่างชาติเข้ามาลงทุนได้ง่ายขึ้น สะดวกขึ้นในการลงทุนอื่นๆ จึงทำให้เป็นรูรั่วกับนอมินีทัวร์จีนด้วย รวมทั้งกลุ่มทุนจีนที่เข้ามาลงทุนจะสร้างสัมพันธ์กับกลุ่มอำนาจท้องถิ่นได้เร็วมาก กล้าจ่ายจึงสมประโยชน์กับผู้มีอำนาจในท้องถิ่นนั้นๆ

สำหรับปัญหาอีกอย่างของการท่องเที่ยวในภาพรวม คือเรื่องการนับจำนวนนักท่องเที่ยวที่ข้อมูลอาจยังเป็นที่สงสัยของหลายฝ่ายว่าเป็นจำนวนนักท่องเที่ยวจริง หรือเป็นเพียงผู้ค้าขายตามชายแดนที่เข้าออกเป็นประจำตามด่านผ่านแดน เพราะหากข้อมูลจำนวนนักท่องเที่ยวเก็บมาไม่ได้มาตรฐาน จะกระทบไปถึงการวางแผนลงทุนสาธารณูปโภคเกี่ยวกับการท่องเที่ยว การเตรียมบุคลากรท่องเที่ยว และอื่นๆ

เมื่อเป็นเช่นนี้จึงอยากให้รัฐบาลเร่งแก้ปัญหาใหญ่ 2 เรื่องดังกล่าว และการเก็บสถิตินักท่องเที่ยวให้ถูกต้อง เพื่อจะได้จัดการได้ถูกทางก่อนที่ปัญหาทั้งหมดจะใหญ่ขึ้นเป็นกว่าเท่าตัวเท่ากับจำนวนที่นักท่องเที่ยวจะมากขึ้น ซึ่งเมื่อถึงเวลานั้นอาจจะต้องใช้อำนาจพิเศษมาจัดการถึงจะเอาอยู่