ธปท.ออกกฎเหล็ก คุมธุรกิจ อี-มันนี่

โดย...ทีมข่าวการเงินโพสต์ทูเดย์

วิรไท สันติประภพ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า ธปท.ได้ออกประกาศเรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการประกอบธุรกิจบัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพการให้บริการบัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ให้เหมาะสมกับการแข่งขัน โดยเป็นการปรับปรุงเงื่อนไขในส่วนของผู้ประกอบการที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน หรือนันแบงก์ เพื่อส่งเสริมให้ผู้ประกอบการมีความน่าเชื่อถือยิ่งขึ้น และป้องกันความเสียหายต่อสาธารณชน และผู้บริโภคได้รับความคุ้มครองที่เหมาะสม

ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 3 ส.ค.ที่ผ่านมา ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการประกอบธุรกิจบัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ (E-Money หรืออี-มันนี่) เช่น บัตรแรบบิท เป็นต้น โดย ธปท.กำหนดให้ธุรกิจนี้เป็นกิจการต้องขออนุญาตและผู้ประกอบธุรกิจต้องจัดทําบัญชี โดยแยกเงินที่ได้รับล่วงหน้าจากผู้บริโภคออกจากเงินทุนหมุนเวียนของบริษัทอย่างชัดเจน รวมทั้งการที่ธุรกิจอี-มันนี่มีลักษณะสําคัญ คือ ผู้บริโภคชําระเงินล่วงหน้าไว้ให้แก่ผู้ประกอบธุรกิจ ดังนั้นผู้ประกอบธุรกิจอี-มันนี่จึงไม่สามารถออกบัตรอิเล็กทรอนิกส์ในลักษณะที่เป็นการให้สินเชื่อ

นอกจากนี้ ผู้ประกอบธุรกิจอี-มันนี่จะต้องฝากเงินที่ได้รับล่วงหน้าจากผู้บริโภคไว้เป็นเงินสดที่ธนาคารพาณิชย์ หรือสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ณ เวลาใดเวลาหนึ่งไม่ต่ำกว่ามูลค่ายอดคงค้างของเงินที่ผู้ประกอบธุรกิจอี-มันนี่ ได้รับล่วงหน้าจากผู้บริโภค โดยเปิดเป็นบัญชีแยกต่างหากจากบัญชีเงินฝากอื่นๆ ของบริษัท ปราศจากภาระผูกพัน และใช้เฉพาะสําหรับการชําระบัญชีอันเนื่องมาจากการให้บริการบัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์เท่านั้น

ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบธุรกิจต้องดํารงส่วนของผู้ถือหุ้นสุทธิเป็นอัตราส่วนกับยอดคงค้างของเงินที่ได้รับล่วงหน้าไม่ต่ํากว่า 8% ณ วันสิ้นไตรมาส หากสัดส่วนดังกล่าวต่ำกว่า 8% ธปท.จะพิจารณาโทษปรับหรือสั่งการเป็นรายกรณี เพื่อป้องกันความเสียหายต่อผู้บริโภค

อย่างไรก็ตาม เพื่อรักษาสถานภาพทางการเงินของผู้ประกอบธุรกิจบัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ให้มีความมั่นคงทางการเงินและการพาณิชย์ มีความน่าเชื่อถือ รวมถึงป้องกันผลกระทบต่อผู้บริโภค ธปท.ได้กำหนดมาตรการกำกับดูแลเป็นลำดับขั้น คือ เมื่ออัตราส่วนผู้ถือหุ้นสุทธิกับยอดคงค้างของเงินที่ได้รับล่วงหน้าของผู้ประกอบธุรกิจต่ำกว่า 12% ผู้ประกอบธุรกิจต้องทำหนังสือถึง ธปท. ชี้แจงสาเหตุที่เกิดขึ้นและแนวทางแก้ไขภายใน 30 วันนับจากวันสิ้นไตรมาส โดย ธปท.อาจสั่งการให้ผู้ประกอบธุรกิจจัดทำแผนปรับปรุงหรือแก้ไขฐานะและผลดำเนินงาน รวมทั้งกำหนดเงื่อนไขอื่นด้วย

และหากอัตราส่วนดังกล่าวต่ำกว่า 10% ธปท.จะพิจารณาสั่งการให้ผู้ประกอบธุรกิจอี-มันนี่จัดทําแผนการปรับปรุงหรือแก้ไขฐานะและผลการดําเนินงาน และเสนอแผนดังกล่าวต่อ ธปท.ภายในเวลาที่กําหนด โดยอาจมีการสั่งการเพิ่มเติมหรือกําหนดหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขอื่นไว้ด้วยได้

ในกรณีที่ผู้ประกอบธุรกิจอี-มันนี่ดํารงส่วนของผู้ถือหุ้นสุทธิกับยอดคงค้างของเงินที่ได้รับล่วงหน้าต่ำกว่า 8% ที่กำหนดไว้ เพราะมีเหตุจําเป็น หรือพฤติการณ์พิเศษอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น อัตราส่วนดังกล่าวเปลี่ยนแปลงเนื่องจากการขยายตัวของเงินรับล่วงหน้าของผู้บริโภคอย่างรวดเร็ว โดยผู้ประกอบธุรกิจยังคงมีฐานะทางการเงินและผลการดําเนินงานที่ดี ให้ผู้ประกอบธุรกิจยื่นขออนุญาตยกเว้นการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์เป็นการชั่วคราวต่อ ธปท. พร้อมชี้แจงเหตุผลและความจําเป็น โดย ธปท.อาจพิจารณาอนุญาตหรือไม่ก็ได้ภายใน 45 วันนับแต่วันที่ได้รับคำขอและเอกสารถูกต้องครบถ้วน

แต่ถ้าผู้ประกอบธุรกิจอี-มันนี่ไม่ดำเนินธุรกิจตามปกติเกินกว่า 1 ปี ธปท.จะพิจารณาเร่งรัดการดำเนินธุรกิจเป็นลำดับขั้นตามรายกรณี ตั้งแต่การแจ้งเตือน พร้อมให้ทำหนังสือแจ้งเหตุผล ให้ทำแผนแก้ไขฐานะทางการเงิน สั่งคืนเงินรับล่วงหน้าแก่ผู้บริโภค จนถึงเสนอ รมว.คลังสั่งระงับการดำเนินการทั้งหมด หรือเพิกถอนการอนุญาต

ในด้านการดูแลผู้บริโภค ธปท.กำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจอี-มันนี่ต้องเปิดเผยหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการแลกเปลี่ยนมูลค่าบัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ คืนเป็นเงินสดให้ผู้บริโภคทราบ และจัดให้มีการคืนเงินภายใน 15 วัน หากผู้บริโภขอแลกคืน และหากผู้บริโภคมีข้อร้องเรียน ผู้ประกอบธุรกิจต้องจัดให้มีช่องทางและวิธีการสำหรับการรับข้อร้องเรียนจากผู้บริโภค อย่างน้อยต้องจัดให้มีหมายเลขโทรศัพท์และที่อยู่สำนักงานหรือสถานที่ติดต่อทางจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ที่ติดต่อได้ รวมทั้งต้องตรวจสอบและแจ้งความคืบหน้าและการแก้ไขภายใน 7 วัน

ในด้านการประกอบธุรกิจอี-มันนี่ ผู้ประกอบธุรกิจจะต้องจัดให้มีระบบงานที่สามารถตรวจสอบรายการย้อนหลังได้ และสามารถป้องกันมิให้ผู้ใช้บริการโอนเงินระหว่างกันโดยไม่ผ่านระบบของผู้ให้บริการ

โดยในบทเฉพาะกาลท้ายประกาศนี้ กำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจอี-มันนี่ที่ให้บริการก่อนประกาศฉบับนี้มีผล ต้องดำรงส่วนของผู้ถือหุ้นกับยอดคงค้างของเงินที่ได้รับล่วงหน้าตามหลักเกณฑ์ภายใน 180 วัน นับจากประกาศมีผลบังคับใช้ และประกอบธุรกิจอี-มันนี่ที่ไม่สามารถดําเนินธุรกิจตามปกตินานเกินกว่า 1 ปี ก่อนประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ ให้ดําเนินธุรกิจภายใน 180 วัน นับจากวันที่ประกาศมีผลใช้บังคับ