เปิดตลาดนัดแรงงานคนพิการสร้างโอกาสที่ยืนในสังคม

คนพิการหลายคนได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีความสามารถไม่ต่างจากคนปกติหรือบางคนถึงขั้นมีความสามารถเหนือกว่าคนปกติเสียด้วยซ้ำ...

โดย...วิทยา ปะระมะ

“ไร้แขนขาใช่ไร้ค่า ไร้ดวงตาใช่ไร้ใจ” เกิดเป็นคนพิการแม้ร่างกายจะไม่ครบสมบูรณ์เท่าคนปกติแต่คุณค่าความเป็นคนล้วนไม่แตกต่างกัน

คนพิการหลายคนได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีความสามารถไม่ต่างจากคนปกติหรือบางคนถึงขั้นมีความสามารถเหนือกว่าคนปกติเสียด้วยซ้ำไม่ว่าจะเป็น“สตีเฟน ฮอว์คิง” ศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ชื่อดังของโลก “ลุดวิก ฟาน เบโทเฟน” คีตกวีผู้ประพันธ์ซิมโฟนีหมายเลข 9 ในขณะที่ตัวเองหูหนวกสนิท หรือของไทยเองก็มีนักสื่อสารมวลชนและพิธีกรชื่อดังอย่าง “กฤษณะ ไชยรัตน์”ที่คนไทยคุ้นเคยเป็นอย่างดี

เช่นเดียวคนพิการอีกจำนวนไม่น้อยที่ได้รับการยอมรับความสามารถให้ทำงานในบริษัทองค์กรขนาดใหญ่ เช่นบริษัทด้านโทรคมนาคมและธนาคารก็นิยมรับคนตาบอดเข้าทำงานเป็นเจ้าหน้าที่ Call Center โดยมีภาระกิจส่ง SMS ให้ลูกค้า เทเลเซล ติดตามทวงหนี้ ฯลฯ

หลายแห่งเมื่อทดลองรับพนักงานผู้พิการแล้วปรากฏว่าเห็นถึงความสามารถว่าไม่ได้ด้อยไปกว่าคนปกติแม้แต่น้อย แถมยังมีความมุ่งมั่นขยันมากกว่าคนปกติเสียด้วยซ้ำ

จากข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติในปี 2550 พบว่าจำนวนประชากรคนพิการทั่วประเทศไทยมีอยู่กว่า 1.8 ล้านคน แต่มีผู้พิการที่ทำงานประมาณ 6.3 แสนคน ในจำนวนนี้ยังไม่นับคนทำอาชีพอิสระอีกจำนวนมาก

กัญญารัตน์ ทองโสภณ ผู้พิการขาอ่อนแรง

นายเฉลิมชัย  ศรีอ่อน  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน มองสถานการณ์จ้างงานผู้พิการในปัจจุบันว่าแม้สังคมจะให้โอกาสคนพิการแต่ถือว่ายังให้น้อยอยู่ ไม่เช่นนั้นคงไม่ต้องมีกฏหมายบังคับให้นายจ้างรับคนพิการเข้าทำงานในอัตราลูกจ้างทุก 200 คน ต่อคนพิการ 1 คน ในปัจจุบัน

ส่วนแนวทางเพิ่มโอกาสในการทำงานของผู้พิการนั้น รัฐบาลกำลังอยู่ระหว่างการแก้ไขกฏกระทรวงเสียใหม่โดยปรับอัตราส่วนจาก 200:1 เป็น 100 : 1 หรือพนักงานปกติ 100 คนต้องมีพนักงานที่เป็นคนพิการ 1 คน โดยขณะนี้ผ่านการพิจารณาของครม.แล้วและอยู่ระหว่างการตรวจสอบของคณะกรรมการกฤษฏีกา คาดว่าน่าจะประกาศใช้ได้ในเร็วๆนี้

“เราอยากให้นายจ้างรับผู้พิการเข้าทำงานเพราะเขาก็มีความสามารถเหมือนคนทั่วไป เมื่อได้ทำงานเขาก็จะภูมิใจในการอยู่ร่วมกับสังคมอย่างมีศักดิ์ศรีและได้รับการยอมรับ ทุกภาคส่วนต้องให้โอกาสคนพิการ ผมเชื่อว่าพวกเขามีศักยภาพ นายจ้างหากที่รับคนที่เหมาะสมกับงานก็จะได้ทั้งในแง่การเพิ่มประสิทธิภาพองค์กรและการช่วยเหลือสังคมไปในตัว”

ล่าสุดกรมจัดหางานยังได้จัดงาน “นัดพบแรงงานคนพิการ” เมื่อวันที่ 16 ส.ค. 2553 ที่ผ่านมา ณ โรงแรมเซ็นจูรี่ ปาร์ค โดยงานนี้มีผู้พิการมาร่วมงานกว่า 300 คน และมีบริษัทที่เปิดกว้างแก่คนพิการอีก 42 บริษัทมารับสมัครพนักงาน โดยมีตำแหน่งงานที่ต้องการกว่า 3,000 ตำแหน่ง นับเป็นอีกกิจกรรมที่ช่วยเปิดพื้นที่แก่คนพิการให้มีที่ยืนในสังคมการทำงานมากขึ้น

โดยงานส่วนใหญ่จะเป็นงานในลักษณะแรงงานฝีมือและงานธุรการเป็นหลัก เงินเดือนมีทั้งรายวันตั้งแต่ 181-400 บาท/วัน หรือตั้งแต่ 6,500- 1.4 หมื่นบาท/เดือน เช่นช่างเทคนิคได้เงินเดือน 6,590 บาท แม่ครัวแม่บ้าน-แม่ครัว 6,180 บาท พนักงานคอลเซ็นเตอร์ 8,000 บาท พนักงานคีย์ข้อมูล 8,000-9,000 บาท ส่วนเจ้าหน้าที่บัญชีเงินเดือน 1 หมื่นบาท และวิศวกรออกแบบระบบไฟฟ้าเงินเดือน 1.4 หมื่นบาท

และงานแต่ละประเภทก็ต้องการผู้พิการที่มีความพิการแตกต่างกันไป  เช่นบริษัท ช.การช่าง ต้องการช่างเขียนแบบก่อสร้าง โดยเน้นรับผู้พิการทางการได้ยินเป็นหลักเพราะการทำงานต้องอยู่ตามไซด์งาน ต้องเดินทางอยู่เป็นประจำ เจ้าหน้าที่ผู้รับสมัครบอกว่าหากเลือกผู้พิการทางขาก็อาจไม่สะดวกกับการเดินทางไปไหนมาไหน

เฉลิมศักดิ์ ล้อมจันทร์เพ็ญ พิการอัมพาตครึ่งตัว

ขณะที่บริษัท แคปปิตอล โอเคกลับเน้นรับสมัครผู้พิการทางการเคลื่อนไหวเพราะต้องการพนักงานคอลเซ็นเตอร์ พนักงานขายทางโทรศัพท์และติดตามทวงหนี้

“ดิเรก อดิเรกสาร” ผู้อำนวยการฝ่ายทรัพยากรบุคคล โรงแรมโลตัส สุขุมวิท กล่าวว่าพนักงานพิการมักจะมีความขยันมากกว่าคนปกติ ทั้งนี้เป็นไปได้ว่าเนื่องจากตัวเลือกในการหางานมีน้อยกว่า ซึ่งโรงแรมเองจะเน้นรับพนักงานที่เหามะสมกับงาน เช่นในวันนี้ก็รับลสมัครพนักงานซักรีด พนักงานล้างจานและพนักงานส่งผ้าซึ่งอาจจะไม่ใช่ผู้พิการทางขาเนื่องจากต้องมีการเคลื่อนที่ในการทำงาน

แต่ก็มีตำแหน่งสำหรับผู้พิการทางขาด้วยเช่นกันคือโอเปอเรเตอร์รับโทรศัพท์เพียงแต่ติดปัญหาที่ว่ายังหาคนที่มีความรู้ภาษาอังกฤษไม่ได้

“กัญญารัตน์ ทองโสภณ” หญิงสาวอายุ 20 ปีผู้พิการทางการเคลื่อนไหวเนื่องจากขาอ่อนแรงเดินไม่ได้ตั้งแต่ 3 ปีก่อน เล่าให้ฟังว่าช่วงที่เริ่มพิการใหม่ๆมีความรู้สึกรับไม่ได้กับชีวิต ไม่เข้าใจว่าทำไมตัวเองต้องเจอแบบนี้ หลังจากนั้นก็กลายเป็นคนเก็บตัวอยู่แต่ในบ้านไม่ออกไปไหน จนกระทั่งปรับตัวได้แล้วจึงออกมาฝึกอาชีพกับมูลนิธิส่งเสริมละพัฒนาผู้พิการ

สำหรับงานนัดพบแรงงานครั้งนี้ ตนต้องการสมัครงานในตำแหน่งพนักงานธุรการและคีย์ข้อมูล แต่ปัญหาที่พบคือมีการตั้งวุฒิการศึกษาไว้สูงคือ ม.6 หรือปวช.ขึ้นไป สำหรับตนซึ่งจบเพียง ม.3 แล้วจึงมีโอกาสได้สมัครงานเพียงบริษัทเดียว และคิดว่าปัญหาของคนพิการส่วนหนึ่งคือโอกาสในการศึกษามีน้อยทำให้ขาดโอกาสในการได้งานดีๆตามไปด้วย

“แต่ก็ยังหวังจะได้งานนะคะ เพราะว่าที่ผ่านมาก็อบรมทั้งเรื่องการใช้โปรแกรมออฟฟิศ โปรแกรมด้านกราฟฟิกและการใช้คอมพิวเตอร์ต่างๆ”กัญญารัตน์กล่าวอย่างมีความหวัง

บรรยากาศฝึกอาชีพผู้พิการ

เช่นเดียวกับ “เฉลิมศักดิ์ ล้อมจันทร์เพ็ญ” ชายวัยกลางคนผู้ต้องเป็นอัมพาตท่อนล่างเพราะเกิดอุบัติเหตุเมื่อหลายปีก่อน เฉลิมศักดิ์มองว่าผู้พิการทางการเคลื่อนไหวถือเป็นการพิการที่มีโอกาสได้งานน้อยที่สุดในบรรดาผู้พิการด้วยกันเนื่องจากนายจ้างส่วนใหญ่ต้องการลูกจ้างที่เดินได้เป็นหลัก

“บางแห่งแม้จะรับคนนั่งวีลแชร์ทำงาน แต่มันก็ไม่สะดวกในการเดินทางอยู่ดี ที่ทำงานบางที่ก็ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกแก่ผู้พิการด้วย สิ่งที่ผมอยากเรียกร้องสังคมในตอนนี้อันดับแรกก็คือเรื่องของความสะดวกทั้งในการเดินทาง การเข้าห้องน้ำหรือขึ้นบันได ทุกวันนี้มีรถเมล์เพียงสายเดียวที่มีที่ยกคนพิการขึ้นรถ บางทีสายนั้นอาจมีแค่คันเดียวด้วย ส่วนเรื่องทางลาดสำหรับคนนั่งวีลแชร์ก็ยังมีน้อย หรือห้องน้ำสำหรับคนพิการก็ไม่ค่อยมี อย่างวันนี้ผมมาสมัครงานก็ยังไม่เห็นจะมีห้องน้ำสำหรับคนพิการเลย”

เฉลิมศักดิ์มองว่าทางเลือกที่เหลือของคนนั่งวีลแชร์น่าจะเป็นงานอิสระอยู่ที่บ้าน ไม่ต้องเดินทางบ่อยๆ เช่นครั้งนี้ตนมาสมัครงานในตำแหน่งฝ่ายผลิตของบริษัทแห่งหนึ่ง แต่ก็เรียนการซ่อมโทรทัศน์วิทยุไปด้วยเพราะคิดว่าน่าจะเป็นอีกทางเลือกที่เหมาะสมในการทำงานอยู่ที่บ้าน

“แม้ตัวจะเป็นอย่างนี้แต่ผมไม่เคยคิดว่าตัวเองเป็นภาระใครนะ ทุกวันนี้ผมอยู่บ้านทำอะไรได้เองหมดไม่ต้องรบกวนใคร บางทีอยู่บ้านคนเดียว 2 เดือนก็อยู่ได้ และเมื่อออกมาทำงานคนพิการอย่างเราก็ต้องทำงานให้หนักกว่าคนปกติ 2 เท่าเพื่อให้นายจ้างยอมรับว่าเราก็มีความสามารถเหมือนกัน”