กลับเมืองจีนครั้งแรก

โดย...ซิวซี แซ่ตั้ง

ผมคิดว่าเขาคงสงสัยว่า วราพิณยังสาวยังแส้ทำไมถึงได้ลูกดกนัก เมื่อส่งเด็กๆ เสร็จแล้วก็ต้องรีบขับรถกลับมาช่วยติดต่อธุรกิจวุ่นวายทั้งวัน แทบไม่ได้หายใจ พอถึงช่วงเย็นได้เวลาเลิกเรียน ก็ต้องวิ่งไปรับเด็กๆ กลับจากโรงเรียนส่งเด็กกลับบ้านเสร็จใช่ว่าเธอจะได้พัก ต้องออกไปทำธุรกิจที่คั่งค้างนอกบ้านต่ออีก จนค่ำนั่นแหละถึงได้กลับเข้าบ้าน กลับมาก็อย่าหวังว่าจะได้พัก เธอต้องช่วยชิวบ๊วยทำงานบ้านอีก

บางครั้งวราพิณต้องขับรถลุยไปส่งของต่างจังหวัดกับชิวบ๊วยเป็นวันๆ และเป็นระยะทางไกลด้วย แต่เธอก็ทำได้โดยไม่เคยปริปากบ่น การไปต่างจังหวัดของภรรยาทั้งสองของผม ทำให้มีของกินที่ขายในท้องถิ่นติดรถมาด้วยแทบทุกครั้ง บางวันเธอทั้งสองจะซื้อผลไม้ประจำจังหวัดนั้นๆ กลับมาบ้าน การซื้อของเธอคือ การเหมามาเป็นเข่งๆ ไม่ว่าจะเป็นเงาะ มะม่วง ส้ม หรือทุเรียน ไม่มีหรอกครับที่จะซื้อเป็นกิโล แต่ซื้อกันทีละหลายๆ เข่ง

บางทีเวลาไปส่งของให้ลูกค้าชาวประมง ถ้าเรือเข้าก็มักมีอาหารทะเล อาทิ หอยแมลงภู่ ปลาทู ปูม้า พวกเธอจะซื้อกลับมาทำกินกันที่บ้าน พวกลูกๆ ของผมชอบมาก เพราะในช่วงที่เรายังลำบากฐานะยังแย่ เราไม่มีโอกาสได้กินอาหารดีๆ กันเต็มที่ อาหารทะเลที่มีราคาแพงก็ไม่เคยได้กินกัน มาถึงตอนนี้เราสบายขึ้น ชิวบ๊วยกับวราพิณจึงอยากชดเชยให้ลูกๆ ซื้อมากินกันจนกินแทบไม่ไหว

ส่วนอมรรัตน์ลูกสาวคนโตก็รับหน้าที่ขับรถส่งของในกรุงเทพฯ พวกเราต้องมือเท้าเป็นระวิงอยู่อย่างนี้ทุกวัน ชีวิตของผมในช่วงที่ทำธุรกิจอุปกรณ์การประมงซึ่งก็คือลูกลอย ลูกถ่วง ห่วงติดอวนและสินค้าอีกหลาย 10 ตัวนั้น เป็นช่วงที่วุ่นวายโกลาหล แต่ก็มีความสุขและน่าจดจำ เงินทองไหลมาเทมานับกันแทบไม่ไหว ลูกค้าส่วนใหญ่ก็มักจ่ายค่าสินค้าเป็นเงินสด

แม้ว่าวันนี้ พวกเขาจะเติบโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ มีหน้าที่และความรับผิดชอบต่อครอบครัว และการงานกันหมดแล้วทุกคน แต่เมื่อนึกถึงภาพในวัยเยาว์ของพวกเขาที่เคยสร้างความวุ่นวาย และความปั่นป่วนภายในบ้าน ทำให้ผมอดยิ้มไม่ได้

ยิ่งลำบากและวุ่นวายมากเท่าไร มาถึงตอนนี้กลับทำให้ผมมีความสุขทุกครั้ง ที่นึกถึงภาพในอดีตซึ่งยังเป็นภาพที่ประทับอยู่ในใจผมเสมอ...

เมื่อชีวิตประสบความสำเร็จในระดับหนึ่ง พอจะลืมตาอ้าปากมีเงินจากธุรกิจผลิตสินค้าอุปกรณ์การประมงเข้ามา สิ่งแรกที่ผมนึกถึงคือ คิดถึงบ้านที่เมืองจีน

ผมคิดถึงพ่อกับแม่ ถึงแม้ว่าท่านทั้งสองจะเสียชีวิตไปหมดแล้ว ไม่ทันได้อยู่ดูลูกชายคนเล็กของท่านที่กำลังทำมาหากินเจริญรุ่งเรืองอยู่ที่เมืองไทย แต่ผมก็อยากไปไหว้ท่าน พร้อมบรรพบุรุษที่หลุมศพ และคิดถึงพี่ชายทั้งสามคน อีกทั้งญาติพี่น้องที่เคยลำบาก ป่านนี้พวกเขาจะมีชีวิตความเป็นอยู่อย่างไร

ผมได้แต่รับจดหมายจากพี่ๆ และญาติที่เล่าถึงชีวิตความเป็นอยู่ที่ลำบากเหมือนเดิม ในบางเรื่องอาจมากกว่าเดิมด้วยซ้ำแต่ไม่ถึงขนาดอดตาย เพราะมีข้าวมีอาหารจากส่วนกลางที่รัฐบาลจัดสรรให้ โดยจัดแบ่งอาหารให้ทุกๆ คนพอสำหรับประทังชีวิตอยู่ได้ ผมนึกด้วยความเป็นห่วงเสมอมา กระทั่งรัฐบาลจีนมีนโยบายให้ชาวจีนโพ้นทะเลสามารถกลับไปเยี่ยมบ้านได้ ผมดีใจมากและตัดสินใจเดินทางกลับไปเยี่ยมบ้านเกิดที่เมืองจีนทันที

ผมเขียนจดหมายผ่านโพยก๊วนไปแจ้งกำหนดการคร่าวๆ ให้พี่ชายทราบ แต่ต้องใช้เวลานานนับเดือนกว่าจดหมายจะส่งไปถึง ผมเดินทางถึงเมืองจีนก่อนจดหมายไปถึงเสียอีก

ผมเตรียมการเดินทางอยู่ไม่นาน ในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2517 (ค.ศ. 1974) ผมไปขึ้นเครื่องที่สนามบินดอนเมือง เพื่อเดินทางไปเมืองจีน จำได้ว่าวันนั้นครอบครัวของผมมาส่งที่สนามบินกันหลายคน ตอนนั้นผมเต็มไปด้วยความรู้สึกตื่นเต้นที่จะได้กลับไปเห็นบ้านเกิดอีกครั้ง หลังจากที่ผมเดินทางมาเมืองไทยนานถึง 28 ปี ความรู้สึกหนึ่งที่เกิดขึ้นเมื่อผมมองครอบครัวคือ เมื่อ 28 ปีที่แล้ว ผมเดินทางมาเพียงคนเดียวทางเรือ ฐานะยากจนที่สุด คงไม่มีใครยากจนกว่าผมอีกแล้ว เพราะมีเพียงกางเกงขาสั้นกับเสื้อที่สวมใส่อยู่เท่านั้น ไม่มีกระเป๋าเดินทาง ไม่มีแม้แต่รองเท้าแตะ และเงินติดตัวเลยสักหยวน

แต่ตอนนี้ผมสวมสูทใส่ชุดโก้ มีสมาชิกในครอบครัวมาส่งมากมาย ผมกำลังจะขึ้นเครื่องบิน พร้อมกับเงินก้อนหนึ่งที่ตั้งใจจะนำไปซื้อของที่ฮ่องกงเพื่อฝากญาติๆ

(อ่านต่อฉบับวันเสาร์หน้า)