ถ้ารัฐธรรมนูญไม่ผ่าน ความชอบธรรมของ คสช.ไม่เหมือนเดิม

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

วรเจตน์ ภาคีรัตน์ ระบุว่า ปัญหาสำคัญอันดับแรกของร่างรัฐธรรมนูญปี 2559 คือ การเขียนให้รองรับมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญชั่วคราว ซึ่งทำให้หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) มีอำนาจต่อไปอีก แม้จะมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่แล้ว นั่นทำให้คำสั่ง คสช.จะเป็นมรดกตกทอดต่อไป และจะกลายเป็นระเบิดเวลาในอนาคต

สำหรับประเด็นสิทธิขั้นพื้นฐาน ถ้าหัวหน้า คสช.ยังมีอำนาจมาตรา 44 การใช้การรับรองสิทธิเสรีภาพต่างๆ ระหว่างรอการเลือกตั้งก็จะกลายเป็นหมัน เพราะคนที่กระทบจะไม่มีสิทธิไปฟ้องศาล แม้ฟ้องศาลก็ยากที่จะพิจารณา เพราะคำสั่งนี้ระบุว่าชอบด้วยกฎหมาย

ขณะเดียวกัน ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ยังมีปัญหาเรื่องโครงสร้างองค์กรของรัฐ และการเข้าสู่ตำแหน่งทางการเมือง โดยการเลือกตั้งจะเปลี่ยนไปจากเดิม เพราะจะเป็นการเลือก สส.เพียงแค่คนเดียว แล้วนำคะแนนไปรวมภายหลังทั้งระบบเขต ทั้งระบบบัญชีรายชื่อ ซึ่งเป็นเหมือนการบังคับโดยปริยาย เพราะประชาชนอาจชอบตัวบุคคล แต่ไม่ชอบนโยบายพรรค ซึ่งอาจทำให้เจตนารมณ์ของประชาชนในการเลือกผู้แทนไม่สมบูรณ์

อีกประเด็นที่สำคัญ คือที่มาของ สว. ซึ่งมีอำนาจในทางนิติบัญญัติสูงมาก แต่ประชาชนกลับไม่มีสิทธิเลือก หรืออาจเรียกได้ว่าความชอบธรรมมีน้อย แต่อำนาจมีมาก ขณะที่อำนาจของคณะรัฐมนตรี ก็ยากที่จะดำเนินนโนบายที่เป็นนโยบายสาธารณะได้ เพราะมีทั้งการเพิ่มอำนาจของศาลและองค์กรอิสระ การกำหนดมาตรฐานทางจริยธรรม ทำให้สถานะของนักการเมืองมีความไม่แน่นอนสูง

“หลายคนสงสัยว่ารัฐธรรมนูญนี้กำหนดกลไกเหมือนคณะกรรมการยุทธศาสตร์การปฏิรูปและการปรองดองแห่งชาติ (คปป.) ที่มีอำนาจเหนือรัฐบาลหรือไม่ แม้จะไม่เขียนไว้ แต่ส่วนนี้จะไปอยู่ที่มาตรา 5
ให้ศาลรัฐธรรมนูญมีอำนาจวินิจฉัยทางออกประเทศ ทั้งที่ศาลรัฐธรรมนูญไม่มีความเชื่อมโยงกับประชาชน” วรเจตน์ ระบุ

ส่วนการที่มีคนบอกว่า หากรัฐธรรมนูญไม่ผ่านประชามติ อาจหมายถึงประชาชนอยากให้ คสช.อยู่ยาวนั้น โดยส่วนตัวเห็นว่า ถ้ารัฐธรรมนูญผ่านประชามติอาจแปลว่าประชาชนเห็นชอบ แต่ถ้าไม่ผ่าน หมายถึงประชาชนปฏิเสธผลงาน รวมถึงที่มาของรัฐธรรมนูญ ซึ่งก็ต้องตั้งคำถามกลับไปยังคนที่เป็นกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ จะรับผิดชอบอย่างไร และคนที่แต่งตั้งกรรมการร่างรัฐธรรมนูญจะรับผิดชอบหรือไม่

“รับหรือไม่รับเป็นปัญหาเรื่องความชอบธรรม บางคนเริ่มไขว้เขว พอบอกว่าไม่รับอยากให้ คสช.อยู่นานๆ หรือเราจะต้องอยู่บ้านไม่ไปใช้สิทธิ แต่ผมเห็นว่า ถ้ารัฐธรรมนูญไม่ผ่าน ความชอบธรรมของ คสช.คงไม่เหมือนเดิม” วรเจตน์ ระบุ

ส่วนคำถามพ่วงที่ให้ สว.มาร่วมโหวตเลือกนายกรัฐมนตรีนั้น ชัดเจนว่า 5 ปีแรกของ สว.มาจากการคัดเลือกของ คสช. บังเอิญว่าเป็นคนถนัดขวา ดังนั้นคำถามที่สองจะให้กาช่องซ้ายก็อย่างไรอยู่ คงกาช่องขวาทั้งสองช่อง

“สิ่งที่เผด็จการกลัวที่สุด ก็คือ ไฟที่ลุกโชติช่วงในใจของทุกคนที่ดับไม่ได้ เผด็จการทั้งหลายในโลกนี้ไม่ว่ามีลักษณะอย่างไร สวมเสื้อคลุมแบบไหน สิ่งเดียวที่เขาชอบคือ ความหวังของผู้คนที่ใฝ่หาเสรีและประชาธิปไตยมอดดับลง ตราบเท่าที่ความหวังในหัวใจของคนรักประชาธิปไตยทั้งหลายยังโชติช่วงมั่นคงอยู่เสมอ วันหนึ่งเผด็จการจะรู้ว่าเขาดับไฟในใจของทุกคนไม่ได้ และเมื่อถึงเวลาที่ไฟของแต่ละคนรวมกัน วันนั้นคือวันที่ผมเชื่อว่าเราจะมีประชาธิปไตย มีกฎหมายที่เป็นธรรมอย่างแท้จริง” วรเจตน์ กล่าว