กฎหมายอาญา บังคับใช้ได้

โดย...วิทยา ปะระมะ

ปรากฏการณ์ของเกม “โปเกมอนโก” ที่ฮิตถล่มทลายในเวลานี้ อีกมุมหนึ่งก็มีภาพด้านลบเกิดขึ้น อาทิ การบุกรุกสถานที่หวงห้าม การเล่นเกมจนขาดความระมัดระวังจนนำไปสู่อุบัติเหตุที่ร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิต ฯลฯ

ปัญหาเหล่านี้เป็นสิ่งที่จำเป็นต้องมีการกำกับดูแลอย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตามในเมืองไทยแล้วยังไม่มีกฎระเบียบใดมาบังคับใช้กับเกมลักษณะนี้โดยตรง

“ฉัตรชัย คุณปิติลักษณ์” รองผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ ในฐานะโฆษกกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) กล่าวว่า ปัจจุบันไม่มีกฎหมายที่ให้อำนาจกระทรวงไอซีทีในการกำกับดูแลเรื่องนี้ อย่างไรก็ตามเชื่อว่ามีกฎหมายภายใต้บริบทอื่นหรือหน่วยงานอื่นที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ เช่น หากเล่นแล้วบุกรุกสถานที่ ก็ถือเป็นความผิดตามประมวลกฎหมาย และทุกประเทศที่มีการเล่นโปเกมอนโกแล้วมีการบุกรุกหรืออุบัติเหตุเกิดขึ้น ก็นำกฎหมายอาญาที่มีอยู่แล้วมาบังคับใช้เช่นกัน

“กฎหมายที่เราและทุกประเทศมีอยู่แล้ว คือกฎหมายที่สร้างความสงบเรียบร้อยทางด้านกายภาพ เพราะฉะนั้นถ้าโปเกมอนโกไม่มีการเคลื่อนไหวก็ไม่มีอะไรผิดกฎหมาย แต่เมื่อไหร่ที่เกิดการผสมกันระหว่างโลกเสมือนกับโลกทางกายภาพ ตรงนี้ก็มีกฎหมายทางด้านกายภาพรองรับอยู่แล้วและส่วนใหญ่ทุกประเทศก็เอากฎหมายทางด้านกายภาพมาปรับใช้เป็นหลัก ถ้าเล่นจนรถชน เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นคือคุณขับรถไปชนคนอื่น แต่จะมาบอกว่าถนนในเกมว่างไม่ได้ หรือเดินหาโปเกมอนแล้วโดนรถชน จะมาอ้างว่าโปเกมอนอยู่กลางถนนก็ไม่ได้” ฉัตรชัย กล่าว

โฆษกกระทรวงไอซีที กล่าวอีกว่า ในส่วนของ พ.ร.บ.การกระทำผิดทางคอมพิวเตอร์ ไม่เกี่ยวกับเรื่องนี้เลย เพราะทุกอย่างคือสังคมทางกายภาพ ที่ดิน สิทธิในที่ดิน หรือสิทธิของอาคาร เป็นสิทธิทางกายภาพหมดเลย สมมติไปล้อมรั้วในโลกเสมือนที่ หนึ่ง ก็ไม่ได้หมายความว่าจะอ้างสิทธิในโลกความเป็นจริงได้ เพราะฉะนั้นทุกอย่างกลับไปใช้กฎระเบียบ กฎหมายที่เป็นเรื่องกายภาพหมด เพราะมีอยู่แล้วและเป็นสิ่งที่ทุกคนต้องเคารพ

ฉัตรชัย กล่าวอีกว่า สำหรับการกำกับดูแลในต่างประเทศมีกฎหมายเรื่องการจัดเรตติ้งเกม ว่า เกมมีความรุนแรง มีเนื้อหาเกี่ยวกับพฤติกรรมทางเพศ มีการใช้ถ้อยคำรุนแรง เหมือนกับการจัดเรตติ้งภาพยนตร์ แต่โปเกมอนโก เนื้อหาไม่มีความรุนแรง การจะใส่เรตติ้งจึงไม่มีการห้ามอะไร

อย่างไรก็ตาม โดยปกติตัวเกมต้องมี Term and Condition หรือเงื่อนไขการใช้งาน ให้ผู้เล่น “ติ๊ก” ว่าอ่าน เข้าใจ และปฏิบัติตามนั้นแล้ว ดังนั้นผู้ใช้ทุกคน ก่อนจะติ๊กว่าอ่านแล้ว ควรจะไปอ่านจริงๆ ว่าวิธีการใช้งานหรือเล่นเกมเป็นอย่างไร

“นี่เป็นเรื่องพื้นฐานมากๆ สังคมก็รู้อยู่แล้วว่าเดินไปเล่นโทรศัพท์มือถือไปมันอันตราย ก็ยังเล่นอยู่ แต่จะไปบอกว่าห้ามเขียนเกมมาเพื่อไม่ให้คนไปเล่น ก็ไม่ได้ แบบนั้นก็ไม่ต้องสร้างแอพกันพอดี” ฉัตรชัย กล่าว