พลังของประชาชน

โดย...ภุมรัตน ทักษาดิพงศ์

วันนี้ขอเขียนถึง นายโรดริโก ดูเตอร์เต (Rodrigo Duterte) ประธานาธิบดีคนใหม่ของฟิลิปปินส์ที่ประกาศระหว่างหาเสียงเลือกตั้งว่า หากได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดี เขาจะจัดการกับบรรดาหัวหน้าแก๊งค้ายาเสพติดอย่างเด็ดขาดก่อน เมื่อเขาได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดี เขาก็ทำตามที่ประกาศทันที โดยสั่งให้ตำรวจวิสามัญพ่อค้ายาเสพติดให้สิ้นซาก โดยเขาจะรับผิดชอบเอง จนถึงขณะนี้ตำรวจฟิลิปปินส์วิสามัญฆาตกรรมหัวหน้าแก๊งค้ายาเสพติดไปแล้วหลายสิบคน ล่าสุดเขามีคำสั่งไล่ออกนายพลตำรวจ 5 นาย ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับขบวนการค้ายาเสพติด ซ้ำยังประกาศเสียงดังฟังชัด ถอดความเป็นไทยได้ว่า

“ประชาชนเลี้ยงดูทหารและตำรวจเป็นเงินเดือนทุกเดือน จ่ายค่าเล่าเรียนให้เรียนที่โรงเรียนตำรวจ โรงเรียนทหาร ประชาชนจ่ายชุดเครื่องแบบให้พวกมันใส่ แม้กระทั่งถุงเท้าก็มาจากเงินของประชาชน สุดที่จะเลวที่พวกมันทรยศต่อประชาชนด้วยการกระทำผิดเป็นมาเฟียคุมแหล่งการค้ายาเสพติด แหล่งมิจฉาชีพ จนร่ำรวยผิดปกติ...ผมขอเตือนพวกทหารตำรวจทั้งหลาย จงหยุดทำสิ่งที่ผิดกฎหมาย โปรดหยุดการ
กระทำที่ทำลายชีวิตประชาชน ผมขอเตือนพวกคุณเป็นครั้งสุดท้าย ถ้าคุณยังกระทำสิ่งเหล่านี้ผมจะเป็นคนฆ่าพวกคุณให้ตายจากประเทศนี้...ผมไม่เคยกลัวอำนาจมืดหรือพวกคนเลวทั้งหลาย ผมยินดีสละชีวิตเพื่อการกินดีอยู่ดีของประชาชนทั้งประเทศ”

 เชื่อว่าข้อความในย่อหน้าข้างต้นถูกถ่ายทอดมาอย่างถูกต้อง เมื่อมีคนในเมืองไทยเอามาโพสต์ต่อ มีคนกดไลค์และแชร์กันสนั่นเมือง เพราะอยากได้ยินผู้นำประเทศ นักการเมืองไทยพูดและทำแบบนี้บ้าง สถานการณ์ยาเสพติดและการทุจริตคอร์รัปชั่นในฟิลิปปินส์กับไทยคงร้ายแรงพอๆ กัน แต่ดูเหมือนว่า การคอร์รัปชั่นในฟิลิปปินส์จะหนักกว่าไทย เพราะอดีตผู้นำฟิลิปปินส์หลายคนได้รับการเลือกให้เป็นผู้นำที่คอร์รัปชั่นที่สุดหรือในระดับต้นๆ ของโลก ของไทยมีเพียงรายเดียวที่ติดอันดับต้นๆ เหมือนกัน

 บางคนบอกว่า เราก็เคยมีอดีตผู้นำแบบดูเตอร์เต ที่ให้ท้ายตำรวจวิสามัญฆาตกรรมนักค้ายาเสพติด ที่เลยเถิดไปวิสามัญคนอื่นหลายร้อยคน แต่สิ่งที่ไม่น่าจะเหมือนกันคือ ดูเตอร์เต คงจะไม่คอร์รัปชั่นเหมือนอดีตผู้นำไทยคนนั้น เราหวังว่าคนที่พูดแบบนี้ได้คงไม่โกง

คนไทยหลายคนบอกว่ายังไม่อยากให้มีการเลือกตั้ง เพราะพอจะเดาได้ว่า หลังเลือกตั้งนักการเมืองหน้าเดิมๆ ก็จะเข้ามาโกงกินกันอีก แต่ไม่ช้าก็เร็วเราก็ต้องมีการเลือกตั้ง นักการเมืองโกงกินพวกนี้จะหาทางแทรกเข้ามาอีก   แม้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะได้ชื่อว่า “รัฐธรรมนูญปราบโกง” ก็ตาม แต่ไม่รู้ว่าจะปราบได้แค่ไหน ทำอย่างไรเราจะมีการเลือกตั้งที่เสรี สะอาด เป็นธรรม

 ความจริงก็คือ คนไทย 65 ล้านคนไม่สามารถปกครองประเทศได้ทุกคน คน 65 ล้านคนไม่สามารถประชุมตัดสินปัญหาสำคัญของประเทศได้ ดังนั้น จึงต้องเลือกตัวแทนเข้าไปทำหน้าที่แทนในการบริหารประเทศเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชน โดยตกลงกันว่าคนที่ทำหน้าที่แทนเรานั้นมีหน้าที่ต้องทำอะไรบ้าง เพื่อให้ประเทศชาติเจริญก้าวหน้า มั่นคง สงบเรียบร้อย ประชาชนมีการกินดีอยู่ดี ทำมาหากินเป็นปกติสุข ไม่ละเมิดสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชน มีหน้าที่ต้องทำอะไรบ้าง ต้องมีการถ่วงดุลระหว่างอำนาจต่างๆ อย่างไร ไม่ให้หนักไปข้างใดข้างหนึ่งจนกลายเป็นเผด็จการ

นัยหนึ่ง ประชาชนตกลง “จ้าง” นักการเมืองมาทำหน้าที่แทนคราวละ 4 ปี ถ้าทำดีก็จ้างต่อ ถ้าทำไม่ดีหรือไม่ถูกใจก็หาคนอื่นมาทำแทน ประชาชนสละรายได้ส่วนหนึ่งที่เรียกว่า ภาษีทั้งทางตรงและทางอ้อม เอามารวมไว้เป็นกองกลางปีละ 2-3 ล้านล้านบาท ส่วนหนึ่งจ่ายเป็น “ค่าจ้าง” ให้กับนักการเมืองและเจ้าหน้าที่รัฐ เรียกว่าไม่ได้ใช้งานฟรี แต่มีค่าจ้างให้อยู่กินใช้จ่ายอย่างสุขสบายตามควรแก่อัตภาพ ไม่ขาดแคลนและไม่ฟุ่มเฟือยเกินไป  อีกส่วนหนึ่งให้ใช้สำหรับการพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้า มั่นคง มั่งคั่ง หากปีไหนเงินไม่พอก็ยอมให้ไปกู้หนี้มา แล้วประชาชนจะจ่ายภาษีใช้หนี้ให้

ประชาชนเต็มใจที่จะเสียภาษี ไม่ว่าจะเป็นภาษีรายได้ ภาษีมูลค่าเพิ่มและอื่นๆ แต่ประชาชนไม่เต็มใจที่จะให้เงินของพวกเขาแม้แต่บาทเดียวถูกยักยอกไปเข้ากระเป๋าของนักการเมืองทั้งระดับชาติ ระดับท้องถิ่นและเจ้าหน้าที่รัฐชั่วๆ ที่ยักยอกเงินจากโครงการต่างๆ จนทำให้ประเทศชาติพัฒนาล้าหลังกว่าเพื่อนบ้านทั้งที่ไทยมีศักยภาพพื้นฐานสูงกว่า ประชาชนแทนที่จะมีชีวิตความเป็นอยู่สุขสบายกว่านี้ กลับกลายเป็นว่า คนกลุ่มเล็กๆ กลุ่มหนึ่งคือ นักการเมืองชั่ว ข้าราชการชั่ว ที่ได้รับค่าจ้างจากประชาชนไปแล้ว  ร่วมกันยักยอกเอาภาษีของประชาชนเข้ากระเป๋าตัวเอง เสวยสุขบนความทุกข์ยากของพี่น้องประชาชนทั่วประเทศที่เป็นนายจ้างของพวกมัน แล้วกันเงินส่วนหนึ่งที่โกงมาซื้อเสียงต่อ

นักเขียนการ์ตูนฝรั่งคนหนึ่งวาดภาพการคอร์รัปชั่นที่ดูแล้วเข้าใจง่าย เป็นภาพของน้ำที่ไหลจากท่อ มีนักการเมืองอ้าปากกินน้ำเป็นคนแรก กินน้ำได้มากที่สุด จนพุงกาง น้ำที่เหลือก็มีข้าราชการอ้าปากกินน้ำต่อ คนต่อมาเป็นพ่อค้า กว่าน้ำจะมาถึงประชาชนซึ่งเป็นคนสุดท้ายก็เหลือเพียงหยดสองหยดเท่านั้น หรือจะเปรียบเป็นไอติมแท่งก็ได้ ที่นักการเมือง ข้าราชการชั่วๆ พ่อค้า เลียกินก่อน พอมาถึงประชาชนก็เหลือเศษไอติมติดก้านไม้

ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้ตระหนักถึงปัญหาเรื่องทุจริตคอร์รัปชั่น จึงได้กำหนดมาตรการหลายประการในการป้องกัน ระงับยับยั้ง ปราบปราม ไม่ให้คนโกงเข้าสู่อำนาจ มีการกำหนดคุณสมบัติและข้อห้ามหลายประการ มีเครื่องมือตรวจจับคนโกงไม่ให้คนโกงเดินผ่านเข้าสภาและทำเนียบรัฐบาลได้ รวมทั้งมาตรการขจัดคนโกงที่อยู่ในอำนาจให้ออกไป แต่ทุกอย่างอยู่ที่ประชาชนซึ่งต้องพัฒนาตนเองเป็น “พลเมืองที่ตื่นรู้” ตระหนักรู้ว่า เราเป็น “นายจ้าง” ที่เสียเงินเสียทองจ้างนักการเมืองดีมาทำหน้าที่แทนเราโดยมีค่าตอบแทนให้เพียงพอ และเราสามารถตรวจสอบได้ ถ้าลูกจ้างโกง ประชาชนซึ่งเป็นนายจ้างสามารถไล่ออกไปได้ ประชาชนต้องตระหนักรู้ถึงพลังอำนาจที่ตนมีอยู่และใช้อำนาจนั้นอย่างถูกต้อง ในจังหวะเวลาที่เหมาะสม ไม่ใช่ให้ “ลูกจ้าง” ที่เราจ้างมายักยอกทรัพย์ของชาติและเงินของประชาชนไปเป็นของตัวอย่างหน้าด้านๆ หรือรังแก กดขี่ข่มเหงประชาชนซึ่งเป็นนายจ้าง

นักเขียนการ์ตูนฝรั่งคนหนึ่ง วาดภาพเป็นไม้กระดานแผ่นหนึ่งพาดอยู่บนหน้าผา ด้านหนึ่งยื่นไปนอกหน้าผา มีคนคนหนึ่งซึ่งหมายถึงนักการเมือง ยืนอยู่ปลายกระดานกำลังกล่าวคำปราศรัย ในขณะที่ปลายกระดานอีกด้านหนึ่งพาดอยู่บนแผ่นดินและมีคนหลายคนยืนเหยียบอยู่ ซึ่งหมายถึงประชาชน นักการเมืองอยู่ได้หากประชาชนยังยืนเหยียบกระดานอีกด้านหนึ่งไว้ แต่ถ้าประชาชนเลิกเหยียบไม้กระดานเมื่อไร นักการเมืองก็จะตกหน้าผาทันที

“นี่คือพลังของประชาชน”