ค้าเชียงแสนหมื่นล้านเดี้ยง

หลังจากประเทศเมียนมามีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลใหม่ได้ไม่น่านได้สั่งปิดท่าเรือสบหลวยบริเวณริมฝั่งแม่น้ำโขง แถบสามเหลี่ยมทองคำ อ้างว่าเพื่อจัดระเบียบการค้าบริเวณชายแดนส่งผลทำให้เรือสินค้าทั้งสัญชาติจีนที่เคยเป็นเจ้าแห่งการเดินเรือสินค้าในแม่น้ำโขง รวมทั้งเรือสัญชาติลาวที่เข้ามามีบทบาทในการขนส่งสินค้ามากขึ้น ต้องจอดเรือเรียงรายทั้งฝั่งเมืองต้นผึ้ง แขวงบ่อแก้ว สปป.ลาว ตลอดทั้งที่ท่าเรือแม่น้ำโขงเชียงแสนแห่งที่ 1 อ.เชียงแสน จ.เชียงราย รวมแล้วกว่า 500 ลำ

ในช่วงตลอดหลายปีก่อนหน้านี้บรรดาเรือสินค้าเหล่านี้จะลำเลียงสินค้าขึ้นล่องผ่านแม่น้ำโขงตอนบน (ไทย-เมียนมา-ลาว-จีน) กันอย่างคึกคัก หรือมูลค่าการค้ามากกว่า 1 หมื่นล้านบาท/ปี โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนระดับน้ำในแม่น้ำโขงจะเพิ่มสูงขึ้น ทำให้การขนส่งสินค้าทางเรือสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น หรือแม้แต่ในช่วงหน้าแล้งคึกคักไม่แพ้กัน เพราะทางการจีนจะเปิดประตูเขื่อนกั้นน้ำโขงระบายน้ำลงสู่แม่น้ำโขง เพื่อช่วยเหลือเรือสินค้าสามารถวิ่งบริการขนส่งสินค้าได้

อย่างไรก็ตาม การที่รัฐบาลเมียนมาได้สั่งปิดท่าเรือสบหลวยโดยไม่มีกำหนด ทำให้ทางการจีนต้องประกาศแจ้งเตือนไปยังผู้ประกอบการเดินเรือสินค้าในแม่น้ำโขงขอให้ยกเลิกการขนส่งสินค้าเข้า-ออก ผ่านท่าเรือสบหลวยฝั่งเมียนมา เหนือสามเหลี่ยมทองคำขึ้นไปเป็นการชั่วคราวจนกว่ามีการเปลี่ยนแปลง

สำหรับท่าเรือสบหลวยถือเป็นเมืองท่าสำคัญอีกท่าหนึ่งในการนำสินค้าขึ้นจากเรือผ่านเมียนมาเข้าสู่จีนตอนใต้ทางบก แต่ท่าเรือแห่งนี้เป็นท่าเรือที่อยู่นอกเหนือตามข้อตกลงการเดินเรือพาณิชย์ในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง ที่กำหนดให้มีเมืองท่าจำนวน 14 แห่งเท่านั้นคือ ท่าเรือซือเหมา จิ่งหงหรือเชียงรุ้ง เมืองหัง กวนเหล่ย ประเทศจีน ท่าเรือบ้านจิง บ้านโป่ง เมียนมา ท่าเรือปางทราย ปางเซียงก่อ เมืองมอม บ้านป่าลุน ห้วยทราย และหลวงพระบาง สปป.ลาว ท่าเรือ อ.เชียงแสน และ อ.เชียงของ จ.เชียงราย ของไทย

ผกายมาศ เวียร์ร่า รองประธานหอการค้าจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ทุกวันนี้มีเรือสัญชาติลาวที่เป็นเรือสีเขียวเข้มของแขวงบ่อแก้ว เรือสีฟ้าของแขวงหลวงพระบางมากกว่า 400 ลำ และเรือสินค้าจีนอีกกว่า 100 ลำ ต้องจอดแน่นิ่งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำโขง โดยรอจนกว่าทางการเมียนมามีคำสั่งเปิดท่าเรือสบหลวยให้มีการขนส่งสินค้าเหมือนปกติ

“เมียนมาปิดท่าเรือสบหลวยครั้งนี้ ทำให้การค้าชายแดนผ่านแม่น้ำโขงตอนบนซบเซาลงมากกว่า 70-80% มูลค่าเสียหายไม่ต่ำกว่าหมื่นล้านบาท แต่การขนส่งสินค้าเหลือเพียงสินค้าอุปโภคบริโภคทั่วไปที่ยังขนกันอยู่ แต่ไม่มีการขนส่งคราวละมากๆ เหมือนเดิม บางส่วนหันไปขนส่งผ่านถนนอาร์สามเอ ไทย-สปป.ลาว-จีนตอนใต้ และถนนอาร์สามบี ผ่านประเทศเมียนมาแทน” รองประธานหอการค้าจังหวัดเชียงราย กล่าว

ผกายมาศ กล่าวอีกว่า กรณีที่เกิดขึ้นนี้คงเป็นเรื่องระดับรัฐบาลที่จะต้องนำไปเป็นประเด็นในการหารือกับหน่วยงาน หรือประเทศที่เกี่ยวข้องเพื่อแก้ไขปัญหา เช่น หากต้องใช้เมืองท่าสบหลวยของเมียนมาอีกครั้งต้องทำอย่างไร ใช้เอกสารแบบไหน ฯลฯ เพราะที่ผ่านมาสินค้าจากไทยใช้เมืองท่านี้ในการส่งออกสินค้าไปมาก และหากไม่มีการแก้ไขปัญหาการขนส่งสินค้าแม่น้ำโขงที่ อ.เชียงแสน ก็อาจถึงขั้นต้องชะงักกันยาวเลยทีเดียว

ขณะที่ด่านศุลกากรเชียงแสนรายงานว่า ในปี 2558 มีการส่งออกสินค้าผ่านท่าเรือเชียงแสนรวมมูลค่า 15,814.42 ล้านบาท แยกเป็นการส่งออกไปยังจีนตอนใต้ 3,352.72 ล้านบาท สปป.ลาว 6,894.71 ล้านบาท และเมียนมา 3,285.99 ล้านบาท สินค้าส่วนใหญ่เป็นสินค้าอุปโภคบริโภค ชิ้นส่วนไก่แช่แข็ง เนื้อและชิ้นส่วนแช่แข็ง โคมีชีวิต สุกรมีชีวิต น้ำมันเชื้อเพลิง รถยนต์ ลำไยอบแห้ง ฯลฯ และยังมีการส่งออกผ่านแดนอีกเป็น 18,053.82 ล้านบาท ส่วนการนำเข้ามีมูลค่า 669.71 ล้านบาท แยกเป็นการนำเข้าจากจีนตอนใต้ 653.70 ล้านบาท สปป.ลาว 16.01 ล้านบาท สินค้านำเข้าส่วนใหญ่เป็นทับทิมสด กระเทียมสด เมล็ดทานตะวัน ฯลฯ

ส่วนในปี 2559 ตั้งแต่ต้นปีไปถึงเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมา มีการส่งออกแล้ว 12,799.96 ล้านบาท แยกเป็นการส่งออกไปจีนตอนใต้ 3,352.72 ล้านบาท สปป.ลาว 6,894.71 ล้านบาท เมียนมา 3,285.99 ล้านบาท และยังมีการส่งออกผ่านแดนอีก 4,973.84 ล้านบาท การนำเข้ามีมูลค่า 513.87 ล้านบาท แยกเป็นการนำเข้าจากจีนตอนใต้ 507.50 ล้านบาท สปป.ลาว 6.37 ล้านบาท

สำหรับท่าเรือสบหลวย เมียนมา ถือเป็นจุดนำเข้าสินค้าที่สำคัญของเขตปกครองพิเศษที่ 4 ประเทศเมียนมา ที่กลุ่มไทยใหญ่มีอิทธิพล โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองลา ติดชายแดนจีน รวมทั้งสามารถเชื่อมไปถึงเมืองปางซางของเขตปกครองพิเศษที่ 2 ของชนกลุ่มน้อยว้า

นอกจากนี้ จากท่าเรือสบหลวยยังมีเส้นทางผ่านเนิน 240 ชายแดนเมียนมา-จีน ที่ใช้สำหรับขนส่งสินค้าระหว่างกัน ที่ผ่านมามีการขนสินค้าจากท่าเรือสบหลวยผ่านเข้าออกเนิน 240 เข้าจีน ทางบกเป็นประจำ แต่ระยะหลังทางการจีนได้ส่งเจ้าหน้าที่ตรวจสอบการนำเข้าสินค้าผ่านเนิน 240 อย่างเข้มงวดด้วย