กรมศิลปากรชี้ร่วมมือกับเอกชนยกระดับพิพิธภัณฑ์สู่สากล

โดย...กลุ่มประชาสัมพันธ์ กรมศิลปากร

จากการที่กรมศิลปากรลงนามในความร่วมมือกับไอคอนสยาม เพื่อร่วมแสดงมรดกศิลปวัฒนธรรม และโบราณวัตถุล้ำค่าของชาติไทย ภายในไอคอนสยาม เฮอริเทจ มิวเซียม พิพิธภัณฑ์ระดับโลกแห่งแรกของไทย เมื่อวันที่ 30 มิ.ย. 2559 นั้น ปรากฏว่าอดีตข้าราชการกรมศิลปากรบางท่านออกมาแสดงความคิดเห็นในทำนองไม่เห็นด้วยที่กรมศิลปากรทำอย่างนี้ เพราะกลัวความไม่ปลอดภัย สมบัติชาติอาจสูญหายได้ 

อนันต์ ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร ออกโรงชี้แจงเมื่อวันที่ 4 ก.ค. 2559 ว่า จากข้อตกลงนั้น ทางกรมศิลปากรจะให้ยืมโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุที่เก็บรักษาอยู่ในคลังกลางของกรมศิลปากร คลอง 5 จ.ปทุมธานี ไปจัดแสดง เป็นการเพิ่มพื้นที่จัดแสดงให้ประชาชนทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติได้ชื่นชมมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติมากขึ้น และเป็นไปตามกฎหมายทุกประการ

อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวเพิ่มเติมว่า ที่ผ่านมากรมศิลปากรได้มีการอนุญาตให้ภาครัฐและเอกชนยืมโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุไปจัดแสดงทั้งในประเทศ ไม่ว่าจะเป็น อบต. อปท. พิพิธภัณฑ์ทหาร ห้างสรรพสินค้า และต่างประเทศ อาทิ สิงคโปร์ ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และกรมศิลปากรเองยังมีการยืมโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ จากภาครัฐและเอกชนทั้งในประเทศและต่างประเทศมาจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติด้วยเช่นกัน

ในการดำเนินการแต่ละครั้ง จะต้องมีกระบวนการในการพิจารณาแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาประเมินค่า มีการทำประกัน และตรวจสอบสภาพของโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ โดยภัณฑารักษ์ผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงการจัดทำรายละเอียดต่างๆ ซึ่งกรมศิลปากรได้พิจารณาดำเนินการอย่างรอบคอบเพื่อประโยชน์ของประชาชนและประเทศชาติเป็นสำคัญ

ปัจจุบันโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุที่จัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติทั้ง 41 แห่ง ของกรมศิลปากร มีจำนวน 38,761 รายการ  แต่ยังมีโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ เก็บรักษาอยู่ในคลังกลาง มีทั้งสิ้น 196,981 รายการ ที่ต้องการพื้นที่จัดแสดง

ดังนั้น การลงนามในบันทึกข้อตกลงความร่วมมือกับเอกชนดังกล่าว เป็นการให้ยืมโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ ที่เก็บรักษาอยู่ในคลังกลางไปจัดแสดงเป็นการชั่วคราว ช่วยเปิดโอกาสให้โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ เหล่านี้ได้หมุนเวียนไปจัดแสดงและเผยแพร่สู่สาธารณะ อันจะเป็นประโยชน์ในการอนุรักษ์ต่อไป ซึ่งถือเป็นมิติใหม่ที่ภาคเอกชนเสนอตัวเข้ามามีส่วนร่วมในการส่งเสริม และเผยแพร่มรดกอันล้ำค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของชาติให้ออกสู่สายตาสาธารณชนทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศสอดรับกับนโยบายสานพลังประชารัฐของรัฐบาล เสริมสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม

นอกจากโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุที่ยืมจากกรมศิลปากรแล้ว พิพิธภัณฑ์ที่บริษัท ไอคอนสยาม จะดำเนินการนี้ ยังมีโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุที่ยืมจากหน่วยงานอื่นๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศมาจัดแสดงร่วมกัน โดยได้เชิญผู้เชี่ยวชาญในการจัดแสดงพิพิธภัณฑ์ระดับโลกมาเป็นที่ปรึกษา ซึ่งประโยชน์ที่ภาครัฐจะได้รับ นอกจากรายได้แล้ว ยังเป็นการส่งเสริมและกระตุ้นให้คนไทยเห็นคุณค่าของมรดกศิลปวัฒนธรรมผ่านการจัดแสดงในระดับสากล รวมทั้งภัณฑารักษ์ของไทยได้มีโอกาสเรียนรู้แนวทางและวิธีการนำเสนอรูปแบบใหม่ๆ ในการจัดนิทรรศการจากผู้เชี่ยวชาญระดับโลก ที่เคยทำงานให้กับพิพิธภัณฑ์ Lourve ในประเทศฝรั่งเศส พิพิธภัณฑ์ Guggenheim ใน Bilbao ประเทศสเปน และเป็นผู้วางระบบให้กับ Tate Modern ในประเทศอังกฤษ ซึ่งจะช่วยให้บุคลากรและผู้เชี่ยวชาญด้านพิพิธภัณฑสถานได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และประสบการณ์ต่างๆ เพื่อนำไปพัฒนาพิพิธภัณฑ์ให้เทียบเท่ามาตรฐานสากล

ในขณะเดียวกัน กรมศิลปากรได้พัฒนาพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่อยู่ในความดูแลทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคควบคู่กันไป รวมถึงแสวงหาความร่วมมือในการพัฒนาความรู้ ความสามารถในการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ เพื่ออนุรักษ์ ส่งเสริม สร้างสรรค์ เผยแพร่ ศิลปะและมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติ อันจะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนของสังคมไทยและความมั่นคงของชาติต่อไป

จึงหวังว่าผู้ที่ออกมาแสดงความคิด ไม่เห็นด้วย คงเข้าใจกับสิ่งใหม่ๆ ที่เกิดขึ้น ที่ล้วนแต่เป็นคุณต่อกรมศิลปากร ทั้งสิ้น