เมืองซามูไร Aizu 1

หลายปีก่อน ผมเห็นโปสเตอร์โฆษณาละครทีวีของญี่ปุ่นเรื่องหนึ่งแล้วเกิดความสงสัยใคร่รู้ว่า ทำไมผู้หญิงคนนี้ถึงพกดาบซามูไรและถือปืนยาว เธอเป็นใครกัน แปลกใจยิ่งกว่าตอนเห็นภาพซามูไรใส่รองเท้าบู๊ตของคุณซากาโมโตะ เรียวมะเสียอีก เลยลองสอบถามไกด์ดูถึงได้รู้ว่าเธอเป็นสตรีที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นช่วงรอยต่อของยุคเอโดะและรัชสมัยเมจิ ชื่อ Niijima Yae (นิอิจิมะ ยาเอะ) โปสเตอร์ที่เห็นเป็นดาราดังของญี่ปุ่นคุณ Haruka Ayase

ผมดูละครของเธอเรื่องแรกถ้าจำไม่ผิดคือ สาวน้อยปลาแห้ง (Hotaru no Hikari) ฉายทางยูบีซีเมื่อหลายปีก่อน ดูแล้วติดอกติดใจเพราะเธอเล่นได้ดีมาก หลังจากนั้นก็เห็นเธออีกในละครเรื่อง Jin (หมอทะลุมิติ) พอเห็นคุณอายาเสะในบทบาทของนิอิจิมะ ยาเอะ ก็เลยยิ่งสนใจอยากดูละครเรื่องนี้ แต่สุดท้ายก็ได้ดูบ้างไม่ได้ดูบ้าง ทราบเนื้อเรื่องคร่าวๆ จากไกด์ว่า เป็นเรื่องของสตรีที่ลุกขึ้นมาจับปืนต่อสู้กับทหารของรัฐบาลเมจิ แต่สุดท้ายตายเป็นเบือ เหมือนกลีบดอกซากุระที่เวลาร่วงก็จะร่วงพร้อมกันจนหมดต้น เลยเป็นที่มาของชื่อเรื่องซึ่งเชื่อมโยงชื่อของตัวเอก (Yae) กับดอกซากุระแปดชั้น (Yaezakura) ได้อย่างมีนัย

เรื่องของนิอิจิมะ ยาเอะนั้นเป็นเหตุการณ์จริงที่เกิดขึ้นในแคว้น Aizu ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่น ปัจจุบันเป็นเมืองหนึ่งในจังหวัด Fukushima ในช่วงระหว่างปี 1868-1869 ได้เกิดสงครามกลางเมือง Boshin Civil War ระหว่างฝ่ายสนับสนุนโชกุนตระกูลโทคุกาวะกับฝ่ายสนับสนุนการถวายคืนพระราชอำนาจแก่สมเด็จพระจักรพรรดิ อันประกอบด้วยแคว้นSatsuma และ Choshu หรือที่เรียกว่าพันธมิตรสัทสึโจ ซึ่งได้เป็นรัฐบาลของสมเด็จพระจักรพรรดิเมจิ

การรบเริ่มต้นที่เกียวโตเรื่อยไปจนถึงเอโดะขึ้นไปไอสึและจบลงที่ฮาโกดาเตะ รัฐบาลของสมเด็จพระจักรพรรดิชนะเบ็ดเสร็จด้วยอำนาจของอาวุธยุทโธปกรณ์ที่ทันสมัยกว่า ใครเคยดูภาพยนตร์เรื่อง The Last Samurai คงพอนึกภาพซามูไรสู้กับกองทัพทันสมัยออก แต่ในความเป็นจริงกองกำลังของฝ่ายโชกุนก็ไม่ได้ใช้แค่ดาบซามูไรนะครับ ปืนก็มีใช้เหมือนกัน แต่จำนวนกระบอกและความทันสมัยของปืนมันต่างกัน สงครามนี้ก็เลยตัดสินกันที่อาวุธ

แต่ถ้าพูดถึงจิตวิญญาณแล้วฝ่ายโชกุนกินขาด โดยเฉพาะการศึกที่แคว้นไอสึนั้นเป็นที่จดจำของคนญี่ปุ่นมาก โดยเฉพาะวีรกรรมของ Byakkotai (กลุ่มเสือขาว) ซึ่งเป็นลูกหลานของซามูไรแคว้นไอสึที่ต้องจับอาวุธเพื่อปกป้องเมืองของตนจากกองทัพรัฐบาล และได้ลงมือปลิดชีพตัวเองเมื่อพ่ายแพ้ต่อการศึกดังนั้นเมืองไอสึจึงถือได้ว่าเป็นเมืองของซามูไรเมืองสุดท้าย (The Last Samurai’s City) เพราะเป็นการศึกครั้งสุดท้ายของซามูไรในเขตประเทศญี่ปุ่น ส่วนศึกท้ายสุดที่ฮาโกดาเตะนั้นต้องถือว่าเป็นดินแดนนอกเขตญี่ปุ่นและก็ไม่ได้เป็นเมืองที่มีซามูไรปกครองมาก่อน

ผมจำไม่ได้ว่าเคยเปรยๆ เรื่องเมืองไอสึกับคนญี่ปุ่นท่านไหนไว้ แต่พอได้รับเชิญให้ไปเที่ยวเมืองเซนไดปุ๊บ ทางเมืองไอสึที่อยู่ไม่ไกลกันก็ส่งบัตรเชิญให้ไปเที่ยวต่อ แถมเป็นการเชิญแบบส่วนตัวคือ ไปคนเดียวเที่ยวด้วยกันกับเจ้าหน้าที่ แบบนี้มีหรือที่ผมจะพลาด จบจากทริปเซนไดก็นั่งรถไฟชิงกังเซนต่อไปไอสึเลย