สมัยที่ลูกๆ ยังเด็ก

โดย...ซิวซี แซ่ตั้ง

เมื่อนึกถึงตอนที่ลูกๆ ต้องไปโรงเรียนตอนเช้าๆ ภาพที่ผมเห็นเป็นประจำ คือ เด็กๆ หลายคนลุกขึ้นมาด้วยความงัวเงีย แล้วต่างคนต่างทำหน้าที่ของตัวเอง เช่น เก็บผ้าห่ม มุ้ง หมอน จากนั้นจะต้องมาแย่งกันเข้าห้องน้ำ ในขณะที่ชิวบ๊วยต้องจัดเตรียมสิ่งของต่างๆ ให้ลูก แม่เล็กต้องกระโจนเข้าครัวรีบทำอาหารง่ายๆ ให้เด็กๆ กินก่อนไปโรงเรียน

บางวันผมไม่มีโอกาสได้เห็นความวุ่นวายภายในบ้าน เพราะผมกับภวัฒน์ไปขลุกอยู่ในโรงงานตั้งแต่เช้ามืด ภาระทางบ้านจึงเป็นหน้าที่ของแม่ใหญ่กับแม่เล็กและลูกสาวคนโต 3 คนที่ต้องช่วยกันดูแลเด็กๆ จัดเตรียมส่งพวกเขาไปโรงเรียน เมื่อเด็กๆ กินข้าว และแต่งตัวเสร็จแล้ว จะพากันหิ้วกระเป๋าและกระโดดขึ้นรถกระบะคันใหญ่ หรือบางทีก็รถตู้ ขึ้นอยู่กับว่าวันนั้นรถคันไหนว่าง

วราพิณทำหน้าที่เป็นโชเฟอร์ขับรถพาเด็กๆ ทั้งตัวเล็กตัวโตไปส่งที่โรงเรียนจนครบถ้วน กว่าจะกลับถึงบ้านก็ช่วงสายๆ จากนั้นวราพิณต้องขับรถไปติดต่อธุรกิจกับผมบ้าง หรือไม่ก็ไปส่งของตามที่ต่างๆ บ้าง ถ้าวันไหนเธอต้องออกไปต่างจังหวัดก็ปล่อยหน้าที่การไปรับเด็กๆ กลับจากโรงเรียนเป็นของพี่ๆ คนใดคนหนึ่ง ซึ่งส่วนมากก็มักเป็นหน้าที่ของอมรรัตน์ ลูกสาวคนโต

หากแค่ติดต่อธุระในกรุงเทพฯ วราพิณจะรีบเร่งทำทุกอย่างให้เสร็จเร็วที่สุด แต่บางทีก็ไม่เป็นไปอย่างที่คิดเพราะลูกค้าบางรายผัดผ่อน ไม่จ่ายเงินตามนัดทำให้ต้องเสียเวลา หรือบางทีเราก็ต้องรีบหาเงินส่งเข้าบัญชีเจ้าหนี้ให้ทันบ่ายสามโมงครึ่ง ซึ่งเป็นเวลาที่ธนาคารปิดทำการ

ลูกสาวคนโต อมรรัตน์ อายุ 19 ปี

พูดถึงเรื่องการหาเงินเข้าบัญชี ผมยังเจ็บปวดไม่หาย ครั้งหนึ่งผมเคยไปยืมเงินจากนายทุนคนหนึ่ง ซึ่งคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 4 ต่อเดือนซึ่งถือว่าแพง แต่เราจำเป็นก็ต้องยอมเพราะมีกำหนดต้องนำเงินไปเข้าเช็คภายในวันนั้น ตอนที่โทรศัพท์คุยกับเขาก็ตกลงว่าไม่มีปัญหาอะไร ให้ไปตามเวลาที่นัดหมายไว้ แต่เมื่อไปตามนัดกลับยึกยัก ให้คนบอกว่าไม่อยู่ ผมกับวราพิณต้องไปนั่งรอตั้งแต่บ่ายโมง จนใกล้เวลาธนาคารปิดทำการ เธอถึงเพิ่งปรากฏตัว ผมกับวราพิณต้องอ้อนวอนให้เธอรีบให้เงินกู้ กว่าจะได้เงินมาก็ใจหายใจคว่ำ ร้อนใจแทบเป็นบ้า ผมไม่เข้าใจว่าเธอจะแกล้งผมไปทำไม วันนั้นวราพิณต้องใช้ความสามารถในการขับรถด้วยความเร็วสูงไปธนาคารให้ทัน

ผมยอมรับว่าเธอเป็นคนที่ขับรถเก่งคนหนึ่ง ทั้งขับเร็วและปลอดภัย ไม่เคยประสบอุบัติเหตุเลย อาจเป็นเพราะความชำนาญที่เธอต้องทำงานแข่งกับเวลา ต้องขับรถเร่งรีบอยู่ตลอด เพื่อวิ่งงานให้ทันตามนัด ทั้งนำเงินไปเข้าธนาคาร และยังต้องวิ่งรับลูกๆ หลังเลิกเรียน ที่เฝ้ารอเธอไปรับกลับบ้าน

ทุกเย็นไม่ว่าเธอติดต่องานอยู่ที่ไหน พอได้เวลาเลิกเรียน เธอต้องรีบมารับเด็กๆ เพราะเธอรู้ว่าพวกเขาซึ่งอยู่ในวัยซุกซนกำลังรออยู่ที่โรงเรียนด้วยความหิว บ่อยครั้งที่วราพิณไปถึงที่โรงเรียนแล้ว แต่ไม่เจอตัวเด็กๆ ต้องควานหาตัวอีกนานสองนาน จนกระทั่งต้องตกลงกันเป็นกฎขึ้นมาว่า “ถ้าแม่เล็กมาแล้วไม่เจอ จะปล่อยให้ค้างอยู่ที่โรงเรียน” ตอนหลังเด็กๆ จึงไม่กล้าไปวิ่งเล่นไกลจากจุดที่วราพิณจะมารับ

ในช่วงที่การเงินของเรายังแย่อยู่ หลายครั้งที่วราพิณไปรับเด็กๆ จากโรงเรียนโดยมีเงินติดตัวแค่ 20 บาท พอเห็นว่าน้ำมันใกล้หมด เธอจะแวะเข้าปั๊มน้ำมันโดยบอกเด็กปั๊มว่า “น้องๆ เติมน้ำมัน 10 บาท” เด็กปั๊มมักมองหน้าแล้วถามว่า “ทำไมไม่เติม 20 บาทไปเลยล่ะพี่”

สมัยนั้นน้ำมันลิตรละ 2.10 บาทก็จริง แต่คนส่วนใหญ่มักไม่ค่อยเติม 10 บาท อย่างน้อยต้อง 20 บาท วราพิณจะตัดบทตอบว่า “เติมแค่ 10 บาทนั่นแหละ” เพราะต้องการนำเงินที่เหลืออีก 10 บาทเก็บไว้ เพื่อนำไปซื้อก๋วยเตี๋ยวให้เด็กๆ กิน เธอเป็นห่วงกลัวว่าเด็กจะหิว อุตส่าห์ชักเงินเก็บไว้ โชคดีว่าตอนนั้นก๋วยเตี๋ยวราคายังถูก สำหรับเด็กๆ ราคาแค่ชามละ 2-3 บาทเท่านั้น เงิน 10 บาท จึงสามารถพาเด็กๆ ไปนั่งกินก๋วยเตี๋ยวคลายหิวได้

ผมว่าบรรดาลูกชายของผมคงยังไม่ลืมช่วงเวลาดังกล่าว ลูกๆ ได้กินก๋วยเตี๋ยวที่เหลือจากเงินทอนค่าน้ำมันก็คือ ธีระวัฒน์ ชำนาญ เฉลียว และเอกวัฒน์ ตอนนั้นพวกเขายังเรียนชั้นประถม จึงยังไม่คิดอะไรมาก ได้กินอิ่มก็ถือว่าเป็นความสุขสุดยอดแล้ว หลายครั้งที่กินไปโม้ไป ทำให้วราพิณต้องประกาศเด็ดขาด กำหนดเวลาให้รีบกินแล้วไล่ขึ้นรถกระบะ เพราะเธอยังมีงานที่ต้องไปทำต่อ

เมื่อส่งเด็กๆ กลับถึงบ้าน คนที่ไม่มีการบ้านก็เล่นซนกันตามประสาเด็กหรือไม่ก็นั่งดูทีวี ส่วนคนที่มีการบ้านก็จะทำการบ้าน โดยมีพี่สาวซึ่งโตกว่าคอยช่วยดูแลบ้าง

ช่วงหัวค่ำ...เรามักกินข้าวเย็นพร้อมกัน สำหรับรายการอาหารที่หมุนเวียนเป็นประจำคือ ผัดถั่วงอกใส่เต้าหู้และเลือดหมู ต้มเกี้ยมฉ่ายกับเศษเนื้อ ซึ่งเหมามาจากตลาดเพราะมีราคาถูก ผัดผักบุ้ง ไข่เจียว และปลาทูนึ่งคนละครึ่งตัว ซึ่งถือว่าเป็นอาหารง่ายๆ ประหยัดและทำกินได้อย่างรวดเร็ว

(อ่านต่อฉบับวันเสาร์หน้า)