รักษาสตางค์ ต้องใช้สติ

โดย...ปณิฏา สุวรรณปาล บรรณาธิการแมกกาซีน

ในยุคที่ดอกเบี้ยในบัญชีออมทรัพย์ของธนาคารส่อแววจะเหลือ 0% กันถ้วนหน้าในไม่ช้า (ซึ่งจะว่าไปแล้วก็ไม่ได้แตกต่างจาก 0.25% มากนัก) หลายคนเริ่มมองหาช่องทางในการทำเงินให้งอกเงยในรูปแบบอื่นๆ ไม่ว่าจะวางแผนลงทุน หาอาชีพที่สอง หาเงินจากงานอดิเรกที่ชื่นชอบ และอีกมาก เพื่อที่จะให้เงินในบัญชี เงินในกระเป๋าฟูฟ่องขึ้นไว้สำหรับเป็นหลักประกันในชีวิตและอนาคต

เงินในกระเป๋าและในบัญชีธนาคารมีค่าน้อยลงเรื่อยๆ ซ้ำร้ายในช่วงเศรษฐกิจตกต่ำแบบนี้ มักมีพวกมิจฉาชีพงัดเอากลเม็ดเด็ดพรายมาล่อลวงเอาเงินที่พวกเราอุตส่าห์ใช้กันอย่างกระเบียดกระเสียรไปอีก

ได้ยินบ่อยๆ ก็พวกโทรมาหลอกให้ไปกดเงินจากตู้กดเงินสด เพื่อที่จะโอนเงินเข้าบัญชีคนร้าย พวกนี้ทำเป็นขบวนการ มีคอลเซ็นเตอร์เป็นระบบ มักโทรมาหลอกเหยื่อว่าเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ หรือ
เจ้าหน้าที่จากธนาคารมาคอยตรวจสอบบัญชี อาจบอกว่า บัญชีของคุณได้รับแจ้งว่ามีการฟอกเงิน ต้องไปปลดล็อกปลดรหัสที่ตู้เอทีเอ็มแล้วจะได้รับความคุ้มครอง เหยื่อที่หลงเชื่อก็จะรีบไปที่ตู้ กดตัวเลขต่างๆ ซึ่งเมื่อขึ้นที่หน้าจอจะเป็นภาษาซึ่งไม่คุ้นเคย กว่าจะรู้ตัวก็สูญเงินจากบัญชีไปจำนวนมาก

ที่ตกเป็นข่าวบ่อยๆ คือ การหลอกลวงให้ร่วมลงทุนในลักษณะแชร์ลูกโซ่ ที่อาศัยวิธีโฆษณาชวนเชื่อให้นําเงินมาร่วมลงทุน โดยอ้างผลกำไรมหาศาลที่จะได้รับ แถมยังให้เราไปชวนพ่อแม่ ญาติพี่น้อง เพื่อนฝูงมาเข้าร่วมเป็นทอดๆ อีกต่างหาก กลายเป็นส่วนหนึ่งในขบวนการหลอกลวงไปด้วย

การหลอกลวงเอาเงินในรูปแบบอื่นๆ อย่างเช่น การอ้างการรักษาพยาบาลมาหลอกลวงเอาเงินเช่น ทำใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรม ใบอนุญาตประกอบกิจการสถานพยาบาล ใบอนุญาตขายยาปลอม มาหลอกเงินคนป่วยไข้ การหลอกเรี่ยไรเงินไปช่วยเหลือทางราชการหรือผู้ด้อยโอกาส การโกงโดยใช้ศาสนาเป็นเครื่องมือ เช่น เรี่ยไรเงินโดยอ้างว่าจะนําไปก่อสร้างอนุสรณ์บูชาสถานในพุทธศาสนา หรือจัดสาธารณูปการที่จําเป็นของวัด ฯลฯ

มาถึงยุคอินเทอร์เน็ต การหลอกลวงดูเหมือนจะทำได้อย่างแพรวพราวยิ่งขึ้น เมื่อต้นยุคอินเทอร์เน็ตก็เริ่มมีการฉ้อโกงโดยส่งอีเมลมาทําความรู้จัก และหลอกลวงให้โอนเงินเข้าบัญชี มีหญิงไทยถูกล่อลวงเป็นจำนวนมาก เป็นหนุ่มฝรั่งที่ส่งรูปภาพปลอมมาตีสนิทและหลอกให้โอนเงินข้ามชาติ งานนี้ผู้ตกเป็นเหยื่อถึงกับต้องสร้างเฟซบุ๊กเพจ ทำเว็บไซต์ขึ้นมาเตือนกันเป็นเรื่องเป็นราว ไม่ให้หลงเป็น
เหยื่อเพิ่ม

อีกกรณี มีการแฮ็กอีเมลของคนที่เรารู้จัก หรือปลอมอีเมลแอดเดรสให้ดูคล้าย เขียนข้อความขอความช่วยเหลือว่าตกระกำลำบากอยู่ต่างประเทศ กลับบ้านไม่ได้ ต้องใช้เงินด่วนที่สุด อาศัยความเห็นอกเห็นใจล่อลวงเงินของเหยื่อไปได้ในที่สุด

ปัจจุบัน อัตราผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย คิดเป็น 56% ของประชากรทั้งหมด โดยผู้ใช้ส่วนใหญ่ใช้เวลาบนโลกออนไลน์ไปกับการใช้โซเชียลเน็ตเวิร์กมากที่สุด ซึ่งก็กลายเป็นช่องทางใหม่สำหรับผู้ที่จะมาหลอกลวงเอาเงินจากบัญชีธนาคารของเราไปใส่ของ (พวก) เขา

การหลอกลวงรูปแบบใหม่มีตั้งแต่การหลอกให้ประมูลสินค้าทางอินเทอร์เน็ต โดยล่อด้วยของถูก ของดี น่าซื้อ ให้ปั่นราคา โอนเงินมา แต่ไม่มีสินค้าจริง ล่อลวงใช้บัตรเครดิตโดยไม่ได้รับอนุญาต หลอกว่ามีบริการภาพโป๊ให้ดู แค่ถามเลขบัตรเครดิตก็ดูได้ ในที่สุดก็นำข้อมูลบัตรเครดิตของเราไปใช้จ่าย รู้ตัวอีกที บิลเรียกเก็บบัตรเครดิตก็บาน ใช้หนี้กันไม่หวาดไม่ไหว

ยังมีการหลอกลวงให้ใช้บริการเว็บเพจฟรี ตอนหลังเรียกเก็บเงิน จะเลิกก็ยาก การหลอกลวงโดยเสนอให้เงินจากไนจีเรีย บอกว่ามีเงินให้หลายสิบล้านจากนักการเมืองต่างชาติ แค่โอนเงินสัก 2 หมื่นบาท เป็นค่าดำเนินการ

ล่าสุด มีข่าวคราวการแฮ็กเข้าเฟซบุ๊กส่วนตัว แล้วส่งข้อความไปหลอกเอาเงินเหยื่อไปได้หลายหมื่นบาท นอกจากกรณีที่เป็นข่าวแล้ว แม้แต่ฆเฟซบุ๊กของคนดังยังถูกนำมาใช้ในการล่อลวงเอาเงินในรูปแบบเดียวกัน แต่โชคดีที่เหยื่อเฉลียวใจ ลองกดโทรจากเฟซบุ๊กแชตนั้นไปหาเพื่อนผู้ส่งข้อความ (ที่ไม่ยอมรับสายเพราะเป็นตัวปลอม)

ยันต์คุ้มครองการถูกหลอกคือ “สติ” สินค้าหรือบริการใดๆ ที่ราคาถูกผิดปกติ อย่างเช่น ให้ประมูลไอโฟน 6เอส ราคาเริ่มต้น 10 บาท หรือ 100 หรือ 1,000 บาท ก็ไม่น่าจะเป็นไปได้ เช่นเดียวกับการให้ใช้เว็บไซต์ โดเมนเนมฟรี ต้องท่องเอาไว้เลยว่า ของฟรีไม่มีในโลก

นอกจากนี้ ก็ห้ามโลภ เมื่อใครมาเสนอเงินหรือสิ่งของที่มีมูลค่าสูงๆ ให้เราเปล่าๆ เพื่อมาขอแลกกับเงินอีกจำนวนหนึ่ง โดยเฉพาะคนที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน ต้องคิดในแง่ลบไว้เลยว่า เข้าข่ายพวกหลอกลวงแน่ๆ ที่สำคัญ ติดตามข่าวคราวอัพเดทเอาไว้จะได้รู้เท่าทัน เพราะทุกวันนี้มีการหลอกลวงกันมากมายหลายรูปแบบ อย่างที่คาดไม่ถึงเลยจริงๆ

คนที่โดนหลอกไปแล้ว สามารถใช้กฎหมายธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ กฎหมายทะเบียนพาณิชย์ กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค กฎหมายขายตรงและตลาดแบบตรง กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ละเมิด) และกฎหมายอาญาในการดำเนินคดีได้ เพื่อความปลอดภัย อย่าลืมเก็บหลักฐานทุกอย่างในการทำธุรกรรมทางการเงินทุกครั้งเอาไว้ เพราะเราไม่มีทางรู้ว่า แม้จะระวังแล้ว เรื่องแบบนี้อาจจะเกิดขึ้นกับเราเข้าก็ได้