กอช.ต้องรับผิดชอบ

ในภาวะดอกเบี้ยเงินฝากต่ำผิดปกติในขณะนี้ กระตุ้นให้ประชาชนที่มีเงินออมอยู่ในแบงก์ต้องศึกษาหาแหล่งลงทุนใหม่ๆ เพื่อต้องการผลตอบแทนที่ดีกว่า แม้จะมีความเสี่ยงมากขึ้นก็ตาม ขณะเดียวกันธนาคารพาณิชย์ก็ปล่อยสินเชื่อลำบากขึ้น ทั้งจากความต้องการใช้เงินของภาคเอกชนลดลง รวมถึงป้องกันความเสี่ยงเรื่องหนี้เสียที่อาจจะเพิ่มขึ้นตามการชะลอตัวของเศรษฐกิจไทยและต่างประเทศ จนนำไปสู่การออกผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่ความซับซ้อนมากขึ้น โดยมีผลตอบแทนสูงเป็นสิ่งจูงใจ

การตัดสินใจโยกเงินฝากที่มีความเสี่ยงต่ำ ไปหาโอกาสจากการลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงมากขึ้น ทำให้หน่วยงานภาครัฐที่มีหน้าที่กำกับดูแล ประชุมร่วมกันเมื่อวันศุกร์ที่ 10 มิ.ย.ที่ผ่านมา เพราะเกิดความกังวลใจเรื่องการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการลงทุนของคนไทย จึงมีมติเพิ่มการติดตามปัจจัยเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น

แต่แทบไม่น่าเชื่อ เมื่อเห็นโฆษณาในหน้าหนังสือพิมพ์ฉบับใหญ่ของวันอาทิตย์ที่ 12 มิ.ย. 2559 ที่ผ่านมา ว่ากองทุนการออมแห่งชาติ หรือ กอช. เชิญชวนให้รีบมาสมัครเป็นสมาชิก ประกาศให้ประโยชน์ 4 ต่อ รัฐบาลค้ำประกันผลตอบแทน รับเงินสมทบเพิ่มสูงสุด 100% ตามเงื่อนไข สิทธิรับบำนาญตลอดชีพและออมสบาย ส่งเท่าไหร่ก็ได้ และไม่ต้องส่งทุกเดือน พร้อมชูจุดขายตัวใหญ่ ว่าออมโปรแรง! สวนกระแสเงินฝาก ผลตอบแทนขั้นต่ำ* 4-9%  

ในท้ายโฆษณาเขียนหมายเหตุผลตอบแทนขั้นต่ำ * ตัวเล็กมาก ว่าคำนวณจากเงินสะสมของสมาชิก 1.32 หมื่นบาท/ปี จะได้รับเงินสมทบจากรัฐบาลในอัตราที่แตกต่างกันตามช่วงอายุ  อายุ 15-30 ปี รัฐบาลสมทบไม่เกินปีละ 600 บาท อายุมากกว่า 35-50 ปี รัฐบาลสมทบไม่เกินปีละ 960 บาท อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป รัฐบาลสมทบไม่เกินปีละ 1,200 บาท นอกจากนี้ยังจะได้รับผลตอบแทนจากการลงทุน ซึ่งรัฐบาลค้ำประกันไม่ขาดทุน ** เงื่อนไขอื่นๆตาม พ.ร.บ.กอช.กำหนด ทั้งนี้สามารถสมัครได้ที่ธนาคารกรุงไทย ธนาคารออมสิน และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) หมดเขตรับสมัครผู้อายุเกิน 60 ปี วันที่ 25 ก.ย. 2559

กอช.มั่นใจได้อย่างไรว่าจะให้ผลตอบแทนขั้นต่ำ 4-9% ได้ และจะต้องแจกแจงรายละเอียดที่มาของผลตอบแทนดังกล่าว เพราะก่อนหน้านี้ กอช.ชูประเด็นว่าสมาชิกจะได้เงินที่รัฐบาลสมทบให้และผลประโยชน์จากเงินดังกล่าว นอกจากเงินต้นและดอกเบี้ยเงินฝาก ในกรณีฝากเงินกับธนาคาร นอกจากนั้นรัฐบาลจะค้ำประกันผลตอบแทนไม่ให้ต่ำกว่าดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 12 เดือนเฉลี่ยของธนาคารออมสิน ธ.ก.ส.และธนาคารพาณิชย์ใหญ่อีก 5 แห่ง ทั้งนี้ธนาคารใหญ่ 5 แห่ง พบว่า ธนาคารกรุงเทพ ให้ดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 12 เดือน สูงสุด 1.5% ห่างไกลเป้าหมาย

นอกจากนั้น กอช.เป็นกองทุนที่ให้คนที่มีอาชีพอิสระ ที่ไม่ได้เป็นสมาชิกของกองทุนใดๆ และไม่ได้รับบำเหน็จบำนาญหลังเกษียณมาสะสมเงินไว้ใช้หลังเกษียณ หากผลตอบแทนไม่ได้อย่างที่โฆษณาไว้ 4-9% สมาชิกลำบากแน่ๆ ใครจะรับผิดชอบ และดูเหมือนว่าผู้บริหาร กอช.ไม่ได้นำกรณีการจัดตั้งกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) มาเป็นบทเรียนเลย

ตอนที่จัดตั้ง กบข.ในช่วงแรกๆ คาดการณ์ผลตอบแทน 9% ต่อปี ซึ่งตอนนั้นเป้าหมายนี้ไม่ได้เกินความเป็นจริงเลย เพราะนำเงินไปฝากแบงก์กินดอกเบี้ยอย่างเดียวก็ถึงเป้าหมายแล้ว เช่น ในปี 2541 กบข.มีผลตอบแทนถึง 16.51% แต่ลืมนึกไปว่าดอกเบี้ยมีขึ้นก็ต้องมีลง เช่นเดียวกับตลาดหุ้นที่ กบข.นำเงินส่วนหนึ่งไปลงทุนไว้ นอกจากผลตอบแทนไม่ถึง 9% แล้ว ในบางปีถึงขั้นติดลบด้วย อาทิ ในปี2551 ลดลง 5.17% จนนำไปสู่การประท้วงและการขอลาออกจากการเป็นสมาชิก ซึ่งเราไม่อยากเห็นสมาชิก กอช.ต้องเดินตามรอย กบข.เลย