เรื่องเศร้าของ เมืองท่องเที่ยวระดับโลก

โดย...สุภชาติ เล็บนาค

จุดขายสำคัญของประเทศไทยเป็นเวลาช้านาน ก็คือการท่องเที่ยว ประเภท หาดทราย สายลม แสงแดด ธรรมชาติ วัดวา และแหล่งท่องเที่ยวกลางคืน เรียกได้ว่า “ความครบถ้วน” เหล่านี้ทำให้เมืองไทยกลายเป็นหมุดหมายสำคัญที่นักท่องเที่ยวจองตั๋วเครื่องบิน จนทำให้ได้รับความนิยมเป็นลำดับที่ 1-2-3 แทบจะทุกปี

เรียกได้ว่า หากไม่มีการท่องเที่ยวเป็นจุดขาย จีดีพีอาจจะไม่มากขนาดนี้ รวมถึงระบบเศรษฐกิจอาจจะพังไปนานแล้วก็ได้ หากไม่มีมรดกเก่าอย่าง หาดป่าตอง ดอยสุเทพ วัดอรุณ หรือถนนข้าวสาร ฯลฯ

อย่างไรก็ตาม ปัญหาสำคัญที่รังควานจิตใจ และสร้างปัญหาให้กับผู้มาเยือนจากทั่วโลก ก็ยังเป็นปัญหาเดียวกับเมื่อหลายสิบปีก่อน นั่นคือระบบขนส่งมวลชนไม่เคยอำนวยความสะดวกให้กับชาวต่างชาติ ที่สำคัญไปกว่านั้น ยังเปิดโอกาสให้เกิดการ “โกง” คนต่างถิ่นอย่างหน้าไม่อาย

เพียงแค่ย่างเท้าลงที่สนามบินสุวรรณภูมิ แม้จะขึ้นแท็กซี่มิเตอร์ ก็จะเจอ “ราคาเหมา” มหาโหด ส่วนถ้าลงที่สนามบินภูเก็ตโดยอาศัยแท็กซี่เข้าเมืองยิ่งไม่ต้องพูดถึง เพราะว่ากันว่าราคาขั้นต่ำ อาจสูงถึง 800 บาท เช่นเดียวกับเชียงใหม่ คนต่างถิ่น (แม้จะพูดภาษาไทย) ก็มีโอกาสโดน “สี่ล้อแดง” ฟันหัวแบะเช่นเดียวกัน

จะด้วยเหตุผลอะไรก็แล้วแต่ ปัญหาสำคัญก็คือระบบอำนวยความสะดวกด้านขนส่งสาธารณะได้เปิดช่องว่างให้คนทำอาชีพเหล่านี้ “โกง” กันอย่างเป็นล่ำเป็นสัน โดยที่ผู้มีอำนาจหน้าที่ดูแลเอาหูไปนา เอาตาไปไร่ ขณะที่ระบบกฎหมายก็หย่อนยาน ไม่เคยคุ้มครองผู้บริโภค หรือสร้างความยุติธรรมให้กับผู้เสียหายได้

เรื่องพวกนี้ใครๆ ก็รู้ แต่แก้ไม่เคยได้สักที ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลปกติ หรือรัฐบาลที่บอกว่ามีจุดประสงค์เฉพาะเพื่อ “ปราบมาเฟีย” ซึ่งก็น่าสนใจว่าทำไม

ทั้งที่ไม่ใช่เรื่องยากอะไรเลย เพียงแค่ในระยะสั้น รัฐเข้าไปจัดระบบ ออกใบเสร็จให้ชัดแจ้ง รวมถึงกวดขันพวกนอกรีตให้ชัด ก็จัดการได้แล้ว ส่วนระยะกลาง ระยะยาว จะสร้างรถไฟฟ้า หรือสร้างรถบัส วิ่งเข้าเมืองก็ไม่ได้ยากอะไร แต่เรื่องพวกนี้กลับไม่ดำเนินการใดๆ เพื่ออำนวยความสะดวก หรือป้องกันไม่ให้เกิดการโกง

ด้วยเหตุนี้ ในเว็บอย่างทริปแอดไวเซอร์จึงได้เขียนรายละเอียดไว้ชัดว่า ออกจากสนามบินควรเดินไปทางไหน และควร “หลีกเลี่ยง” ระบบเหล่านี้อย่างไร จนมีคนสนใจมากพอกับว่าไปเที่ยวที่ไหนดี

ขณะที่เว็บบอร์ดหรือเพจ “แบกเป้เที่ยว” ของไทย เราก็จะได้เห็นกระทู้บ่น กระทู้ร้องเรียน ระบบขนส่งสาธารณะ เอเยนต์ผู้นิยมรีดไถ รวมถึงวิธีหลีกเลี่ยงจากผู้ให้บริการที่มีนิสัยฉ้อฉล หลายคนนิยมไปผจญภัยที่อื่นมากกว่า เพราะในราคาที่จ่ายเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย ก็สามารถไปแบ็กแพ็กที่ฮ่องกง ไต้หวัน หรือเกาหลีได้

คำถามก็คือ รัฐบาลกลาง หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรับรู้กับเรื่องเหล่านี้หรือไม่ และมีวิธีไหนในการจัดการกับปัญหาเหล่านี้บ้าง หรือทำได้อย่างเดียวคือต้องยอมรับว่า เมืองไทยเป็นเมืองแห่งระบบ “มือใครยาวสาวได้สาวเอา” ส่วนนักท่องเที่ยวก็ทำได้แต่ก้มหน้ารับกรรม เป็นเหยื่อให้เชือดกันต่อไป

หรือในที่สุด เราอาจต้องยอมรับว่า นี่คือการท่องเที่ยว “วิถีไทย” คือถ้าคุณต้องการชมแหล่งท่องเที่ยวอันสวยงาม กับยิ้มสยามที่น่าประทับใจ ก็ต้องเตรียมใจตลอดเวลากับการจ่ายเงินเกินราคา เพื่อให้ได้รับการบริการที่ไม่สมเหตุสมผลอย่างนี้ตลอดไป