แฉบุหรี่นอกจ้างพริตตี้กระตุ้นยอดขายผิดกม.ควบคุมยาสูบ

ประธานสถาบันส่งเสริมสุขภาพไทยเผยบริษัทบุหรี่ข้ามชาตินิยมจัดอีเวนท์-จ้างพริตตี้แนะนำบุหรี่ให้ลูกค้าในผับบาร์ผิดพ.ร.บ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ จี้ผู้รับผิดชอบบังคับใช้กฎหมายจริงจัง

ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมการยาสูบ มหาวิทยาลัยมหิดล (ศจย.) ร่วมกับ กระทรวงสาธารณสุข สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)  และเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน จัดการประชุมวิชาการ “บุหรี่กับสุขภาพแห่งชาติ” ครั้งที่ 9 ขึ้น โดย นพ.ศิริวัฒน์ ทิพย์ธราดล รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข ประธานเปิดการประชุม

นพ.ศิริวัฒน์ กล่าวว่า ผู้หญิงต้องรู้เท่าทันอุตสาหกรรมบุหรี่ โดยสถานการณ์การสูบบุหรี่ของผู้หญิงประเทศไทย จากข้อมูลของ สำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่า ผู้หญิงไทยสูบบุหรี่ประมาณ 800,000 คน คิดเป็น ร้อยละ 3.1 ของจำนวนผู้หญิงไทยทั้งหมด คิดเป็นมูลค่าบุหรี่ที่ซื้อมาสูบในแต่ละปีสูงถึง 1,763 ล้านบาท ข้อมูลเหล่านี้คงพอทำให้เห็นว่า หากขยายตลาดไปสู่ลูกค้าเพศหญิงให้มากขึ้น จะทำกำไรได้มากมายมหาศาลเพียงไร

นพ.หทัย ชิตานนท์  ประธานสถาบันส่งเสริมสุขภาพไทย กล่าวว่า ปัจจุบัน บริษัทบุหรี่ข้ามชาติที่เข้ามาจำหน่ายในประเทศไทยไม่สามารถทำการตลาดได้เหมือนที่ไปขายในประเทศอื่นๆ  จึงได้หาหนทางเพิ่มยอดจำหน่ายด้วยวิธีต่างๆ  โดยเฉพาะการจัดอีเวนท์ในบาร์มืดๆ  ซึ่งบริษัทบุหรี่ไม่จัดการเอง แต่จ้างบริษัทออกาไนเซอร์มาช่วยจัดงาน

นอกจากนี้ยังพบว่า มีการโฆษณาในเว็บไซต์หางาน ประกาศรับสมัครหญิงสาวจำนวนมากเพื่อไปทำงานเป็นพริตตี้ให้บุหรี่ดัง ซึ่งมักเป็นหญิงสาววัยรุ่นทำงานในบาร์ โดยแขวนถาดบุหรี่เดินทักทายแขกและเชิญชวนให้ทดลองบุหรี่ยี่ห้อต่างๆ  อาจมีของชำร่วยแจกหรือแถม ให้กับลูกค้าที่ซื้อบุหรี่ ซึ่งการกระทำเหล่านี้ถือเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ
 
ด้าน ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ กล่าวว่า จากงานวิจัยพบว่า วัยรุ่นหญิงจำนวนมากเริ่มติดบุหรี่ที่ผับบาร์ ตำรวจจึงต้องกวดขันการห้ามสูบบุหรี่ในผับบาร์ ไม่ใช่ปล่อยปละละเลย โดยกระทรวงสาธารณะสุขต้องดำเนินคดีกับบริษัทบุหรี่ที่ใช้พริตตี้ส่งเสริมการขายตามผับบาร์ต่าง ๆ รวมทั้งการจัดงานอีเวนท์ แนะนำบุหรี่ยี่ห้อต่าง ๆ

ด้าน รศ.ดร.พิมพวัลย์ บุญมงคล คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยงานวิจัย เรื่อง บุหรี่ในสถานบันเทิงจากนโยบายสู่การปฏิบัติ ระบุว่า สถานบันเทิงเป็นพื้นที่ให้ผู้หญิงสูบและติดบุหรี่ มีผู้หญิงที่สูบบุหรี่ในขณะเที่ยวสถานบันเทิงถึง 28% ของจำนวนนักเที่ยวที่สูบบุหรี่ทั้งหมด แม้ว่ากระทรวงสาธารณสุขจะได้ออกกฎหมายการห้ามสูบุหรี่ในสถานบันเทิง

"ผู้หญิงที่สูบบุหรี่ในสถานบันเทิงจะให้คุณค่าเชิงสังคมของการสูบบุหรี่มากกว่าการคำนึงถึงประเด็นความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพของตนเองและคนข้างเคียง เพราะการสูบบุหรี่ในสถานบันเทิงทำให้ผู้หญิงไม่ถูกตีตราจากสังคมว่าเป็นผู้หญิงไม่ดี เนื่องจากสูบกันทั้งกลุ่ม อีกทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งของการสังสรรค์พูดคุย และดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์กับเพื่อนๆ เป็นส่วนหนึ่งของการผ่อนคลาย เหตุผลที่สำคัญผู้หญิงหลายคนสูบบุหรี่ในสถานบันเทิงเพราะคิดว่าเป็นเรื่องของการสร้างอิมเมจ เป็นความเท่ห์ ทำให้ดูดี ดูก๋ากั่น ดูแรง  และชนิดบุหรี่ที่สูบจะถูกเลือกให้ผูกโยงกับเสื้อผ้า กระเป๋า และรองเท้าที่ใส่ ท่าทางการเต้นรำ" รศ.ดร.พิมพวัลย์กล่าว

ทั้งนี้สังคมจำเป็นต้องทำงานและรณรงค์เชิงความคิดกับกลุ่มวัยรุ่นหญิงที่สูบบุหรี่ สามารถ ค้นหาพฤติกรรมอื่นๆ ที่ไม่ใช่การสูบบุหรี่ แต่เป็นสิ่งที่ช่วยเติมเต็มความต้องการของผู้หญิงที่สามารถเป็นแบบฉบับของผู้หญิงที่ได้รับการยอมรับ และสังคมให้คุณค่า ขณะเดียวกันรัฐบาลต้อง มีมาตรการเพื่อบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มข้นกับสถานบันเทิงที่ยังมีผู้สูบบุหรี่ เพื่อลดพื้นที่เสี่ยงที่ผู้หญิงจะสูบและติดบุหรี่