โรคไข้ซิกา

องค์ความรู้เรื่องโรคไข้ซิกา (Zika virus disease) โดยกรมควบคุมโรค ได้เผยแพร่เอกสารเมื่อวันที่ 21 ม.ค. 2559 ระบุถึงโรคดังกล่าวว่า เกิดขึ้นโดยมียุงลายเป็นพาหะนำโรค พบครั้งแรกที่ประเทศ
ยูกันดา เมื่อปี 2490 ในลิง ต่อมาพบการติดต่อในคนตั้งแต่ปี  2495 ในประเทศยูกันดา สาธารณรัฐแทนซาเนีย และมีรายงานพบการระบาดจะแพร่กระจายไปยังประเทศใหม่ๆ เนื่องจากการเดินทางที่สะดวกและรวดเร็ว นอกจากยุงลายซึ่งเป็นพาหะนำโรคยังมีกระจายอยู่ในหลายทวีปทั่วโลก

ทั้งนี้ อาการของโรค ระยะฟักตัวของโรคไข้ซิกาใช้เวลาประมาณ 3-12 วัน มีอาการคล้ายกับโรคที่เกิดจากอาร์โบไวรัส (Arbovirus) โดยมีอาการไข้ มีผื่นแดง เยื่อบุตาอักเสบ ปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ อาการเหล่านี้ปกติแล้วจะเป็นเพียงเล็กน้อยและเป็นอยู่ประมาณ 2-7 วัน

วิธีการแพร่โรค เชื้อไวรัสซิกาสามารถแพร่เชื้อโดยยุงลายที่มีเชื้อและไปกัดคน ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในตระกูล Aedes aegypti ซึ่งมีอยู่ในภูมิภาคที่มีอากาศร้อนชื้น โดยยุงที่เป็นพาหะนำโรคไข้ซิกาเป็นชนิดเดียวกันกับยุงที่เป็นพาหะของโรคไข้เลือดออก โรคไข้ปวดข้อยุงลาย (Chikungunya) และไข้เหลือง

ส่วนการรักษาโรค ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่มีอาการไม่รุนแรง จึงสามารถรักษาตัวได้โดยการพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำมากๆ รักษาตามอาการ เช่น ใช้ยาลดไข้ หรือยาบรรเทาอาการปวด แนะนำให้รับประทานยาพาราเซตามอล ห้ามรับประทานยาแอสไพริน หรือยากลุ่มลดอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs)

ทั้งนี้ เพราะมียาบางชนิดที่เป็นอันตรายสำหรับการเป็นโรคนี้ อาจทำให้เลือดออกในอวัยวะภายในได้ง่ายขึ้น หากอาการไม่ดีขึ้น ผู้ป่วยควรปรึกษาและทำตามคำแนะนำของแพทย์

การป้องกัน สำหรับประชาชน ยุงและการขยายพันธุ์ของยุงเป็นสาเหตุและเป็นปัจจัยเสี่ยงของการติดต่อของโรคไข้ซิกา ดังนั้นการป้องกันและการควบคุมโรค ขึ้นอยู่กับการลดจำนวนยุงตามแหล่งต่างๆ การกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ รวมถึงการป้องกันตนเองไม่ให้โดนยุงกัด ซึ่งสิ่งนี้สามารถทำได้

อาทิ ใช้ยากำจัดแมลงหรือยาทาป้องกันยุง การสวมใส่เสื้อผ้าเนื้อหนาสีอ่อนๆ ที่สามารถคลุมผิวหนังและร่างกายได้ อาศัยและนอนในห้องปรับอากาศ ใช้ฉากกั้น การปิดประตู ปิดหน้าต่าง การใช้มุ้ง การกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย โดยการทำความสะอาด การเทน้ำทิ้ง หรือครอบฝาภาชนะที่สามารถบรรจุน้ำ เช่น กระถางต้นไม้ เพื่อไม่ให้มีน้ำขังเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุง ถ้ามีอาการไข้ ออกผื่น ตาแดง หรือปวดข้อ อาจมีโอกาสที่จะเป็นโรคนี้ได้ โดยเฉพาะหญิงตั้งครรภ์ให้ปรึกษาแพทย์

สำหรับผู้เดินทางไปประเทศที่มีการระบาดของโรคไข้ซิกา ต้องระวังไม่ให้ยุงกัดด้วยการสวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาวให้มิดชิด ใช้ยาทาป้องกันยุงกัด หากเป็นหญิงตั้งครรภ์ควรหลีกเลี่ยง แต่หากจำเป็นต้องเดินทางควรปรึกษาแพทย์และระมัดระวังไม่ให้ยุงกัด