จริยธรรมและคุณธรรมในองค์กร

โดย...ทายาท ศรีปลั่ง (Ph.D. in Buddhist Psychology)

การประเมิน “ระดับจริยธรรมและคุณธรรม” ของแต่ละบุคคลในบทความนี้ เนื่องจากจริยธรรมและคุณธรรมเป็นเรื่องของจิตใจที่เราไม่สามารถจะหยั่งรู้ได้โดยง่าย อีกทั้งการที่เรารับฟังผลการประเมินเรื่องจริยธรรมและคุณธรรมจากคนอื่นๆ เราจะพบว่าคนประเมินก็มีความลำเอียงและอคติมาเจือปน จนผลการประเมินในเรื่องเหล่านี้ไม่สามารถเชื่อถือได้เลย ดังนั้นถ้าผู้เขียนจะขอแนะนำแบบประเมินมาตรฐานที่เป็นสากลและวิธีการนำมาใช้

แบบประเมินระดับจริยธรรมและคุณธรรม หรือ “Trait” ของแต่ละบุคคล จะสามารถช่วยให้เราทราบถึง “นิสัย” ของคนที่ “ส่อแนวโน้ม” หรือ Tendency ว่าคนคนนั้นจะเป็นคนมีจริยธรรมและคุณธรรมในระดับจิตใจหรือไม่ โดย “แบบทดสอบเชิงจิตวิทยา” หรือ Psychometric Test หมายถึง ชุดของข้อคำถามที่สร้างขึ้นเพื่อนำไปทดสอบบุคลิกภาพและศักยภาพของบุคลากร แล้วนำผลการทดสอบไปพิจารณาโดยเทียบกับเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งการนำแบบทดสอบไปใช้ต้องมีความเข้าใจถึงแนวความคิดต่างๆ ของแบบทดสอบและพิจารณาคุณภาพของแบบทดสอบ ได้แก่ ความตรง (Validity) ความเชื่อถือได้ (Reliability) เกณฑ์มาตรฐาน (Norm) ความแตกต่างระหว่างบุคคล และปัจจัยต่างๆ ทางสังคมและทางจิตวิทยา

ตัวอย่างของ Trait ในลักษณะที่เป็นบวกมีดังนี้

1.การเปรียบเทียบข้อดีข้อเสียของทางเลือก (Comparative) สามารถเปรียบเทียบข้อดีข้อเสียในแต่ละทางเลือก เพื่อตัดสินใจเลือกทางเลือกที่ดีที่สุดได้

2.การแก้ไขปัญหา (Problem Solving) ชอบใช้กระบวนการคิด วิเคราะห์หาข้อมูล และข้อผิดพลาด เพื่อตัดสินใจและแก้ไขปัญหา

3.การวิเคราะห์อุปสรรคที่อาจจะเกิดขึ้น (Analyzes Pitfalls) ชอบกระบวนการคิด การวิเคราะห์หาอุปสรรค ข้อบกพร่อง หรือความผิดพลาดที่เกิดจากการตัดสินใจ

4.แรงจูงใจในการทำงานให้สำเร็จตามเป้าหมายที่ตั้งเอาไว้ (Self-Motivated) จูงใจตนเองและกระตือรือร้น ในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย ให้สำเร็จตามเป้าหมายที่ตั้งเอาไว้

5.การหว่านล้อมและให้เหตุผลเพื่อโน้มน้าวผู้อื่น (Influencing) ชอบหว่านล้อมและโน้มน้าวหรือชักจูงให้ผู้อื่นมีความคิดเห็นคล้อยตามหรือปฏิบัติตาม

ตัวอย่างของ Trait ในลักษณะที่เป็นลบมีดังนี้

1.ความชอบใช้อำนาจแบบเผด็จการ (Authoritarian) ชอบใช้อำนาจเหนือผู้อื่นในการทำงานและการตัดสินใจ

2.ชอบแก้ตัว (Defensive) มีความโน้มเองที่จะยอมรับเฉพาะแง่ดีของตนเอง แต่รับคำติเตียนไม่ได้ และก็ไม่พัฒนาตนเองด้วย

3.ขาดตรรกะ (Non-Logical) ชอบใช้ประสบการณ์และความรู้สึกมากกว่าการใช้เหตุและผล

4.บ้ากฎเกณฑ์ (Legal Matters) แนวโน้มที่จะทำตามกฎเกณฑ์หรือกฎหมายข้อบังคับต่างๆ

5.ชอบค่าตอบแทนสูง (Wants High Pay) มีแรงปรารถนาที่จะได้ค่าตอบแทนสูงๆ และในเวลาอันสั้น

“แบบทดสอบเชิงจิตวิทยา” หรือ Psychometric Test จะระบุ Trait เป็นจำนวนหลายสิบ Trait และผู้เขียนก็เลือกมาเพียงบางตัวเพื่อเป็นตัวอย่างให้พอเข้าใจโดยสังเขป และถ้าผลการประเมิน Trait ในหมวดลบออกมาสูง ก็มีแนวโน้มว่าคนคนนั้นมีโอกาสจะแสดงพฤติกรรมและการกระทำที่ออกมาในแง่ลบหรือผิดไปจากจริยธรรมและคุณธรรมได้ง่าย ก็ควรได้รับการพัฒนาแก้ไขโดยเร็ว