รับมือปัญหาฟินเทค

ฟินเทคหรือ ไฟแนนเชียล เทคโนโลยี  มีการพูดถึงในวงกว้างขึ้นเรื่อยๆ หลังจากได้เข้ามามีบทบาทในระบบธนาคารพาณิชย์และชีวิตประจำวันของคนไทยมากขึ้น ธนาคารทุกแห่งศึกษาเรื่องนี้มานานมากแล้ว และตื่นตัวมองหาโอกาสทางธุรกิจ พร้อมรับมือกับการแข่งขันที่จะหนักหน่วงมากๆ หลังจากมีผู้เล่นรายใหม่เข้ามาให้บริการแทนอุตสาหกรรมธนาคารพาณิชย์ได้หลายประเภท

ธนาคารแห่งประเทศไทยเองก็ได้ศึกษาพร้อมวางรากฐานในหลายด้าน และได้กำหนดกรอบเบื้องต้นให้ธนาคารพาณิชย์เดินไปข้างหน้า คือ แข่งได้, เข้าถึง, เชื่อมโยง, ยั่งยืน โดยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สนับสนุนทางการเงินและการชำระเงินระหว่างประเทศทางอิเล็กทรอนิกส์ ให้สามารถออกไปแข่งขันในอาเซียนได้สะดวกขึ้น เพื่อหาโอกาสทางธุรกิจจากประชากรถึง 600 ล้านคน ไม่ใช่มัวแต่จะทำธุรกิจเฉพาะประเทศไทยหรือในเออีซีเท่านั้น รวมถึงธนาคารพาณิชย์จะต้องเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงบริการทางการเงิน และการออมเพื่อวัยเกษียณ หากทำเช่นนี้แล้วจะทำให้ประเทศไทยเติบโตอย่างยั่งยืนได้

ขณะเดียวกัน ธนาคารพาณิชย์ได้เปิดกว้างที่จะร่วมทำธุรกิจหรือเป็นพันธมิตรกับใครก็ได้ที่มีเทคโนโลยี แม้ไม่มีเงินทุนมากนักก็ตาม เพื่อต้องการให้เติบใหญ่ไปด้วยกัน ไม่ได้มองว่าเป็นคู่แข่งเหมือนที่ผ่านมาอีกแล้ว ทุกธนาคารต้องรีบปรับตัวให้ทัน มิเช่นนั้นจะสูญเสียลูกค้าและส่วนแบ่งตลาดไปได้

ทุกธนาคารมองเรื่องการปรับเปลี่ยนการให้บริการตรงกันว่าจะเน้นการตอบสนองความต้องการของลูกค้าเป็นสำคัญ

การตื่นตัวในเรื่องนี้สอดรับกับนโยบายของรัฐบาลในการเป็นเศรษฐกิจดิจิทัล นับเป็นเรื่องที่ดีมากๆ สำหรับประเทศไทย แต่ไม่อยากเห็นการปรับตัวเฉพาะกลุ่มเล็กๆ และเกิดประโยชน์เฉพาะกลุ่มย่อยๆ

การจะเดินไปข้างหน้าของเศรษฐกิจดิจิทัล หรือการทำธุรกิจฟินเทค ยังจะต้องปรับปรุงและวางรากฐานอีกหลายเรื่อง เช่น การเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงบริการทางการเงิน พูดง่ายแต่ทำยาก ต้องยอมรับว่ายังเป็นไปไม่ได้ เพราะฐานข้อมูลสำคัญไม่ได้จัดเก็บเป็นระบบ เช่น ของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ยังมีอีกจำนวนมากที่เข้าไม่ถึงแหล่งเงินทุน จนเป็นต้นเหตุให้ล้มหายตายจากไปก็เยอะ

เช่นเดียวกัน กฎหมายทางการเงินในปัจจุบันก็ยังไม่เอื้อต่อการบริหารความเสี่ยงและการดำเนินธุรกิจของสถาบันการเงิน แม้ว่าธนาคารแห่งประเทศได้มีการพัฒนาและปรับปรุงหลักเกณฑ์การกำกับดูแลแล้ว แต่ต้องยอมรับว่ายังไม่เท่าทันกลโกงของคนไทยด้วยกันเองหรือจากต่างประเทศ

ที่ผ่านมาผู้ไม่สุจริตได้อาศัยความรู้และประสบการณ์ด้านเทคโนโลยี ขโมยเงินออกจากบัญชีของลูกค้าในระบบธนาคารพาณิชย์ รวมถึงการซื้อขายสินค้าและบริการ ก็ยังมีการเอารัดเอาเปรียบกันเกิดขึ้น

นอกจากนั้น การปรับเปลี่ยนรูปแบบของการให้บริการ ต้องยอมรับว่าคนไทยส่วนใหญ่ยังไม่เกิดการเรียนรู้ด้านเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว คนรุ่นใหม่คุ้นเคยกับการใช้เทคโนโลยี คนส่วนใหญ่ยังคงใช้บริการทางการเงินในรูปแบบเดิมๆ ธนาคารพาณิชย์จะทำอย่างไรที่จะอำนวยความสะดวก และหากนำเทคโนโลยีมาใช้มากขึ้น จะสร้างความรู้สึกปลอดภัยให้แก่ลูกค้าได้แค่ไหน อย่าปล่อยให้ลูกค้ารายย่อยไม่มีทางเลือกในการใช้บริการ เหมือนที่เคยเกิดขึ้นกับการปรับเปลี่ยนบัตรเอทีเอ็ม หรือบัตรต่างๆ ที่ธนาคารพาณิชย์ไม่บังคับก็เหมือนบังคับให้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมหากต้องการใช้บริการอย่างที่ตั้งใจ