เซนได สวยดี 6

การได้พักผ่อนพร้อมอาบน้ำแร่แช่น้ำร้อนที่โรงแรมอาคิอุแกรนด์หนึ่งคืน ช่วยฟื้นฟูร่างกายให้สดชื่น เช้าวันใหม่ตื่นมาเลยแจ่มใสเป็นพิเศษ นี่คือข้อดีของการมานอนโรงแรมหรือเรียวกังที่มีบ่อน้ำแร่ ยิ่งเป็นน้ำแร่ชั้นดีระดับน้ำแร่หลวงที่ Akiu onsen นี่ถือเป็นประสบการณ์ที่หาได้ไม่ง่ายนัก เช้าวันนี้เรามีรายการไปทดลองทำ Kokeshi หรือตุ๊กตาไม้ ซึ่งเป็นงานหัตถกรรมท้องถิ่นของจังหวัดมิยากิ และได้แพร่หลายไปยังจังหวัดข้างเคียงในภูมิภาคโทโฮคุ ลักษณะเด่นของตุ๊กตาโคเคชิคือ ทำจากไม้ มีแต่ตัวกับหัว ไม่มีแขนขา วาดหน้าตาและลวดลายบนลำตัวด้วยสีดำแดงเป็นหลัก อาจจะมีสีอื่นอย่างเหลืองเขียวบ้างแต่ไม่มากนัก

คณะของเรามาถึงยังหมู่บ้านหัตถกรรมอาคิอุ (Akiu Craft Park) สถานที่ที่รวบรวมงานฝีมือท้องถิ่นจาก 9 ตระกูลศิลปินที่ยังสร้างสรรค์งานหัตถกรรมมาจนถึงทุกวันนี้ อาทิ ลิ้นชักไม้ Tansu  ลูกข่างไม้ Koma  งานทอและย้อมผ้า Someori  กล่องไม้ Umoreki งานแกะไม้ และตุ๊กตาโคเคชิ แยกกันอยู่ในอาคารชั้นเดียวรอบๆ พื้นที่ ใครสนใจอยากมาลองทำอะไรก็ติดต่อจองกันล่วงหน้าได้

คณะของเรามีนัดหมายกับคุณ Suzuki Akira แห่งร้าน Ganguan ศิลปินผู้อุทิศชีวิตให้กับตุ๊กตาไม้ Kokeshi คุณซูซูกิเป็นศิลปินรุ่นที่ 3 ของตระกูล งานของคุณซูซูกิแตกต่างจากศิลปินท่านอื่นตรงที่ลำตัวของตุ๊กตาที่แกะไม้เป็นรูปโค้งเรียวคล้ายไม้เบสบอล หรือไม้ตีพริกก็ดูจะมีลักษณะใกล้เคียงเหมือนกัน ซึ่งเรียกลักษณะงานแบบนี้ว่า Enakichi อันเป็นมรดกทางฝีมือที่สร้างสรรค์โดยคุณพ่อของคุณซูซูกิทิ้งไว้ให้

วันนี้เราจะได้ลองทำตุ๊กตาไม้ในแบบของเราเอง ก่อนอื่นก็ต้องฟังคำอธิบายก่อนว่าขั้นตอนมีอะไรบ้าง โดยเริ่มต้นจากอุปกรณ์อันประกอบด้วย พู่กัน 2-3 ด้าม กระปุกหมึกดำ ถ้วยใส่สีแดง และตุ๊กตาไม้ที่ยังไม่ตกแต่ง ขั้นตอนแรกก็ใช้พู่กันจุ่มสีดำกระปุกแล้วเริ่มวาดหน้าตาก่อน ถ้าเป็นงานแบบดั้งเดิมก็จะวาดพอให้ดูออก มีคิ้ว 2 เส้น ตา 2 เส้น จมูก 1 เส้น แล้วก็วาดปอยผมเป็นเส้นหนาๆ อีก 4 เส้น เริ่มเห็นเป็นหน้าแล้ว จากนั้นเปลี่ยนพู่กันจุ่มสีแดงแต้มจุดเล็กๆ 2 จุด เป็นรูปปาก ตามด้วยจุดใหญ่ๆ 4 จุด ด้านบนเป็นดอกไม้ และอีก 3 จุด ด้านซ้ายขวาเป็นเครื่องประดับ เสร็จแล้วครับหัวตุ๊กตาแบบเรียบง่ายโดยใช้เส้นสีดำ 9 เส้น และจุดแดงอีก 12 จุด ขั้นต่อมาก็วาดลวดลายบนลำตัว ใช้พู่กันสีแดงแต้มจุดตามลำตัวเป็นรูปกลีบดอกไม้ แล้วใช้พู่กันดำวาดเส้นเป็นกิ่งก้านและเกสร แล้วลงชื่อกำกับที่ใต้ฐานตุ๊กตา จากนั้นก็นำไปเป่าให้แห้งแล้วเคลือบเงา เป็นอันเสร็จกรรมวิธีง่ายๆ ได้ตุ๊กตาไม้แบบดั้งเดิม แต่พอลงมือจริงๆ การจะวาดให้สวยเหมือนที่คุณซูซูกิวาดนั้น มันไม่ง่ายเท่าไหร่ เพราะไหนจะต้องระวังสีเลอะ จุ่มสีเยอะไปก็ไหลหรือซึม การออกแบบลวดลายหน้าตาเอง จึงเป็นข้ออ้างที่เหมาะสมกับสถานการณ์ของพวกเรา วันนั้นจึงมีตุ๊กตาไม้หน้าตาแปลกๆ หลายตัว ใครอยากมาทดสอบฝีมือก็สามารถจองล่วงหน้ามาได้ ในราคา 1,000 เยน

นอกจากนี้ ยังมีงานของซูซูกิวางจำหน่ายในร้านอีกไม่น้อย มีตั้งแต่ตัวเล็กตัวน้อยไปจนถึงขนาดใหญ่กว่ามาตรฐาน ราคาเริ่มต้นประมาณพันเยนไปจนถึงหลักหมื่น ขึ้นอยู่กับวัตถุดิบและความยาก และถ้าโชคดีอย่างวันที่เราไป ก็จะได้เห็นคุณซูซูกินั่งทำงานอยู่ในห้องเล็กๆ ด้านข้างด้วย โอกาสดีๆ แบบนี้มีไม่มาก เลยถือโอกาสขอถ่ายภาพกับปรมาจารย์ตุ๊กตาไม้โคเคชิเป็นที่ระลึกเสียเลย