เซี่ยงไฮ้มหานครออนดีมานด์

โดย...ณธกร กิ่งสุคนธ์

หากกล่าวถึงทวีปเอเชียเราคงจะปฏิเสธไม่ได้ว่า ประเทศจีนเป็นประเทศแรกที่เป็นที่นึกถึงสำหรับหลายๆ คน ด้วยประวัติศาสตร์อันยาวนาน ประกอบกับจีนเป็นประเทศที่มีขนาดใหญ่เป็นลำดับต้นๆ ของโลก มีประชากรกว่า 1,300 ล้านคน และมีสภาพภูมิประเทศที่หลากหลาย โดยประเทศจีนในยุคปัจจุบันแบ่งการปกครองออกเป็น 23 มณฑล 5 เขตปกครองตนเอง 4 เทศบาลนคร (ปักกิ่ง เทียนจิน เซี่ยงไฮ้ และฉงชิ่ง) และ 2 เขตบริหารพิเศษ ได้แก่ ฮ่องกงและมาเก๊า ระบอบการปกครองแบบสังคมนิยมของจีนที่เปิดออกเพื่อรับความเจริญทางเศรษฐกิจ  ส่งผลให้เศรษฐกิจจีนพุ่งแรงแซงญี่ปุ่นขึ้นมาเป็นอันดับสองของโลก ทำให้แดนมังกรแห่งนี้มีความน่าสนใจในการเข้าไปค้นหา

จากการเข้าร่วมกิจกรรมเสริมสร้างประสบการณ์ด้านตลาดการเงินกับหลักสูตรเศรษฐศาสตร์การเงิน คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)  เมื่อเดือน มี.ค.ที่ผ่านมา ก้าวแรกที่ย่างเข้ามหานครเซี่ยงไฮ้ ภาพของเมืองจีนในจินตนาการของผู้เขียนที่น่าจะเต็มไปด้วยความโกลาหล วุ่นวาย ผู้คนเยอะแยะไม่เป็นระเบียบได้ลบหายไปหมดอย่างสิ้นเชิง เพราะมหานครเซี่ยงไฮ้เป็นเมืองที่มีความเจริญรุ่งเรือง มีความทันสมัย และความก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยี ผู้คนมีระเบียบวินัย เป็นมิตร และปราศจากความวุ่นวาย สภาพการจราจรที่แม้จะอยู่ในช่วงติดขัด ก็ไม่ได้แสดงถึงการเอาเปรียบกันบนท้องถนน

หมู่ตึกที่เรียงรายอยู่ตามสองข้างทางเรียงกันอย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย ตึกใหญ่และทันสมัย กิจการของบริษัทข้ามชาติรายใหญ่จากทั่วโลก รวมถึงแฟล็กชิปสโตร์ที่หรูหราหลายแบรนด์ แสดงถึงการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ อยู่รวมตัวกันในฝั่งเมืองใหม่

ในขณะที่สถาปัตยกรรมแบบยุโรปถูกอนุรักษ์ไว้อย่างมีคุณค่าบริเวณอีกฝั่งของแม่น้ำสายสำคัญ โดยมีพื้นที่อันกว้างใหญ่แถวชานเมืองทำหน้าที่สำคัญในการจัดงาน World Expo ได้ยิ่งใหญ่อลังการ การจัดสรรอย่างลงตัวเหล่านี้ เสมือนหนึ่งว่าอยู่ในเมืองสมมติที่ถูกจัดวางผังเมืองมาอย่างดี โดยศูนย์นิทรรศการผังเมืองเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Urban Planning Exhibition Hall) ได้ฉายภาพให้ผู้เขียนเห็นถึงแนวคิดของรัฐบาลในการวางแผนจัดการนครแห่งนี้

แม้ว่าสภาพเศรษฐกิจของจีนในช่วงหลังนี้ค่อนข้างจะซบเซาไปตามเศรษฐกิจโลก โดยตั้งแต่ปี 2554 เป็นต้นมา จีดีพีของจีนปรับตัวลดลงจาก 9.9% เป็น 6.7% ในไตรมาสแรกของปี 2559 ซึ่งเมื่อประเทศมหาอำนาจทางเศรษฐกิจประเทศหนึ่งของโลกประสบปัญหาทางเศรษฐกิจ ย่อมส่งผลกับเศรษฐกิจโลกอย่างปฏิเสธมิได้ แต่ถึงกระนั้นจีนยังคงสร้างความเชื่อมั่นต่อสายตาชาวโลกได้

โดยล่าสุด กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ได้ปรับลดการคาดการณ์เศรษฐกิจโลกในปี 2559 จาก 3.4% เป็น 3.2% ในเดือน ม.ค.ที่ผ่านมา แต่ไอเอ็มเอฟมีมุมมองต่อเศรษฐกิจจีนที่ดีขึ้น โดยปรับเพิ่มประมาณการเศรษฐกิจจีนในปีนี้จากเดิม 6.3% เป็น 6.5% จากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของภาครัฐที่ออกมาอย่างต่อเนื่องเพื่อให้การเติบโตของเศรษฐกิจเป็นไปตามเป้าหมาย รวมถึงภาคบริการมีแนวโน้มเติบโตได้ดีจากการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจของรัฐบาลที่เปลี่ยนมาเน้นการบริโภคภายในประเทศ นอกจากนี้การเติบโตของรายได้ก็ยังสูงและตลาดแรงงานยังมีความแข็งแกร่ง

ในส่วนของระบบธนาคาร จากการรับฟังการบรรยายที่ Bank of China (BOC)  ทำให้ผู้เขียนได้เรียนรู้ถึงนโยบายของทางการจีนในการผลักดันและสนับสนุนให้เงินหยวนเป็นสกุลเงินสากลเพื่อการค้าและการลงทุน นอกจากนี้ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ของแบงก์ออฟไชน่า ยังเป็นแหล่งรวบรวมประวัติศาสตร์อันยาวนานของวงการธนาคารของจีน  ซึ่งเริ่มต้นจากการใช้เหรียญและธนบัตรในรูปแบบต่างๆ การบันทึกบัญชีเงินฝากใส่สมุดบันทึกเล่มใหญ่ การคำนวณผ่านลูกคิด การออกบัตรเครดิตในวาระโอกาสต่างๆ จนมาถึงปัจจุบันที่มีเทคโนโลยีที่ล้ำสมัย อย่าง Alipay พัฒนาโดย Alibaba Group ที่เป็นที่นิยมมากในประเทศจีน เพื่อความสะดวกสบายในการชำระค่าสินค้าและบริการผ่านทางระบบออนไลน์

อีกพัฒนาการหนึ่งที่สำคัญของประเทศจีน คือ การให้บริการวางแผนทางการเงิน ซึ่งจากข้อมูลที่ได้รับฟังจากผู้บริหาร Financial Planning Standards Board China (FPSB China) หรือสมาคมนักวางแผนการเงินจีน  ที่มีบทบาทหน้าที่เหมือนกับสมาคมนักวางแผนการเงินไทย (Thai Financial Planning Association หรือ TFPA) ในการตรวจสอบและรับรองคุณวุฒิ Certified Financial Planner (CFP)  ทำให้ผู้เขียนต้องประหลาดใจอย่างมากที่ปัจจุบันมีจำนวนคนที่สอบผ่าน CFP มากกว่าของไทยหลายเท่าตัว โดยจำนวนผู้ได้รับรองคุณวุฒิตั้งแต่ระดับ Associate Financial Planner (AFP) ไปจนถึง Certified Financial Planner (CFP) ในประเทศจีนนั้นได้เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้าเกือบเท่าตัวและสูงติดอันดับโลก

โดยส่วนใหญ่จะอยู่ในธุรกิจธนาคาร ซึ่งจะให้บริการในส่วนนี้กับผู้มีรายได้สูง แต่ไม่รู้ช่องทางการลงทุน ทำให้นักวางแผนทางการเงินมีบทบาทสำคัญอย่างมากในการบริหารจัดการการลงทุนส่วนบุคคลของประชากรกลุ่มดังกล่าว ซึ่งหากเปรียบกับไทย ถือเป็นความท้าทายที่สำคัญที่ไทยต้องเพิ่มบุคลากรที่มีคุณวุฒิทางด้านการวางแผนการเงินส่วนบุคคลให้เพียงพอกับความต้องการของตลาดที่กำลังจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ในเร็ววันนี้

หากใครได้ชมภาพบรรยากาศบริเวณรอบหาดเจ้าพ่อเซี่ยงไฮ้ยามอาทิตย์อัสดง จะประทับใจกับแสงอาทิตย์ยามเย็นที่ค่อยๆ ฉาบผ่านตึกระฟ้าต่างๆ ริมแม่น้ำหวงผู่ หอคอยไข่มุกที่ตั้งเด่นเป็นสง่า การขึ้นไปชั้นสูงสุดของหอคอยไข่มุก และชมวิวทิวทัศน์ เพื่อสัมผัสถึงความยิ่งใหญ่และความเจริญของประเทศจีนแล้ว จะต้องหลงรักมหานครแห่งนี้อย่างแน่นอน ที่การมาเยือนดินแดนเจ้าพ่อแห่งนี้สร้างความประทับใจและความตื่นเต้นเป็นอย่างมาก ทั้งในเรื่องการศึกษาเกี่ยวกับพัฒนาการของตลาดเงินและตลาดทุนของศูนย์กลางเศรษฐกิจแห่งเอเชีย วัฒนธรรมอันล้ำค่าที่คงอยู่ควบคู่กับความเจริญ ความเป็นอยู่ของประชากรจีนที่หลากหลายแต่ผสมผสานกันได้อย่างลงตัว ทุกอย่างล้วนเป็นประสบการณ์ที่ประเมินค่ามิได้ ทำให้เราเห็นว่าจีนยังคงเป็น “มังกรที่สง่างามแห่งเอเชีย” อยู่เสมอ