ปานามาเปเปอร์ส ช้างตายทั้งตัว (พยายาม)เอาใบบัวปิด

โดย...ชัยณรงค์ อินทรมีทรัพย์ กรรมการ คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (กพร.)

ผลสะท้อนของการเปิดเผยข้อมูลครั้งมโหฬารจำนวนเป็นล้านๆ ฉบับ โดยยอดฝีมือแฮ็กเกอร์จำนวนหนึ่งที่มุ่งมั่นดำเนินการมาหลายปี และด้วยความร่วมมือของเครือข่ายผู้สื่อข่าวสอบสวนนานาชาติ ICIJ จากเกือบ 100 ประเทศ สมาชิกร่วมมือครั้งนี้กว่า 350 คน ร่วมทำงานอย่างหนัก เพราะมีเอกสารกว่า 10 ล้านฉบับ และตกลงใช้วันที่ 3 เม.ย. เป็นการให้ข้อมูลพร้อมๆ กันทั่วโลก ได้ประสบผลสำเร็จทำให้ประชาชนทั่วโลกได้รับทราบความจริงของบรรดากลุ่มคนรวย/คนมีอิทธิพล/นักการเมือง ฯลฯ  ที่บางคนยังปากแข็งอ้างว่าไม่ได้ทำอะไรผิดกฎหมาย

แต่เกือบทุกรายที่รีบร้อนออกมาปฏิเสธมักจะพูดความจริงเพียงบางส่วน และพยายามบิดเบือนข้อเท็จจริง เช่น นายกรัฐมนตรีไอซ์แลนด์ ประธานาธิบดีอาร์เจนตินา ยูเครน ปากีสถาน ซีเรีย กษัตริย์แห่งซาอุดิอาระเบีย ฯลฯ  รวมทั้งเอกชนและบริษัทเอกชนต่างๆ ในทุกประเทศ การพยายามอ้างว่าไม่ได้ทำอะไรผิดกฎหมาย อาจจะผิดจรรยาบรรณบ้างเท่านั้น จึงเป็นกลลวงทางการประชาสัมพันธ์เพื่อเฉไฉออกนอกประเด็น

ทั้งๆ ที่ความจริงคือ สำนักงานกฎหมายมอสแซ็ค ฟอนเซกา มีสำนักงานใหญ่ที่ประเทศปานามา และมีสาขาอยู่ทั่วโลก รวมทั้งในประเทศไทย ได้รับความนิยมจากบรรดาผู้ใช้บริการ Offshore Company เป็นอันดับ 2 รองลงมาจากบริษัทในหมู่เกาะบริติช เวอร์จิน (ที่โด่งดังรู้จักกันทั่วโลกมาเป็นเวลานาน) แต่กำลังได้รับความนิยมและมีโอกาสขึ้นเป็นอันดับ 1 เพราะรัฐบาลปานามาไม่ยอมปฏิบัติตามพันธสัญญาต่างๆ ที่กลุ่มประเทศ OECDกำหนด ในขณะที่สถานที่อื่นๆ ถูกรัฐบาลหลายประเทศ โดยเฉพาะอังกฤษ สหรัฐ เยอรมนี ฯลฯ บีบให้ปฏิบัติตาม รวมทั้งบริติช เวอร์จิน บาฮามาส  เซเชลส์ นีอูเอ ซามัว แองโกลา เนวาดา ฮ่องกง  ฯลฯ

ตัวอย่างที่ชัดเจนขณะนี้คือ บริษัท ไฟเซอร์ ของสหรัฐ ประกาศจะควบรวมกิจการกับบริษัทเวชภัณฑ์ในไอร์แลนด์ ซึ่งไม่ได้ทำอะไรผิดกฎหมาย เป็นวิธีการประกอบธุรกิจที่ทำกันทั่วๆ ไป แต่บริษัท ไฟเซอร์ ไม่ได้แจ้งว่าปัจจุบันบริษัทเสียภาษีร้อยละ 35 ให้รัฐบาลสหรัฐ แต่กำลังวางแผนจะเสียภาษีเพียงร้อยละ 12.5  ให้ประเทศไอร์แลนด์ต่างหากที่เป็นเรื่องผิดกฎหมายเต็มๆ 100% เพราะตลอดเวลาที่บริษัทได้ประกอบธุรกิจในฐานะสัญชาติสหรัฐ ได้รับประโยชน์มากมายจากนโยบายต่างๆ ของสหรัฐ จากทรัพย์สินทางปัญญาและสิทธิประโยชน์นานาประการจากการดำเนินนโยบาย และอิทธิพลของสหรัฐ  จนกระทั่งบริษัทเจริญเติบโตเป็นอันดับต้นๆ ของกิจการเวชภัณฑ์ในโลก  ดังนั้นการตัดสินใจไม่ยอมจ่ายภาษีร้อยละ 35 ให้รัฐบาลสหรัฐ แต่เลือกที่จะจ่ายเพียงร้อยละ 12.5 ให้แก่รัฐบาลไอร์แลนด์นั้น เป็นการผิดกฎหมาย ไม่ใช่ผิดจรรยาบรรณอย่างที่พยายามอ้าง เพราะเป็นการทรยศต่อประเทศและประชาชนที่ให้การสนับสนุนกิจการมาตลอดหลายสิบปี และกฎหมายห้ามการกระทำดังกล่าวก็มีอยู่ แต่บริษัทพยายามเฉไฉว่าไม่ทราบ เป็นต้น

ส่วนต่างของเงินที่ต้องเสียภาษีจำนวนหลายพันล้านเหรียญสหรัฐ ก็ต้องอาศัยบัญชี Offshore ในประเทศปานามา รวมทั้งที่อื่นๆ ด้วย เพราะเงินจำนวนมาก และบรรดาผู้บริหารทั้งหลายก็ต้องมีบัญชีในสถานที่เหล่านั้นเช่นกัน และรายได้ส่วนนี้จะได้ปลอดจากภาษีในสหรัฐอีกด้วย เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจสอบของหน่วยงานภาษีของสหรัฐ

กลลวงทางด้านการประชาสัมพันธ์นิยมใช้มากในประเทศไทย และดูเหมือนจะได้ผลมาก เช่น การใช้ข้อมูลเพื่อการซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ที่เรียกว่า Inside Trading  เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่ากับบริษัทและบุคคลที่มีหน้ามีตามีชื่อเสียง แต่ก็เฉไฉว่าไม่ผิดกฎหมาย ไม่มีเจตนากระทำ คนในครอบครัวทำไปเอง ฯลฯ เมื่อถูกปรับก็จบกันไป เพราะมีความสามารถจึงบริหารกิจการต่อไปได้

การทำ Inside Trading นั้น ผิดกฎหมาย 100% เป็นความผิดที่มีลักษณะครบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา คือ  วางแผนเตรียมการลงมือกระทำและได้ผลสำเร็จ ปรากฏพยาน
หลักฐานชัดเจน จำเลยจึงยอมรับผิดและเสียค่าปรับ (ที่น้อยมาก) ส่วนกำไรที่เกิดขึ้นก็มักจะอาศัยบัญชีเงินฝากในสถานที่ต่างๆ ใช้หลบซ่อนการจ่ายภาษี และการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่สรรพากร ซึ่งแตกต่างไปจากข้ออ้างที่ว่าเปิดบัญชีไว้เพื่อทำธุรกรรมที่ไม่ผิดกฎหมายตามแนวทางปฏิบัติของนักธุรกิจระดับนานาชาติ จากนั้นก็ใช้การประชาสัมพันธ์กลบเกลื่อน ทำนองไม่ได้ตั้งใจ ไม่ทราบข้อเท็จจริง ฯลฯ  และยืนกระต่ายขาเดียวว่าเป็นเพียงผิดจรรยาบรรณเท่านั้น ไม่ผิดกฎหมาย โดยที่บางคนในกลุ่มนั้นเป็นนักกฎหมายมีชื่อเสียง ฯลฯ &O5532;

(อ่านต่อฉบับหน้า)