รายใหญ่ดิ้นหาสภาพคล่อง เปิดโอกาสนักลงทุนช็อปหุ้นกู้

โดย...แน่งน้อย ชัยรัตนมโนกร

ธนาคารพาณิชย์ระมัดระวังการปล่อยสินเชื่อมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ได้จำกัดเฉพาะลูกค้าขนาดกลางและรายย่อยเท่านั้น ตอนนี้เริ่มได้ยินเสียงบ่นจากกิจการขนาดใหญ่บ้างแล้ว  โดยเฉพาะธุรกิจที่ขายของไม่ดีนัก ทำให้ผู้ประกอบการต้องหันไปใช้บริการเงินกู้จากนันแบงก์ รวมถึงการออกหุ้นกู้มากขึ้นอย่างชัดเจน

แต่การจะหาสภาพคล่องจากนันแบงก์ ประเภทเงินด่วน หรือเช่าซื้อ ก็เป็นการยากลำบาก เพราะธุรกิจเหล่านั้นมีขนาดใหญ่เกินไป นันแบงก์ยอมรับว่าแบกรับความเสี่ยงไม่ไหว และวัตถุประสงค์ของการใช้เงินก็ไม่ตรงกันเสียอีก

ช่องทางเดียวที่ธุรกิจขนาดใหญ่จะสามารถหาเงินสดมาเตรียมไว้สำหรับการใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียน หรือลงทุนในโครงการต่างๆ ก็หนีไม่พ้นจากการออกหุ้นกู้ และการออกตั๋วแลกเงิน (บีอี) แต่บีอีเป็นเงินระยะสั้นมากเกินไป

“ในช่วงไตรมาสแรกปีนี้ มีบริษัท  47 แห่ง ออกหุ้นกู้มูลค่า 1.3 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นจากระยะเดียวกันปีก่อนที่มีการระดมทุนประมาณ 8.24 หมื่นล้านบาท ของบริษัทจำนวน 43 บริษัท   ส่วนใหญ่เป็นบริษัทขนาดกลาง และจะเห็นธุรกิจอสังหาริมทรัพย์หันมาพึ่งพาแหล่งเงินทุนจากตลาดตราสารหนี้มากขึ้น คิดเป็นเม็ดเงินสัดส่วน 30%  และบริษัทหลายแห่งออกหุ้น กู้ขายครั้งแรก” อริยา ติรณะประกิจ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ สมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย เปิดเผย

เหตุผลที่ภาคธุรกิจนิยมออกหุ้นกู้กันมากขึ้น นอกจากธนาคารพาณิชย์เพิ่มความเข้มงวดในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อแล้ว  อัตราดอกเบี้ยก็ต่ำมาก ไม่ค่อยเห็นส่วนต่างของดอกเบี้ยในระบบธนาคารพาณิชย์กับตลาดตราสารหนี้ห่างกันมาก ทำให้ผู้ประกอบการที่ใช้บริการสินเชื่อในอัตราเอ็มแอลอาร์ หันมาออกหุ้นกู้ที่มีต้นทุนต่ำกว่า  ปัจจุบันพันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปี อัตราผลตอบแทน 1.5-1.6% เท่านั้น

และที่ผ่านมากว่าจะออกหุ้นกู้ได้ มีขั้นตอนมากและใช้เวลานาน แต่ปัจจุบันได้รับการสนับสนุนจากทุกหน่วยงาน ทำให้การออกง่ายและรวดเร็วยิ่งขึ้น  รวมถึงการอนุญาตให้ออกตราสารหนี้โดยไม่ต้องจัดอันดับความน่าเชื่อถือ   (Unrated Bond) ได้  ทำให้มูลค่าการเสนอขายหุ้นกู้เพิ่มขึ้นชัดเจน

ทั้งนี้ ในช่วง 3 เดือนแรก มีบริษัท 10 แห่งออกหุ้นกู้ที่ไม่จัดอันดับเครดิต มูลค่า 5,900 ล้านบาท เมื่อเปรียบเทียบกับในช่วงไตรมาสแรกของปี 2558 ที่มีการออกเพียง 5 บริษัท มูลค่า 2,800 ล้านบาท ทั้งนี้ไม่รวมการออกตั๋วบีอีที่ยังคงได้รับความนิยมสูงมาก

หุ้นกู้ที่ไม่ผ่านการจัดอันดับออกเพิ่มขึ้นกว่า 1 เท่าตัว ไม่ถือว่าผิดปกติ และเป็นสิ่งที่คาดการณ์ไว้ล่วงหน้าแล้วว่าจะได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ  และความเสี่ยงค่อนข้างจำกัด หลังจากรัฐเปิดโอกาสในการลงทุนกว้างขึ้น   จำกัดการขายให้เฉพาะกลุ่มนักลงทุนรายใหญ่ (High Net Worth) เท่านั้น และบริษัทที่ออกส่วนใหญ่เป็นบริษัทจดทะเบียน (บจ.) ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

หุ้นกู้ที่ไม่มีเรตติ้งให้ดอกเบี้ยบวก 2.7-3% จากผลตอบแทนของพันธบัตรรัฐบาล 10 ปี หลายบริษัทมองเห็นโอกาสจากดอกเบี้ยต่ำ ล็อกต้นทุนต่ำ แต่อายุไม่เกิน 3 ปี เพื่อบริหารความเสี่ยงทั้งฝั่งผู้ลงทุนและผู้ออกขาย

นอกจากนั้น ภาคธุรกิจยังมีการเปลี่ยนพฤติกรรมการระดมทุน ตามระยะเวลาการใช้เงิน อายุของหุ้นกู้สั้นลง 2-3 ปี ในอดีตนิยมออกอายุ 5-7 ปี เช่น ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ใช้เวลาในการสร้างบ้านเพื่อขายประมาณ 3 ปี ก็จะออกหุ้นกู้อายุ 3 ปี รวมถึงธุรกิจเช่าซื้อให้บริการเงินด่วน  ก็จะลดลงมาเหลือ 2 ปีเท่านั้นเอง 

ขณะเดียวกันแนวโน้มจะเห็นบริษัทที่ทำธุรกิจมือถือ ออกหุ้นกู้มูลค่าสูงๆ เพื่อนำไปชำระใบอนุญาตประมูล 4จี และลงทุนโครงข่าย รวมถึงบริษัทรับเหมาก่อสร้างก็มีความจำเป็นต้องการเงินทุนก้อนโตๆ สำหรับการเข้าประมูลโครงการรัฐขนาดใหญ่  ทั้งนี้ยังไม่รวมถึงความต้องการใช้เงินของบริษัทที่มีการซื้อกิจการ (เทกโอเวอร์) ด้วย

ทางฝั่งผู้ลงทุนเองก็มีความหลากหลายมากขึ้น   ดอกเบี้ยเงินฝากต่ำมากๆ  ผู้ออมก็โยกเงินไปลงทุนในหุ้นกู้ที่มีความเสี่ยงไม่มากนัก แต่มีโอกาสได้รับผลตอบแทนที่ดีกว่าแทน นอกจากนั้นธนาคารพาณิชย์เองก็ต้องการรักษาลูกค้าเงินฝากรายใหญ่เอาไว้ให้ได้ ต้องพยายามหาช่องทางการลงทุนที่ดีกว่าดอกเบี้ยเงินฝาก ทั้งกองทุนประเภทต่างๆ รวมถึงหุ้นกู้ที่ดีให้แก่ลูกค้าด้วย

แนวโน้มอัตราดอกเบี้ยของโลกและของไทยที่ต่ำผิดปกติขนาดนี้ ท่ามกลางเศรษฐกิจชะลอตัวลงแรงเกินคาด กดดันให้ธนาคารพาณิชย์ระวังตัวมากยิ่งขึ้น   ยังเป็นปัจจัยสนับสนุนให้การออกหุ้นกู้ได้รับความนิยมสูงอย่างต่อเนื่อง และเชื่อว่าเป้าหมายการระดมทุนที่สมาคมค้าตราสารหนี้ไทยคาดไว้ 5.2-5.5 แสนล้านบาท มีความเป็นไปได้สูง จึงเป็นโอกาสทองในการบริหารเงินฝากนำไปลงทุนในหุ้นกู้ดีกว่า!!