เที่ยวสงกรานต์ใกล้กรุง ชม'หมากรุกคน'ที่บางปู

โดย...สุทธิวิทย์ ชยุตม์วรกานต์

ต.บางปู อ.เมืองสมุทรปราการ ใกล้เมืองกรุง ที่ชุมชนวัดราษฎร์บำรุง หรือชุมชนคลองตาเจี่ย ถือเป็นเพียงที่เดียวในประเทศไทยที่มีการละเล่นพิเศษในช่วงเทศกาลสงกรานต์ นั่นคือการเล่นหมากรุกคน

ธีรพล ชุนเจริญ นายกเทศมนตรีตำบลบางปู เล่าถึงประวัติการเล่นหมากรุกคนของชุมชนคลองตาเจี่ย ว่า เป็นมหรสพหรือการแสดงอย่างหนึ่งของชาวชุมชนคลองตาเจี่ยที่สืบทอดกันมายาวนานกว่า 80 ปี การเล่นนั้นจะมีผู้แข่งขันเล่นหมากรุกกัน 2 คน เล่นกันในกระดาน แต่ความพิเศษคือจะมีสนามขนาดใหญ่ ตีเส้นลักษณะตารางในกระดานหมากรุก โดยตัวหมากรุกจะเป็นคนแต่งกายตามลักษณะของตัวหมากรุก อาทิ ขุน ม้า เรือ และจะเดินในตารางตามที่ผู้เล่นวางหมากบนกระดานหมากรุก

แต่ที่พิเศษ คือ การเดินหมากรุกคนแต่ละตัว จะมีท่ารำและปี่พาทย์ประกอบตามลักษณะของหมากรุกแต่ละตัว

“เทศบาลตำบลบางปูจึงให้การสนับสนุนโครงการดังกล่าว เพื่อร่วมอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวชุมชนคลองตาเจี่ยให้คงอยู่ต่อไป อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมศิลปะการละเล่นพื้นบ้านหมากรุกคนของชุมชนคลองตาเจี่ยให้เป็นที่รู้จักและแพร่หลายมากยิ่งขึ้น รวมทั้งยังเป็นการให้ลูกหลานและเยาวชนได้เห็นคุณค่ามรดกทางศิลปวัฒนธรรมที่บรรพบุรุษได้สร้างสมไว้ให้ด้วยความภาคภูมิใจ” นายกเทศมนตรีเทศบาลตำบลบางปู บอกถึงความตั้งใจที่ส่งเสริมการละเล่นหมากรุกคนของชุมชนคลองตาเจี่ย ซึ่งมีเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย

สำหรับการละเล่นหมากรุกคนนั้น จะจัดเพียงวันเดียวคือในวันที่ 14 เม.ย. เป็นประจำทุกปี ตัวหมากรุกจะเป็นคนในชุมชน อายุน้อยสุดแค่ 4 ขวบ และอายุมากสุดประมาณ 70 ปีเศษ โดยมี บุญนาค แสงทอง และคณะ เป็นวิทยากร และครูในชุมชนเป็นผู้ฝึกสอน จากการสนับสนุนอย่างเต็มที่ของบุญลือ สุขะกาลนันท์ ประธานชุมชนและชาวชุมชนคลองตาเจี่ย เพื่อให้หมากรุกคนเป็นที่รู้จักและคงอยู่คู่ชุมชนสืบไป