"สปท.-สนช." ปะทะเดือด "กรธ." ปมร่างรธน.

"สนช."ข้องใจ50สว.หนูทดลอง บีบคสช.เลือกคนไม่ได้ดั่งใจ "สปท."ฉุนถูกกล่าวหาไม่มีผลงาน จนถูกลดอายุ ด้าน "กรธ." ทยอยแจง "มีชัย" ขอโทษ ถ้ากรธ.บางคนพูดสะเทือนใจสปท.

เมื่อวันที่ 30 มี.ค. การประชุมร่วมกันของคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) และหัวหน้าส่วนราชการ เพื่อทำความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับร่างรัฐธรรมนูญ ทั้งนี้ ได้มีสมาชิกสนช.3 คน และ สมาชิกสปท.จำนวน 4 คนสอบถามกรธ.ในหลายประเด็น

ชี้สว.50คนเหมือนไก่เล้าเดียวกัน

นายสมชาย แสวงการ สมาชิกสนช. อภิปรายว่า หลังจากการเลือกตั้งแล้วจะมีหลักประกันใดๆที่ทำให้ประเทศไทยไม่เกิดปัญหาอีก แม้ว่ากรธ.จะกำหนดให้มีสว.ในระยะเปลี่ยนผ่าน 5 ปี จำนวน 250 คน แบ่งเป็น สว.จากการสรรหา 200 คน ซึ่งคิดว่าจะเป็นหลักประกันในการแก้ไขปัญหาได้จริง แต่สำหรับสว.ที่มาจากการเลือกไขว้กันเอง 50 คน คิดว่ายังคงเป็นปัญหาอยู่

"ปัญหาคือว่าสว.50คนที่เป็นการทดลองให้มีการไขว้กันเองนั้น มีกลไกอย่างไรที่จะป้องกันไม่ให้เกิดการบล็อกโหวต อยากฟังคำชี้แจงชัดว่าถ้า 50 คนและสามารถบล็อกโหวตได้เรียกว่าจัดสรรไก่ในเล้า มาจากอำเภอ ส่งมาให้ส่วนกลาง จะเป็นกรรมการสรรหาหรือคสช.เลือกอย่างไรก็ตามก็เป็นไก่ที่มาจากเล้าเหล่านั้น" นายสมชาย กล่าว

ส่วนเรื่องการเลือกตั้งสส.และที่มานายกรัฐมนตรี นายสมชาย กล่าวว่า การใช้ระบบเลือกตั้งสส.ด้วยระบบเขตเดียวเบอร์เดียว จะมีหลักประกันอะไรที่จะไม่ทำให้เกิดเผด็จการรัฐสภาอีก ขณะเดียวกัน หากในอนาคตนายกรัฐมนตรีจะต้องพ้นจากตำแหน่งระหว่างสมัยอายุของสภาผู้แทนราษฎรด้วยเหตุใดๆและผู้อื่นที่อยู่ในบัญชีของพรรคการเมืองเกิดปัญหาขึ้น จะมีวิธีการแก้ไขปัญหาอย่างไร

"ข้อเสนอของแม่น้ำ 4 สายไม่ได้เป็นการบังคับกรธ.แต่เป็นเรื่องที่เราเห็นว่าประโยชน์ของชาติสำคัญที่สุด ซึ่งจุดสำคัญ คือ เรามีจะมีความมั่นใจได้อย่างไรว่าหลังการเลือกตั้งสส.ปลายปี 2560 รัฐสภาแห่งนี้จะเกิดอะไรขึ้น บนท้องถนนจะการชุมนุมของแต่ละฝ่ายอีกหรือไม่ มีหลักประกันอะไรที่ประเทศไทยจะไม่ย้อนกลับไปแบบนั้นอีก" นายสมชาย กล่าว

ติงตัดอำนาจวุฒิสภาถอดถอน

นพ.เจตน์ ศิรธรานนท์ สมาชิกสนช. ตั้งข้อสังเกตว่า สิ่งที่ขาดหายไปในร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ คือ หมวดที่ว่าด้วยการถอดถอนบุคคลออกจากตำแหน่ง เพราะในอดีตมีนักการเมืองที่ลุแก่อำนาจ ทำผิดกฎหมายทั่วไปและรัฐธรรมนูญ แต่อำนาจนิติบัญญัติจนหลุดพ้นไปได้ อย่างไรก็ตาม การมีกระบวนการถอดถอนช่วยทำให้การตรวจสอบถ่วงดุลมีประสิทธิภาพมากขึ้น

"ประโยชน์ของการถอดถอนไม่ได้อยู่ที่ผลของการถอดถอนอย่างเดียว เพราะผลของการถอดถอนที่ผ่านมาในวุฒิสภาที่ต้องใช้เสียง 3ใน5 ทำให้การถอดถอนทำได้ยาก แต่ประเด็นสำคัญ คือ กระบวนการดำเนินการระหว่างการพิจารณาถอดถอน ซึ่งเป็นสิ่งที่สร้างประโยชน์ให้กับสังคมภายนอกที่จะให้เห็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองระดับสูงต้องมานั่งตอบคำถามในสภา" นพ.เจตน์ กล่าว

นพ.เจตน์ อภิปรายไม่เห็นด้วยกับการให้สว.จำนวน 50 คนมาจากการเลือกไขว้กันเองตามบทเฉพาะกาลว่า ข้อเสนอจากสนช. คือ ต้องการสว.จากการสรรหาทั้งหมด โดยมีคณะกรรมการที่วิ่งเต้นและเข้าถึงยาก แต่เมื่อกรธ.เชื่อในเรื่องการเลือกไขว้กันเองของผู้สมัคร ทำให้มีข้อสงสัยว่า หากเราทดลอง 50 คนแล้วถ้าเกิดผลมันไม่ดี และไม่เป็นไปตามเจนนารมณ์ของกรธ.จะทำอย่างไร เพราะในบทถาวรของร่างรัฐธรรมนูญกำหนดให้สว.มาจากการเลือกไขว้กันเองของผู้สมัครสว.

ด้าน นายตวง อันทะไชย สมาชิกสนช. อภิปรายเกี่ยวกับการปฏิรูปการศึกษาตามแนวทางของร่างรัฐธรรมนูญว่า ในมาตรา 54 ของร่างรัฐธรรมนูญได้กำหนดให้รัฐต้องช่วยเหลือให้ผู้ขาดแคลนทุนทรัยพ์ได้มีโอกาสได้เข้ารับการศึกษา จึงสงสัยว่าคำว่าผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ในที่นี้จะมีความหมายอย่างไร เช่นเดียวกับ การตั้งกองทุนเพื่อการศึกษา ทำไมต้องให้กองทุนนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการพัฒนาคุณภาพและประสิทธิภาพครูด้วย ทั้งๆที่ครูก็มีกองทุนในการช่วยเหลือและพัฒนาประสิทธิภาพอยู่แล้ว

กรธ.แจงสว.เลือกไขว้ดีที่สุด

จากนั้น นายประพันธ์ นัยโกวิท กรรมการกรธ.ชี้แจงทีละประเด็นว่า การให้สว.ส่วนหนึ่งมาจากการเลือกไขว้กันเองเป็นการป้องกันการบล็อกโหวตในตัวอยู่แล้ว เพราะมีการกลั่นกรองถึง 3 ชั้น ผ่านการเลือกกันเองทั้งในระดับอำเภอ จังหวัด และประเทศ ดังนั้น ถ้าจะมีการฮั้วกันจริงก็ไม่ได้ทำง่ายๆ และที่สำคัญหากเกิดกรณีที่มีผู้สมัครสว.หรือพรรคการเมืองเข้าไปทำให้กระบวนการเลือกสว.ไม่โปร่งใสและผิดกฎหมายจะมีโทษเท่ากับการทุจริตเลือกตั้งสส. กล่าวคือ หากศาลตัดสินว่าผิดบุคคลจะถูกตัดสิทธิการลงสมัครเลือกตั้งทุกระดับและสว.ตลอดชีวิตทันที โดยกลไกป้องกันการทุจริตทั้งหมดจะอยู่ในร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญต่อไป

"ในการทดลองเลือกสว.จำนวน 50 ตำแหน่งตามบทเฉพาะกาล กกต.จะดำเนินการให้มีการเลือกกันเองจนได้ผู้ผ่านการพิจารณาจำนวน 200 คน คสช.จะเลือกให้เหลือ 50 คน ท่านลองคิดดูสิจาก200คนเหลือ 50 คน โอกาส4ต่อ1 ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ ผมคิดว่าผู้ที่เข้ามารับการสรรหาเป็นสว.จะมาจากภาคส่วนต่างๆในหลายอาชีพ คงต้องมีคนที่มีความรู้ความสามารถและเจตนาที่ดีต่อบ้านเมืองเข้ามา แต่ถ้าเกิดไม่ไหวจริงๆ ก็สามารถดำเนินการแก้ไขรัฐธรรมนูญได้"

นายประพันธ์ กล่าวว่า ส่วนการเลือกตั้งสส.นั้นกรธ.ไมได้ดึงดัน แต่ได้ติดตามรับฟังตลอด โดยยืนยันว่าการใช้ระบบเลือกตั้งแบบบัตรใบเดียวจะทำให้คะแนนที่ประชาชนมอบให้ทุกคะแนนจะมีความหมาย เพราะจะใช้คำนวณหาสส.ระบบแบ่งเเขตและสส.บัญชีรายชื่อ คิดจำนวนสส.จากคะแนนที่ประชาชนลงให้จริงๆ จำนวนสส.ของแต่ละพรรคการเมืองจะสัมพันธ์กับคะแนนของประชาชนที่ลงให้ ซึ่งจะไม่เกิดปัญหาในอดีตที่พรรคการเมืองได้สส.เกินจำนวนกว่าที่ควรจะเป็น

"ระบบบัตรเลือกตั้งใบเดียวไม่ได้เป็นการทำให้การซื้อเสียงมากขึ้น ส่วนตัวคิดว่าตรงกันข้าม เพราะระบบนี้พรรคการเมืองต้องควบคุมผู้สมัครสส. พรรคการเมืองจะได้คะแนนก็ต้องมาจากสส.ระบบเขตเลือกตั้ง ถ้าผู้สมัครสส.ทุจริตการเลือกตั้ง พรรคการเมืองจะถูกตัดคะแนนในการคำนวณหาสส.ไปด้วย" นายประพันธ์ กล่าว

ตัดอำนาจถอดถอนเพราะใช้แล้วไม่ได้ผล

นายประพันธ์ อธิบายอีกว่า สาเหตุที่ตัดอำนาจวุฒิสภาในเรื่องการถอดถอนบุคคลออกจากตำแหน่งออกไป เพราะกรธ.เห็นว่าถ้าสว.ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งจะไปถอดถอนบุคคลที่มาจกการเลือกตั้งอาจไม่เหมาะสม และที่ผ่านมาวุฒิสภาไม่เคยถอดถอนใครได้เลย กรธ.จึงเปลี่ยนกำหนดให้กรณีที่กระทำผิดเกี่ยวกับการฝ่าฝืนจริยธรรมอย่างร้ายแรง หรือจงใจฝ่าฝืนรัฐธรรมนูญไปให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ไปกำดำเนินการไต่สวนและส่งให้ศาลฎีกาทำหน้าที่พิพากษา หากใครมีความผิดก็จะถูกตัดสิทธิการลงสมัครเลือกตั้งตลอดชีวิต

ด้าน นายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรธ.ตอบในประเด็นการปฏิรูปการศึกษาว่า การกำหนดนิยามผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ที่เข้าข่ายได้รับการช่วยเหลือในการศึกษาจะอยู่ในกฎหมาย ส่วนเหตุผลที่ให้กองทุนเพื่อช่วยเหลือผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์เข้าไปมีส่วนการพัฒนาประสิทธิภาพครูด้วยนั้นกรธ.เห็นว่าเพื่อต้องการให้เกิดการพัฒนาการศึกษาที่ควบคู่กันไป โดยถ้าครูมีกองทุนอื่นอยู่แล้ว คิดว่าน่าจะทำให้การใช้เงินในกองทุนลดลงด้วย

ต่อมา ตัวแทนของสปท.จำนวน 4 คนได้ทยอยสอบถามกรธ. โดยส่วนหนึ่งแสดงความไม่พอใจกับการให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนของกรรมการกรธ.บางคนที่ระบุว่าสาเหตุที่สปท.ทำหน้าที่ไปต่อเพียง 120 วันนับแต่วันที่รัฐธรรมนูญประกาศใช้ เพราะสปท.ไม่มีผลงาน

สปท.ยันมีผลงานประจักษ์

นายเสรี สุวรรณภานนท์ สมาชิกสปท. กล่าวว่า ส่วนตัวไม่ได้ติดใจกับการให้สปท.มีวาระเหลือเพียง 120 วัน แต่อยากยืนยันว่าการทำงานของสปท.มีผลงานและไม่ได้มีความล่าช้าแต่อย่างใด

"สิ่งที่เป็นข่าวออกไปนั้นทำให้สปท.ได้รับความเสียหาย ผมขออธิบายให้เข้าใจตรงกันว่าสปท.ไม่ได้ทำงานล่าช้า แต่สปท.ได้ประชุมกันทุกวันจันทร์และอังคาร ส่วนคณะกรรมาธิการก็ประชุมกันเกือบทุกวัน ทุกคนทำงานอย่างเต็มที่ และตกลงกันว่าแต่ละคณะกรรมาธิการต้องส่งรายงานต่อสภาอย่างน้อยเดือนละหนึ่งเรื่อง โดยทุกอย่างมีแผนงาน" นายเสรี กล่าว

ส่วนประเด็นเนื้อหาในร่างรัฐธรรมนูญ นายเสรี กล่าวว่า ในภาพรวมถือว่าเป็นร่างรัฐธรรมนูญที่ดี แต่คำถามว่าระบบการเลือกตั้งสส.แบบแบ่งเขตด้วยระบบเขตเดียวเบอร์เดียวสามารถแก้ไขปัญหาการซื้อเสียงได้ดีกว่าระบบเขตใหญ่ที่มีสส.ได้ไม่เกิน 3 คนตามข้อเสนอของแม่น้ำ 4 สายอย่างไร เช่นเดียวกับการกำหนดให้พรรคการเมืองต้องเสนอชื่อรายชื่อบุคคลที่จะเป็นนายกรัฐมนตรี 3 คนด้วยมติพรรค คำว่ามติพรรคในที่นี้หมายถึงมติที่ประชุมกรรมการบริหารพรรคหรือมติของที่ประชุมสมาชิกพรรค เพราะถ้าไม่กำหนดให้ชัด จะทำให้แต่ละพรรคการเมืองมีมาตรฐานในการดำเนินการไม่เหมือนกัน

นายเสรี กล่าวอีกว่า หากร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ 10 ฉบับ ไม่ผ่านการพิจารณาของวุฒิสภาจะมีผลอย่างไร และถ้าผลให้การเลือกตั้งไม่สามารถจัดได้ภายใน 150 วันจะมีผลอย่างไรด้วย นอกจากนี้ การกำหนดระยะเปลี่ยนผ่านไว้ในบทเฉพาะกาล จะสามารถรักษาความสงบให้กับประเทศได้มากน้อยแค่ไหน

นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร สมาชิกสปท. กล่าวว่า การเขียนหน้าที่ของรัฐจะกลายเป็นการรวมศูนย์อำนาจไว้ที่รัฐหรือไม่ อย่างการศึกษายังขาดการมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง และขาดการประเมินผลจากภายในและภายนอก เพราะให้การจัดการศึกษาเป็นหน้าที่ของรัฐอย่างเดียว เท่ากับว่าทุกอย่างจะรวมศูนย์ไว้ที่กระทรวงศึกษาธิการ

นายปานเทพ กล้าณรงค์ราญ สมาชิกสปท. กล่าวว่า ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้ความสำคัญกับการปราบปรามการทุจริต โดยเฉพาะการกำหนดคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในทุกระดับและผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรตามรัฐธรรมนูญให้มีความเข้มข้นมากขึ้น อย่างไรก็ตาม มีประเด็นที่อยากสอบถาม คือ ทำไมร่างรัฐธรรมนูญไม่มีการบัญญัติให้บุคคลที่จะเข้าสมัครรับเลือกตั้งแสดงสำเนาแบบแสดงรายการภาษีเงินได้ย้อนหลังเป็นเวลา 3 ปี เพราะจะเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยปราบปรามการทุจริต

พ.ต.ต.ยงยุทธ สาระสมบัติ สมาชิกสปท. กล่าวว่า มาตรา 270 บัญญัติให้สว.สรรหาในช่วงระยะเปลี่ยนผ่านที่มีวาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปีมีหน้าที่จัดทำและดำเนินการตามยุทธศาสตร์ชาติ ทำให้เกิดข้อสงสัยว่าอำนาจของวุฒิสภาดังกล่าวหมายถึงการให้มีหน้าที่จัดทำยุทธศาสตร์ใช่หรือไม่ จากเดิมที่กำหนดให้การจัดทำยุทธศาสตร์ชาติเป็นหน้าที่ของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติตามกฎหมายที่จะออกมาในภายหลัง ขณะเดียวกัน ในเมื่อวุฒิสภาชุดนี้มีวาระ 5 ปี แต่ยุทธศาสตร์ชาติจะมีระยะเวลา 20 ปี หากเป็นแบบนี้ใครจะมาดำเนินการเร่งรัดการดำเนินการยุทธศาสตร์ชาติต่อ

ถัดมา นายอลงกรณ์ พลบุตร รองประธานสปท.คนที่ 1 ได้ขอใช้สิทธิอภิปรายในช่วงท้ายของการประชุมเพื่อชี้แจงผลงานของสปท.ว่า เดิมทีร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกกำหนดให้สปท.ทำงานไปอีกหนึ่งปีหลังจากรัฐธรรมนูญประกาศใช้แต่ล่าสุดมีการปรับลดให้เหลือเพียง 4 เดือน ซึ่งการที่มีกรรมการกรธ.สองคนให้สัมภาษณ์ถึงเหตุผลการปรับวาระของสปท.เพราะการปฏิรูปประเทศล่าช้า แสดงให้เห็นว่าเป็นความเข้าใจสปท.ในทางที่ไม่ถูกต้อง

"จำเป็นต้องถามประธานกรธ.ว่าความเข้าใจผิดของกรรมการกรธ.สองคนดังกล่าวสะท้อนความเข้าใจทั้งหมดของกรธ.ทั้ง 21 คนหรือไม่" นายอลงกรณ์ กล่าว

นายอัชพร จารุจินดา กรรมการกรธ. ชี้แจงว่า การแก้ไขปัญหาซื้อเสียงเลือกตั้งไม่ได้อยู่ที่ระบบการเลือกตั้ง แต่อยู่ที่การกระทำของบุคคล ดังนั้น การแก้ไขปัญหาต้องทำที่การบริหารจัดการ ไม่ใช่โครงสร้างการเลือกตั้ง ซึ่งในร่างรัฐธรรมนูญได้เพิ่มจำนวนกกต.เป็น 7 คนเพื่อเข้ามาควบคุมการบริหารจัดการ พร้อมกับเพิ่มอำนาจกกต.ให้มีอำนาจสั่งยุติการกระทำที่่มีผลต่อการซื้อเสียงได้ทันที

"การเสนอชื่อของพรรคการเมืองยืนยันว่าจะต้องทำโดยมติของพรรคการเมือง แต่จะเป็นมติของกรรมการบริหารหรือมติของที่ประชุมสมาชิกพรรค ขึ้นอยู่กับข้อบังคับของพรรคการเมือง"นายอัชพร กล่าว

สำหรับกรณีที่กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญไม่ผ่านความเห็นชอบของสภา นายอัชพร กล่าวว่า ถ้าเป็นกรณีของกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับการเลือกตั้ง การเลือกตั้งจะมีขึ้นไม่ได้ เท่ากับว่าสนช.จะปฏิบัติหน้าที่ต่อไป จากนั้นคณะรัฐมนตรีต้องเสนอร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญต้องเสนอกฎหมายเข้ามาใหม่เพื่อให้สนช.พิจารณาเห็นชอบ ส่วนกรณีที่ไม่สามารถจัดการเลือกตั้งได้ภายใน 150 วัน จะเป็นหน้าที่ของกกต.ในการกำหนดวันเลือกตั้งใหม่ และถ้ามีเหตุให้การเลือกตั้งเดินต่อไปไม่ได้ จะให้กกต.พิจารณาว่าเลื่อนการเลือกตั้งออกไปจนกว่าจะหมดปัญหา

นายอัชพร กล่าวว่า  กรธ.ไม่ได้กำหนดให้การยื่นแบบรายการเสียภาษีเป็นหนึ่งในคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้ง แต่กรธ.ได้กำหนดให้กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสส.จะไปบัญญัติให้ผู้สมัครจะยื่นหลักฐานแสดงการเสียภาษีเงินได้ประกอบการสมัครรับเลือกตั้งด้วยหรือไม่ก็ได้

"วุฒิสภาจะไม่มีอำนาจไปจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ แต่มีหน้าที่ติดตาม เร่งรัดและเสนอแนะในการจัดทำเท่านั้น และเมื่อพ้นกำหนด 5 ปีแล้วการติดตามและเร่งรัดดังกล่าวจะเป็นหน้าที่ของรัฐสภาตามปกติ" นายอัชพร กล่าว

มีชัย ขอโทษสปท.ที่รู้สึกสะเทือนใจ

ในช่วงท้ายของการประชุมนายมีชัย ชี้แจงเพิ่มเติมว่า เพื่อป้องกันการเข้าใจผิด ยืนยันกรธ.รับฟังความคิดเห็นของนายอลงกรณ์ด้วยความเข้าใจ แต่ความมุ่งหมายของกรธ. คือ ต้องการให้เกิดการลงมือปฏิรูปและต้องมีกฎหมายออกมา กฎหมายนั้นเป็นตัวบ่งบอกว่าองคาพยพในการปฏิรูปจะดำเนินการต่อไปอย่างไรเท่านั้น

"ส่วนที่ข่าวไปลงว่ามีกรรมการกรธ.ท่านหนึ่งไปให้สัมภาษณ์ในทางที่น่าจะสร้างความเสียหายต่อสปท. บังเอิญกรรมการท่านนั้นไม่ได้อยู่ที่นี้ เราก็เลยไม่อาจสอบถามได้ว่าได้ให้สัมภาษณ์จริงหรือสื่อมวลชนไปลงผิดพลาด แต่ขอยืนยันว่าในคณะกรธ.ไม่เคยพูดหรือไม่มีทัศนคติไปในทางที่ว่าจะต่อว่าต่อขานสปท.แต่อย่างใด ที่ทำไปก็ทำไปตามเนื้อผ้าของเรื่องที่มันเดินมาสู่จุดนี้ ถ้าเผื่อบังเอิญเขาพูดอย่างนั้นจริงในนามของประธานกรธ.ก็ขอโทษด้วยที่ทำให้สะเทือนใจ" นายมีชัย กล่าว