‘ต้นกล้าสีขาว’ พัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

โดย...ชลลดา อิงศรีสว่าง

บริษัทเอกชนขนาดใหญ่ที่ดำเนินกิจการภายใต้หลักจริยธรรมและการจัดการที่ดีเกือบทุกแห่งในขณะนี้ จะมีแผนก CSR หรือชื่อเต็มๆ ว่า “Corporate Social Responsibility” มีการตั้งขึ้นเพื่อดำเนินโครงการเพื่อความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมขององค์กร ทั้งในระดับไกลและใกล้ อันนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน

งาน CSR ที่จะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสังคมและสิ่งแวดล้อมได้ จะต้องเป็นโครงการที่ทำต่อเนื่องยาวนานพอที่ีจะวัดผลเป็นรูปธรรมได้ว่า ได้สร้างความเปลี่ยนแปลงสู่สังคมอย่างยั่งยืนโดยแท้จริง “โครงการกรุงไทย ต้นกล้าสีขาว” ก็เป็นหนึ่งในโครงการเช่นนั้น

โครงการกรุงไทย ต้นกล้าสีขาวนี้ ธนาคารกรุงไทยร่วมกับมูลนิธิประเทศไทยใสสะอาด สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกันผลักดันให้เกิดโครงการโดยมีความมุ่งหวังให้นิสิต นักศึกษารู้จักน้อมนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงไปเป็นหลักในการดำเนินชีวิตและขยายผลไปสู่ครอบครัว รวมทั้งชุมชนผ่านการทำแผนธุรกิจต่างๆ ที่สามารถนำมาปฏิบัติได้จริง เห็นผลด้านสังคมและ
ชุมชน สามารถชี้นำชุมชนและสังคมในการนำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดและสามารถดำเนินชีวิต หรือธุรกิจอย่างพอเพียง

ธนาคารกรุงไทยดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2550 จนถึงปัจจุบัน ทีมชนะเลิศจะได้รับถ้วยพระราชทานจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่่อเป็นขวัญและกำลังใจ อีกทั้งจะได้ไปศึกษาดูงานพร้อมทั้ง Take Course for English Business in Australia เป็นระยะเวลา 2 สัปดาห์ ซึ่งธนาคารใช้งบประมาณเพื่อโครงการนี้ปีละ 3-5 ล้านบาท

โครงการนี้สามารถสร้างงาน สร้างธุรกิจ และช่วยพัฒนาชุมชนไปได้มากมาย ที่สามารถวัดผลได้เป็นรูปธรรม เช่น “โครงการต้นกล้าสร้างสรรค์ ชุมชนพัฒนา ตาหลวงยั่งยืน” ที่ได้รางวัลโครงการดีเด่นในปี 2550 เป็นโครงการของทีม BUS 59 นักศึกษาชั้นปีที่ 3 จากสาขาการตลาด คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ธัญบุรี เป็นการวางแผนพัฒนาในพื้นที่ ต.ตาหลวง อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี ซึ่งชุมชนมีความเป็นอยู่แบบดั้งเดิม และประชากรในพื้นที่ประกอบอาชีพการเกษตรเป็นส่วนใหญ่

นักศึกษาได้เสนอ 6 กิจกรรมที่สามารถสร้างอาชีพและเสริมรายได้ร่วมกันระหว่างคนใน ต.ตาหลวง ซึ่งมีศักยภาพในการพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น และเป็นการสร้างแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆ ให้แก่จ.ราชบุรี ได้แก่ การพัฒนาผลิตภัณฑ์นำมะพร้าวมาแปรรูปน้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น เพื่อเพิ่มมูลค่าสร้างเป็นสินค้าท้องถิ่น ท่องเที่ยวหัวใจใหม่ วิถีไทยพอเพียง ส่งเสริมการท่องเที่ยวเพื่อสร้างการรับรู้ให้แก่นักท่องเที่ยวและบุคคลทั่วไป จะสามารถทำให้มีผู้มาเที่ยวชม ต.ตาหลวง มากขึ้น ซึ่งเป็นการเสริมสร้างรายได้ให้กับชุมชน โดยมีการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้กับวัฒนธรรมดั้งเดิม การอบรมเยาวชนในท้องถิ่นให้รับทราบปัญหาหรือพิษภัยของยาเสพติด เป็นต้น

หรืออีกตัวอย่างเช่น “โครงการซาเล้งไทยหัวใจพัฒนา เพิ่มคุณค่าสู่ชีวิตที่ยั่งยืน” นักศึกษาเสนอโครงการพื้นที่ชุมชนอ่อนนุช 14 ไร่ ซึ่งเป็นพื้นที่มีการรวมกลุ่มของ 32 ครอบครัวที่มีอาชีพขี่รถสามล้อรับซื้อของเก่า มาคัดขยะรีไซเคิลออกไปจำหน่าย มีการจัดตั้งสหกรณ์ขึ้น ได้เสนอเข้าไปช่วยพัฒนาปรับภูมิทัศน์และถิ่นที่อยู่ให้ถูกสุขลักษณะ และปรับปรุงสภาพสิ่งแวดล้อม จึงส่งเสริมให้จัดทำแปลงผักลอยฟ้าขึ้น จัดอบรมให้ความรู้แก่เยาวชนและคนในชุมชน เพิ่มมูลค่าให้กับขยะรีไซเคิล เป็นต้น

เกือบทศวรรษที่ธนาคารกรุงไทยตั้งโครงการนี้ขึ้นมา ได้เกิดโครงการพัฒนาชุมชนต่างๆ มากกว่า 100 โครงการ รวมโครงการชนะเลิศไปจนถึงรางวัลชมเชย ซึ่งได้สร้างประโยชน์ให้กับสังคมมากมาย ซึ่งโครงการนี้จะยังคงดำเนินต่อไปเพราะประเทศไทยยังต้องการการพัฒนาและองค์ความรู้อีกมาก