รื้อเกณฑ์จ่ายค่าภาคหลวง

รัฐบาลสั่งรื้อจัดสรรค่าภาคหลวงปิโตรเลียม-แร่ ใหม่ เน้นดูแลประชาชนที่ได้รับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม

นายจิรชัย มูลทองโร่ย รองปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (สปน.) ในฐานะกำกับดูแลคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เปิดเผยว่า นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ฝ่ายกฎหมาย ได้แต่งตั้งคณะทำงานทบทวนการจัดสรรค่าภาคหลวงปิโตรเลียมบนบกและค่าภาคหลวงแร่

ทั้งนี้ เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์และดูแลผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมต่อประชาชนในพื้นที่ โดยให้ทบทวนจากอัตราการจัดเก็บเดิม คือ 40% เข้าคลัง และอีก 60% จัดสรรให้แก่ท้องถิ่น ว่ามีความเหมาะสมหรือไม่ อย่างไร โดยให้ได้ข้อสรุปนำเสนอคณะรัฐมนตรีภายในเดือน มี.ค.นี้

สำหรับสาเหตุที่รัฐบาลต้องทบทวนการจัดเก็บและการจัดสรรค่าภาคหลวงดังกล่าว เนื่องจากประชาชนในพื้นที่สัมปทานร้องเรียนว่าไม่ได้รับความเป็นธรรมและได้รับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมต่อเนื่อง อาทิ อบต.บ้านดง อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง เดิมเป็นพื้นที่สัมปทาน 2.5 หมื่นไร่ ตามหลักเกณฑ์เก่าได้รับการจัดสรรค่าภาคหลวงอัตรา 20% หรือประมาณ 3-4 ล้านบาท แต่เมื่อการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ย้ายฐานการผลิตไปพื้นที่สัมปทานอื่น ค่าภาคหลวงลดลงเหลือเดือนละ 3-4 แสนบาท แต่ในพื้นที่ยังคงได้รับผลกระทบต่อเนื่อง

“แม้ กฟผ.ย้ายไปพื้นที่อื่น แต่ยังนำกากถ่านหินมาทิ้งไว้ในพื้นที่ ทางท้องถิ่นจึงเสนอให้จ่ายค่าภาคหลวงในอัตราเดิม คือ 15-20% เช่นเดียวกับพื้นที่สัมปทานปิโตรเลียมบนบก เช่น จ.กำแพงเพชร เพชรบูรณ์ ขอนแก่น เป็นต้น ซึ่งมีปัญหาลักษณะนี้ร้องเรียนเข้ามา 5-6 แห่ง” นายจิรชัย กล่าว

นายจิรชัย กล่าวภายหลังลงพื้นที่เหมืองลิกไนต์ อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงและรับฟังความคิดเห็น ทาง กฟผ.ให้ข้อมูลว่าปกติทาง กฟผ.จะมีกองทุนสิ่งแวดล้อม เพื่อเยียวยาประชาชนที่ได้รับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากโครงการขนาดใหญ่ของรัฐอยู่แล้ว แม้ว่าพื้นที่ดังกล่าวจะได้รับอัตราค่าภาคหลวงลดลงก็ตาม หรือแม้ กฟผ.จะย้ายไปยังพื้นที่แห่งใหม่

รองปลัด สปน. ระบุว่า ทาง สปน.รับฟังเป็นข้อมูล แต่ต้องศึกษาและพิจารณาอีกครั้งว่าหลักเกณฑ์อัตราเดิมมีความเหมาะสมหรือไม่ อย่างไร

อย่างไรก็ตาม หลักเกณฑ์เดิมปี 2542 การจัดสรรค่าภาคหลวงปิโตรเลียมบนบกและแร่ 100% สำหรับอัตรา 20% ให้แก่องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) และเทศบาลในเขตพื้นที่สัมปทานที่มีการผลิตอัตรา 10% ให้แก่ อบต. และเทศบาลอื่นที่อยู่ในจังหวัดที่มีพื้นที่ครอบคลุมการผลิต อัตรา 10% ให้แก่ อบต. และเทศบาลที่อยู่ในจังหวัดอื่นทั่วประเทศอัตรา 20% ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ส่วนที่เหลือ 40% นำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน