อดีตกมธ.ยกร่างฯติงร่างรธน.ยังไม่คุ้มครองสิทธิประชาชน

"บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์" มองร่างรัฐธรรมนูญ ยังไม่คุ้มครองสิทธิประชาชนเหตุตัดระบบถ่วงดุลออกไป

นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.)และอดีตกรรมาธิการ(กมธ.)ยกร่างรัฐธรรมนูญ กล่าวถึงเนื้อหาในร่างรัฐธรรมนูญ มาตรา 54ว่าด้วยการกำหนดให้มีกระบวนการศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สุขภาพ ของประชาชน ก่อนรัฐจะดำเนินการโครงการที่คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ(กรธ.)ได้ปรับปรุงแก้ไขแล้วว่า แม้กรธ.จะแก้ไขแล้ว แต่ขอตั้งข้อสังเกตบางประการที่ควรปรับปรุง เช่น ไม่เห็นด้วยกับการให้“สิทธิชุมชุน”ไปอยู่ในหมวด“หน้าที่ของรัฐ”แม้เป็นเจตนาดี แต่จะไม่นำไปสู่การแก้ไขปัญหา เนื่องจากการบัญญัติเป็น“สิทธิชุมชน”แบบเดิมตามรัฐธรรมนูญปี2540และปี2550ก่อให้เกิดพันธะเป็นหน้าที่ของรัฐในการรับรอง  เคารพ คุ้มครอง และทำให้สิทธิชุมชนเกิดผลในทางปฏิบัติ แต่ในทางการกลับกันการบัญญัติให้เป็น “หน้าที่ของรัฐ”ไม่ได้ก่อให้เกิดสิทธิของชุมชน

ส่วนการระบุว่า “การดำเนินการใดของรัฐ” มีความหมายและขอบเขตอย่างไรและจะอ้างอิงกฎหมายใดในการกำหนดประกาศ หากไม่มีความชัดเจนในประเด็นนี้ ก็จะเป็นปัญหาในการตีความและการปฏิบัติได้  ขณะที่เรื่องผลกระทบต่อ “ทรัพยากรธรรมชาติ”หายไป ซึ่งตรงนี้เป็นเงื่อนไขเดิมที่อยู่ในรัฐธรรมนูญปี2550  คือผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ เช่น ทรัพยากรป่า  ทรัพยากรทางทะเลทรัพยากรน้ำ  ทรัพยากรที่ดิน ฯลฯ เป็นผลกระทบหลักที่มักเกิดขึ้นจากการดำเนินงานโครงการหรือกิจกรรมพัฒนา ซึ่งการตัดคำว่า “ทรัพยากรธรรมชาติ”ออกไป ทำให้ “การดำเนินการใดของรัฐ”ที่จะเข้าข่ายมาตรา 54 จำกัดแคบลงไปอย่างมาก

นายบัณฑูร  กล่าวอีกว่า ส่วนการกำหนดให้มีการศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (อีเอชไอเอ) ซึ่งในปัจจุบันมีปัญหาในเชิงระบบและโครงสร้างที่ต้องการการปฏิรูปอย่างมาก  แต่ในมาตรานี้ไม่ได้มีข้อบัญญัติใดๆ เพิ่มเติม ที่จะมีผลต่อการให้ปฏิรูประบบอีเอชไอเอ รวมทั้งไม่ได้เพิ่มเติมข้อบัญญัติเรื่องการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (เอสอีเอ) ซึ่งเป็นข้อเสนอในการปฏิรูปของสปช. และที่สำคัญไม่มีข้อบัญญัติเรื่องการให้ความเห็นประกอบของ “องค์การอิสระสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ” (กอสส.) ถือว่าเป็นการตัดองค์การอิสระสิ่งแวดล้อมและสุขภาพที่เคยมีอยู่ในรัฐธรรมนูญปี2550 ออกไป เพราะองค์การฯดังกล่าวมีเจตนารมณ์เพื่อการถ่วงดุลการตัดสินใจของหน่วยงานภาครัฐและทำให้การตัดสินใจมีความรอบคอบและรอบด้าน

“การรับฟังความเห็นเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นอยู่ในปัจจุบัน ทำให้เกิดความขัดแย้งระหว่างโครงการพัฒนากับประชาชนและชุมชนที่ได้รับผลกระทบ  ซึ่งควรมีการปรับปรุงแก้ไข หรือเพิ่มเติมเนื้อหาใน มาตรา 54 เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว”อดีตกมธ.ยกร่างฯ กล่าว